Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün ders kitabımızdaki çok güzel bir etkinliği birlikte yapacağız. Bana gönderdiğiniz görseldeki soruyu adım adım analiz edip, kolayca anlayacağınız bir dille açıklayacağım. Haydi başlayalım!
Soru: Bilgi kutusunu dikkate aldığımızda aşağıdaki görselde gösterilen yönden esen rüzgârların ülkemizi sıcaklık bakımından nasıl etkilediğini tartışınız.
Çözüm ve Açıklama:
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu çözmek için önce kitabımızdaki “Bilgi Kutusu“nda bize verilen çok önemli bir ipucunu hatırlamamız gerekiyor. Ne diyordu orada?
“Dünya üzerindeki sıcaklık, Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe azalır. Bunun nedeni bu yönde ilerledikçe güneş ışınlarının geliş açısının daralmasıdır. Bu sebeple ülkemizin güneyi, kuzeyine göre daha sıcaktır.”
Yani basitçe şöyle düşünebiliriz: Ekvator sıcak, Kutuplar ise soğuk yerlerdir. Tıpkı bir soba gibi düşünün, sobanın yanı (Ekvator) sıcaktır, sobadan uzaklaştıkça (Kutuplar) ortam soğur.
Peki, bizim güzel ülkemiz Türkiye nerede? Haritadan da gördüğümüz gibi Kuzey Yarım Küre‘de. Bu şu anlama geliyor: Ekvator bizim güneyimizde, Kuzey Kutbu ise bizim kuzeyimizde kalıyor. İşte bütün sır burada gizli!
Şimdi rüzgârların etkisini adım adım inceleyelim:
Adım 1: Kuzeyden Gelen Rüzgârları İnceleyelim
Görseldeki haritaya baktığımızda ülkemize kuzey yönlerden esen rüzgârlar şunlardır:
- Kuzeyden Esen Rüzgâr
- Kuzeydoğudan Esen Rüzgâr
- Kuzeybatıdan Esen Rüzgâr
Bu rüzgârlar, geldikleri yere dikkat ederseniz, Kuzey Kutbu’na daha yakın, yani soğuk bölgelerden gelirler. Soğuk bir yerden gelen hava ne yapar? Tabii ki geldiği yeri soğutur! Bu yüzden bu rüzgârlar estiklerinde ülkemizdeki hava sıcaklığını düşürürler.
Adım 2: Güneyden Gelen Rüzgârları İnceleyelim
Şimdi de güney yönlerden esen rüzgârlara bakalım:
- Güneyden Esen Rüzgâr
- Güneydoğudan Esen Rüzgâr
- Güneybatıdan Esen Rüzgâr
Bu rüzgârlar ise tam tersi yönden, yani Ekvator’a daha yakın, sıcak bölgelerden (Afrika ve Arap Yarımadası üzerinden) gelirler. Sıcak bir yerden gelen hava ne yapar? Elbette geldiği yeri ısıtır! Bu nedenle bu rüzgârlar estiklerinde ülkemizdeki hava sıcaklığını artırırlar.
Sonuç:
Kısacası, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle;
- Kuzeyden (Kuzey, Kuzeydoğu, Kuzeybatı) esen rüzgârlar havayı SOĞUTUR.
- Güneyden (Güney, Güneydoğu, Güneybatı) esen rüzgârlar havayı ISITIR.
Bu durum, Türkiye’nin Kuzey Yarım Küre’de bulunmasının, yani mutlak konumunun doğal bir sonucudur. Umarım herkes konuyu çok iyi anlamıştır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!
