6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 141
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte görseldeki bu güzel etkinliği çözeceğiz. Bu etkinlik, İslam tarihinin önemli dönemlerini ve o dönemlerde yaşanan gelişmeleri ne kadar iyi öğrendiğimizi görmek için harika bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım! Soruları adım adım, tane tane inceleyerek cevaplayalım.
***
• Hz. Muhammed Dönemi’nde meydana gelen gelişmeler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Sevgili çocuklar, bu soruda Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) zamanında yaşanan olayları bulmamız isteniyor. Görseldeki kutucukları dikkatlice inceleyelim.
Adım 2: 3 numaralı kutucukta “Tıbb-ı Nebevî” yazıyor. Bu, “Peygamber Tıbbı” demektir ve Peygamberimizin sağlıkla ilgili tavsiyelerini içerir. Dolayısıyla bu, doğrudan onun dönemiyle ilgilidir.
Adım 3: 9 numaralı kutucukta ise “Medine Sözleşmesi” yazıyor. Hatırlarsanız, Peygamberimiz Mekke’den Medine’ye hicret ettiğinde oradaki farklı grupların (Müslümanlar, Yahudiler vb.) barış içinde yaşaması için bir anlaşma yapmıştı. İşte bu anlaşma, İslam tarihinin ilk anayasası sayılan Medine Sözleşmesi’dir.
Sonuç: 3 ve 9
***
• Kur’an-ı Kerim’i kitap hâline getiren ve çoğaltan halifeler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda iki önemli görev var: biri Kur’an’ı ilk kez bir kitapta (mushaf) toplamak, diğeri ise bu kitabı çoğaltıp önemli İslam merkezlerine göndermek. Bu görevleri yapan halifeleri bulmalıyız.
Adım 2: Kur’an-ı Kerim, hafızların şehit olmasıyla unutulma tehlikesine karşı ilk defa Hz. Ebu Bekir döneminde bir araya getirilerek kitap hâline getirilmiştir. Görselde Hz. Ebu Bekir 12 numara ile gösteriliyor.
Adım 3: İslam coğrafyası genişleyince farklı okuyuşların ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Kur’an-ı Kerim’i çoğaltarak önemli şehirlere gönderen halife ise Hz. Osman‘dır. Görselde Hz. Osman 8 numara ile gösteriliyor.
Sonuç: 12 ve 8
***
• Hz. Ömer Dönemi’nde meydana gelen gelişmeler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Hz. Ömer dönemi, devletin teşkilatlandığı, yani kurumların oluştuğu çok önemli bir dönemdir. Şimdi bu döneme ait gelişmeleri bulalım.
Adım 2: Devletin sınırları çok genişleyince adalet işlerinin düzenli yürümesi için illere valilerin yanına kadılar, yani hâkimler atandı. Bu uygulama Hz. Ömer döneminde sistemli hale gelmiştir. Bu yüzden 4 numaralı “Kadı tayin edilmesi” bu döneme aittir.
Adım 3: Fetihlerle devletin gelirleri artınca, bu gelirlerin bir düzene sokulması için “Beyt’ül-Mal” adıyla bilinen devlet hazinesi kurulmuştur. Bu da Hz. Ömer döneminin önemli bir yeniliğidir. Yani 7 numaralı “Devlet hazinesinin oluşturulması” da doğru cevaptır.
Sonuç: 4 ve 7
***
• Emevîler Dönemi’nde meydana gelen gelişmeler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Emevîler, Dört Halife Dönemi’nden sonra İslam Devleti’ni yöneten hanedandır. Bu dönemde hem önemli fetihler yapılmış hem de bazı sosyal politikalar uygulanmıştır.
Adım 2: 2 numaralı kutucukta “Mevalî Politikası” yazıyor. Emevîler, Arap olan Müslümanları diğer milletlerden olan Müslümanlardan (mevalî) biraz daha üstün tutan bir politika izlemişlerdi. Bu, Emevîler döneminin en belirgin özelliğidir.
Adım 3: 5 numaralı kutucukta “Endülüs’ün fethi” yazıyor. Bugünkü İspanya’nın bulunduğu topraklara o zamanlar Endülüs deniyordu. Tarık bin Ziyad komutasındaki İslam ordusu, Emevîler zamanında Cebelitarık Boğazı’nı geçerek Endülüs’ü fethetmiştir.
Sonuç: 2 ve 5
***
• Abbâsîler Dönemi’nde meydana gelen gelişmeler hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Abbâsîler, Emevîlerden sonra yönetime gelmiş ve özellikle bilim ve sanata çok önem vermiş bir devlettir. Bu dönemin izlerini arayalım.
Adım 2: 1 numaralı kutucukta “Tercüme çalışmaları” yazıyor. Abbâsîler, Bağdat’ta kurdukları “Beyt’ül-Hikme” (Bilgelik Evi) sayesinde Eski Yunan, Hint ve Fars eserlerini Arapçaya çevirterek bilimsel gelişmeye büyük katkı sağlamışlardır. Bu, Abbâsîler döneminin en parlak özelliğidir.
Adım 3: 10 numaralı kutucukta “Samerra Ulu Cami’nin inşası” yazıyor. Bu cami, kendine özgü sarmal minaresiyle meşhur bir mimari eserdir ve Abbâsîler tarafından inşa edilmiştir.
Sonuç: 1 ve 10
***
• Verilen ifadelerden hangileri hukuk alanı ile ilişkilidir?
Çözüm:
Adım 1: Hukuk; adalet, kanun, anlaşma ve yargılama gibi konuları içerir. Şimdi kutucuklarda bu anlama gelen ifadeleri bulalım.
Adım 2: 4 numaralı “Kadı tayin edilmesi” ifadesi, adaleti sağlamak için hâkim görevlendirmek demektir. Bu, doğrudan hukukla ilgilidir.
Adım 3: 9 numaralı “Medine Sözleşmesi” ise toplumun kurallarını belirleyen bir anayasa niteliğindedir. Anayasalar da hukukun temelini oluşturur.
Sonuç: 4 ve 9
***
• Kitap yazımında yararlanılan sanat dalları hangileridir?
Çözüm:
Adım 1: Eskiden kitaplar elle yazılırdı ve bu kitapları daha güzel göstermek için çeşitli sanatlar kullanılırdı. Bu sanatları bulalım.
Adım 2: 6 numaralı kutucuktaki “Hat”, Arap harfleriyle güzel yazı yazma sanatıdır. Kitapların içeriği hat sanatı ile yazılırdı.
Adım 3: 11 numaralı kutucuktaki “Tezhip” ise kitap sayfalarının kenarlarını, başlıklarını altın tozu ve boyalarla süsleme sanatıdır. Bu da kitaba görsel bir zenginlik katardı.
Sonuç: 6 ve 11
Umarım hepiniz için anlaşılır ve keyifli bir tekrar olmuştur. Unutmayın, tarihi öğrenmek geçmişi anlamak ve geleceğe yön vermektir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim