Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte, harita okuma becerimizi kullanarak coğrafi konumla ilgili bir etkinliği çözeceğiz. Önümüzdeki haritayı ve soruları dikkatlice inceleyerek adım adım ilerleyelim. Hazırsanız, başlayalım!
1. Soru: Dağcılar, dağa tırmanma etkinliğini hangi ilimizin sınırları içinde yapacaktır?
Bu soruyu çözmek için harita üzerinde bize verilen ipuçlarını kullanacağız. Grup lideri Mustafa, tırmanacakları dağın 40° kuzey paraleli ile 42° doğu meridyeninin kesiştiği yerde olduğunu söylemiş. Şimdi haritamızda bu noktayı bulalım.
Adım 1: Paralel ve Meridyenleri Haritada Bulalım
Öncelikle haritamızın kenarlarındaki sayılara bakalım. Yatay olan çizgiler paralelleri, dikey olan çizgiler ise meridyenleri gösterir. Haritanın sol ve sağ kenarında 40° yazan yatay çizgiyi (paraleli) parmağımızla takip edelim. Sonra da haritanın üst ve alt kenarında 42° yazan dikey çizgiyi (meridyeni) bulalım.
Adım 2: Kesişim Noktasını Belirleyelim
Şimdi bu iki çizgiyi harita üzerinde birleştirelim. 40° kuzey paraleli ile 42° doğu meridyeninin tam olarak kesiştiği noktayı bulduğumuzda, o noktanın hangi ilimizin sınırları içinde olduğuna bakacağız.
Sonuç:
Bu iki çizginin kesiştiği nokta, haritaya dikkatlice baktığımızda Artvin ilimizin sınırları içerisinde kalmaktadır. Demek ki dağcı grubumuz tırmanışlarını Artvin’de yapacakmış!
2. Soru: Tırmanma etkinliğinin yapılacağı ilin mutlak ve göreceli konum özelliklerine yönelik örnekler yazınız.
Harika! İlk soruyu çözdük ve ilimizin Artvin olduğunu bulduk. Şimdi de Artvin’in mutlak ve göreceli konum özelliklerini yazalım. Ama önce bu kavramları kısaca hatırlayalım:
Mutlak Konum (Matematiksel Konum): Bir yerin Ekvator’a ve Başlangıç Meridyeni’ne göre konumudur. Yani enlem (paralel) ve boylam (meridyen) dereceleriyle belirtilen adresidir.
Göreceli Konum (Özel Konum): Bir yerin denizlere, okyanuslara, komşu ülkelere, yeryüzü şekillerine, ulaşım yollarına ve ekonomik merkezlere göre konumudur. Kısacası, “Nereye göre nerede?” sorusunun cevabıdır.
Bu bilgilere göre Artvin ilimizin konum özelliklerini yazalım:
Artvin’in Mutlak Konum Özellikleri:
- Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alır.
- Haritaya baktığımızda kabaca 40° – 42° kuzey paralelleri arasında bulunur.
- Yine haritaya göre yaklaşık olarak 41° – 42° doğu meridyenleri arasında yer alır.
- Ülkemizin en kuzeydeki ve en doğudaki illerinden biridir.
Artvin’in Göreceli Konum Özellikleri:
- Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alır.
- Kuzeyden Karadeniz‘e kıyısı vardır.
- Doğusunda komşusu bir ülke olan Gürcistan bulunur. Bu özelliği sayesinde Sarp Sınır Kapısı’na sahiptir.
- Güneyinde Erzurum, güneydoğusunda Ardahan, batısında ise Rize illeri ile komşudur.
- Yeryüzü şekilleri oldukça dağlık ve engebelidir. Çoruh Nehri gibi önemli bir akarsu bu ilimizden geçer.
Gördüğünüz gibi, bir harita bize bir yer hakkında ne kadar çok bilgi verebiliyor! Aferin çocuklar, harika bir iş çıkardınız!