Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmenin. Gönderdiğin bu güzel ders sayfasını birlikte inceleyelim. Gördüğüm kadarıyla bu sayfada doğrudan numaralandırılmış sorular yok, ancak metin ve harita üzerinden çıkarabileceğimiz çok önemli bilgiler var. Ben de sana bu bilgileri, sanki birer soruymuş gibi adım adım açıklayacağım. Böylece konuyu çok daha iyi anlayacaksın.
Haydi başlayalım!
Soru 1: Metne göre Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluşu ve Anadolu için önemi nedir?
Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplamak için metnin en başındaki ve “Türkiye Selçuklu Devleti (1075-1308)” başlıklı kısımlara bakalım.
“Malazgirt Zaferi sonrasında kurulan Türkiye Selçuklu Devleti, Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesine ve Avrupa’da Anadolu’nun ‘Türkiye’ olarak anılmasına önemli katkılar sağlamıştır…”
“Selçuklu soyundan gelen Kutalmışoğlu Süleyman Şah, İznik’i fethederek Türkiye Selçuklu Devleti’ni kurmuş ve burayı başkent yapmıştır.”
Şimdi bu bilgileri bir araya getirelim.
Çözüm:
Adım 1: İlk olarak devletin nasıl ve ne zaman kurulduğuna bakalım. Metinde, Malazgirt Zaferi‘nden sonra kurulduğu yazıyor. Biliyorsun Malazgirt Zaferi 1071’deydi. Bu zafer, Anadolu’nun kapılarını Türklere açan çok önemli bir savaştı.
Adım 2: Devleti kimin kurduğuna ve başkentinin neresi olduğuna bakalım. Metinde açıkça Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından kurulduğu ve ilk başkentinin İznik olduğu belirtiliyor.
Adım 3: Bu devletin Anadolu için önemini anlayalım. Metne göre bu devlet sayesinde Anadolu tam anlamıyla bir Türk yurdu haline gelmiş. Hatta Avrupalılar bile bu topraklara artık “Türkiye” demeye başlamışlar. Ayrıca Anadolu’da siyasi birliği sağlayarak düzeni getirmişler.
Sonuç:
Türkiye Selçuklu Devleti, 1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından 1075 yılında İznik başkent olmak üzere kurulmuştur. Bu devletin en büyük önemi, Anadolu’yu kalıcı bir Türk yurdu haline getirmesi ve buranın “Türkiye” olarak tanınmasını sağlamasıdır.
Soru 2: Miryokefalon Savaşı (17 Eylül 1176) neden yapılmıştır ve sonucu ne olmuştur?
Şimdi de sayfanın alt kısmında yer alan “Miryokefalon Savaşı” metnini dikkatlice okuyalım. Bu savaş, Anadolu tarihi için bir dönüm noktasıdır, unutma!
“Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komnenos… amacı Sultan II. Kılıç Arslan’ın faaliyetlerini engellemek, Anadolu’yu Türklerden kurtarmak ve Türklerin imparatorluğa karşı tehditlerini sonlandırmaktı… II. Kılıç Arslan, Doğu Roma ordusunu dar bir geçide girdiği sırada bozguna uğrattı.”
Haydi bu bilgileri adım adım analiz edelim.
Çözüm:
Adım 1: Savaşın nedenini bulalım. Metinde Doğu Roma (yani Bizans) İmparatoru’nun amacının ne olduğu yazıyor. Amaçları şunlarmış:
- Sultan II. Kılıç Arslan‘ın güçlenmesini engellemek.
- Anadolu’yu Türklerden geri almak. (Bu en önemli neden!)
- Türklerin Bizans için bir tehdit olmasını engellemek.
Adım 2: Savaşın sonucuna bakalım. Metnin sonunda ne diyor? “II. Kılıç Arslan, Doğu Roma ordusunu… bozguna uğrattı.” Bu ifade, savaşı kimin kazandığını bize net bir şekilde söylüyor.
Sonuç:
Miryokefalon Savaşı’nın temel nedeni, Bizans İmparatorluğu’nun Türkleri Anadolu’dan tamamen atmak istemesidir. Ancak savaş, Sultan II. Kılıç Arslan komutasındaki Türkiye Selçuklu Devleti’nin kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu zaferle birlikte Bizans’ın Anadolu’yu geri alma umutları tamamen sona ermiştir. Bu yüzden bu savaşa “Yurt Tutan Savaş” da denir. Malazgirt “Yurt Açan”, Miryokefalon ise “Yurt Tutan” savaştır. Bu bilgiyi sakın unutma!
Soru 3: Haritaya göre Türkiye Selçuklu Devleti’nin komşuları kimlerdir?
Harika bir haritamız var! Harita okumak, bir tarihçinin en sevdiği şeylerden biridir. Gel birlikte Türkiye Selçuklu Devleti’nin etrafında kimler varmış, onlara bakalım.
Çözüm:
Adım 1: Haritadaki lejantı (harita anahtarı) inceleyelim. Lejantta hangi rengin hangi devlete ait olduğu gösteriliyor. Türkiye Selçuklu Devleti sarı renkle gösterilmiş.
Adım 2: Şimdi sarı alanın etrafındaki diğer renklere ve isimlere bakalım:
- Batısında: İznik-Bizans Krallığı ve Latin Krallığı‘nı görüyoruz.
- Kuzeydoğusunda: Trabzon Dükalığı var.
- Doğusunda: İlhanlı Devleti ile sınırı bulunuyor.
- Güneydoğusunda: Eyyubi Devleti yer alıyor.
- Güneyinde, Akdeniz kıyılarında ise küçük bir Kilikya Krallığı bulunuyor.
Sonuç:
Haritaya göre Türkiye Selçuklu Devleti; Bizans, Latin Krallığı, Trabzon Dükalığı, İlhanlılar, Eyyubiler ve Kilikya Krallığı gibi çeşitli devletlerle komşuydu. Bu da bize o dönemde Anadolu’nun ne kadar hareketli bir coğrafya olduğunu gösteriyor.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin! Başarılar dilerim.