Merhaba sevgili öğrencim! Ben Sosyal Bilgiler Öğretmeniniz. Bu etkinlikte senden harika bir coğrafya dedektifi olmanı ve bu dilsiz haritaları bilgilerimizle doldurarak onları adeta konuşturmanı istiyorlar. Hadi gel, bu etkinliği adım adım birlikte tamamlayalım ve ülkemizin dünya üzerindeki yerini daha iyi anlayalım.
Etkinlik Sorusu: Ülkemizin göreceli ve mutlak konumunu Türkiye dilsiz haritasını, kıtaların ve okyanusların göreceli konumunu ise dünya dilsiz haritasını kullanarak görselleştiriniz.
Bu etkinliğimiz iki bölümden oluşuyor. Önce Türkiye haritasıyla, sonra da dünya haritasıyla çalışacağız. Hazırsan başlayalım!
BÖLÜM 1: TÜRKİYE DİLSİZ HARİTASI (Harita 2.10)
Bu harita üzerinde ülkemizin hem göreceli hem de mutlak konumunu göstereceğiz.
Unutma, göreceli konum bir yerin çevresindeki denizlere, komşularına, kıtalara göre nerede olduğunu belirtirken; mutlak konum ise o yerin paralel ve meridyenlere göre tam adresini verir.
Çözüm:
Adım 1: Göreceli Konumu Gösterelim
- Öncelikle haritada gördüğün denizlerin isimlerini yazalım. Ülkemizin kuzeyindeki denize Karadeniz, batısındakine Ege Denizi ve güneyindekine Akdeniz yazmalısın. Ayrıca Karadeniz ile Ege Denizi’ni birleştiren iç denizimize de Marmara Denizi yazmayı unutma.
- Türkiye’nin bir Asya ve Avrupa ülkesi olduğunu biliyorsun. Haritada Trakya’nın bulunduğu sol üstteki küçük kara parçasına Avrupa Kıtası, Anadolu’nun bulunduğu büyük kara parçasına ise Asya Kıtası yazarak ülkemizin kıtalar arası bir köprü olduğunu gösterebilirsin.
- Asya ve Avrupa kıtalarını birbirinden ayıran İstanbul ve Çanakkale Boğazları‘nı da harita üzerinde uygun yerlere işaretleyebilirsin.
Adım 2: Mutlak Konumu Gösterelim
- Şimdi de ülkemizin dünya üzerindeki matematiksel adresini, yani mutlak konumunu yazalım.
- Türkiye, 36° – 42° Kuzey Paralelleri ile 26° – 45° Doğu Meridyenleri arasında yer alır.
- Bunu haritada göstermek için; haritanın en alt kenarına 36° K, en üst kenarına 42° K yazabilirsin. Aynı şekilde en batıdaki (sol) kenarına 26° D, en doğudaki (sağ) kenarına ise 45° D yazarak mutlak konumunu harika bir şekilde görselleştirmiş olursun.
BÖLÜM 2: DÜNYA DİLSİZ HARİTASI (Harita 2.11)
Şimdi de dünya haritasına geçerek kıtaların ve okyanusların birbirlerine göre konumlarını belirteceğiz.
Çözüm:
Adım 1: Kıtaları ve Okyanusları İsimlendirelim
- İlk işimiz, haritadaki büyük kara parçalarına (kıtalara) ve su kütlelerine (okyanuslara) isimlerini yazmak.
- Kıtalar:Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Okyanusya (Avustralya) ve Antarktika.
- Okyanuslar: Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasındaki büyük su kütlesine Büyük Okyanus (Pasifik), Amerika kıtaları ile Avrupa ve Afrika arasındaki su kütlesine Atlas Okyanusu (Atlantik) ve Asya’nın güneyindeki su kütlesine de Hint Okyanusu yazalım.
Adım 2: Göreceli Konumlarını Anlayalım
- Kıtaları ve okyanusları isimlendirdiğinde, aslında göreceli konumlarını da göstermiş olursun. Şimdi bu haritaya bakarak bazı çıkarımlar yapalım.
- Örneğin, haritaya baktığımızda şunu söyleyebiliriz: Avrupa Kıtası, Asya Kıtası’nın batısındadır.
- Bir başka örnek: Atlas Okyanusu, Avrupa ve Afrika kıtaları ile Kuzey ve Güney Amerika kıtalarının arasında yer alır.
- Son bir örnek daha: Afrika Kıtası, Avrupa Kıtası’nın güneyinde, Akdeniz’in karşısındadır.
İşte bu kadar! Bu adımları tamamladığında haritaları başarıyla doldurmuş ve ülkemizin hem de dünyanın coğrafi konumunu çok daha iyi anlamış olacaksın. Harika bir iş çıkardın!