Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte, atalarımızın ilk yurdu olan Türkistan’ı harita üzerinden tanıyacağız. Önümüzdeki görseldeki haritayı kullanarak soruları adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru: Haritayı inceleyerek Türkistan’ın konum bilgilerini tamamlayınız.
Bu soruyu çözmek için haritayı dikkatlice okumamız gerekiyor. Haritada kırmızı çizgilerle taranmış alan Türkistan olarak gösterilmiş. Şimdi bu bölgenin komşularını ve özelliklerini bulalım.
Doğusunda
Adım 1: Haritamızda yönleri hatırlayalım. Üst taraf Kuzey (K), alt taraf Güney, sağ taraf Doğu ve sol taraf Batı‘dır.
Adım 2: Şimdi Türkistan olarak işaretlenmiş alanın sağına, yani doğusuna bakalım. Orada hangi coğrafi isimleri görüyoruz?
Sonuç:
Doğusunda Kingan Dağları ve Mançurya bölgesi yer almaktadır. Ayrıca Gobi Çölü‘nün bir kısmı da bu yöndedir.
Batısında
Adım 1: Şimdi de haritanın sol tarafına, yani Türkistan’ın batısına odaklanalım.
Adım 2: Kırmızı çizgili alanın batı sınırında hangi büyük su kaynağı var?
Sonuç:
Batısında dünyanın en büyük gölü olan Hazar Denizi bulunmaktadır.
Kuzeyinde
Adım 1: Haritanın üst kısmına, yani Türkistan’ın kuzeyine bakalım.
Adım 2: Türkistan’ın kuzey sınırını oluşturan dağ sırasının adını okuyalım.
Sonuç:
Kuzeyinde Altay Dağları ve Baykal Gölü‘nün güneyi yer alır.
Güneyinde
Adım 1: Son olarak haritanın alt kısmına, Türkistan’ın güneyine bakalım.
Adım 2: Bu bölgede hangi büyük ve heybetli dağ sıralarını görüyoruz?
Sonuç:
Güneyinde Hindikuş Dağları, Karanlık Dağları ve Himalaya Dağları gibi yüksek sıradağlar bulunur.
Yer şekilleri
Adım 1: Bu soruda Türkistan bölgesinin içindeki ve çevresindeki coğrafi şekilleri yazmamız isteniyor.
Adım 2: Haritayı tarayarak gördüğümüz dağları, çölleri ve ovaları listeleyelim.
Sonuç:
Bölgenin yer şekilleri oldukça çeşitlidir. Başlıca yer şekilleri şunlardır:
- Dağlar: Tanrı Dağları, Altay Dağları, Hindikuş Dağları
- Çöller: Taklamakan Çölü, Gobi Çölü
- Platolar ve Ovalar: Geniş bozkırlar ve platolar da bölgenin önemli bir parçasını oluşturur.
Su kaynakları
Adım 1: Şimdi de bölgeye hayat veren su kaynaklarını, yani gölleri ve nehirleri bulalım.
Adım 2: Haritada mavi ile gösterilen göl ve nehir isimlerini okuyalım.
Sonuç:
Türkistan, önemli su kaynaklarına ev sahipliği yapmıştır. Bunlardan bazıları:
- Göller: Aral Gölü, Balkaş Gölü, Baykal Gölü
- Nehirler: Seyhun (Siri Derya) ve Ceyhun (Amu Derya) Nehirleri, Selenga Nehri
Günümüzde Türkistan’da bulunan devletler
Adım 1: Çocuklar, bu harita bize tarihi bir coğrafyayı gösteriyor. Peki, günümüzde bu topraklarda hangi devletler var? Bu bilgi haritada yok ama genel kültürümüzle ve derslerimizden öğrendiklerimizle cevaplayabiliriz.
Adım 2: Orta Asya’daki Türk Cumhuriyetlerini düşünelim.
Sonuç:
Tarihi Türkistan coğrafyası üzerinde günümüzde şu devletler ve bölgeler bulunmaktadır:
- Kazakistan
- Özbekistan
- Kırgızistan
- Türkmenistan
- Tacikistan
- Çin’e bağlı Doğu Türkistan (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)
Umarım haritayı okumak ve atalarımızın yurdunu tanımak sizin için de keyifli olmuştur. Unutmayın, haritalar bize sadece yerleri değil, aynı zamanda tarihi ve kültürü de anlatır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!