Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte gönderdiğiniz görseldeki soruları çözeceğiz. Bu konuları derste işlemiştik, şimdi ne kadar öğrendiğimizi görme zamanı. Hazırsanız, haydi başlayalım!
4. Soru: Bazı rollerimiz vardır ki bunlara çalışarak, başarı göstererek veya isteğimizle sonradan sahip oluruz. Bunlar, özgür irademizle katıldığımız gruplardaki rollerimizdir.
Aşağıdakilerden hangisi metinde verilen rollere örnek olarak gösterilemez?
a) Mete’nin ailede en küçük çocuk olması
b) Osman’ın okul voleybol takımının oyuncusu olması
c) Aslı’nın üniversiteyi tamamlayıp öğretmen olması
d) Ezgi’nin mahalledeki sivil toplum kuruluşuna üye olması
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruyu çözmek için önce metni iyi anlamalıyız. Metin bize kendi isteğimizle ve çabamızla sahip olduğumuz rollerden bahsediyor. Mesela bir spor takımına girmek, bir meslek sahibi olmak ya da bir derneğe üye olmak gibi. Bunları biz seçeriz ve başarmak için çaba gösteririz.
Şimdi şıklara tek tek bakalım:
- b şıkkında, Osman voleybol takımına girmek için çabalamış, antrenman yapmış ve başarılı olmuş olabilir. Bu onun kendi isteği ve çabasıyla kazandığı bir roldür.
- c şıkkında, Aslı öğretmen olmak için yıllarca okumuş, ders çalışmış ve üniversiteyi bitirmiş. Bu da yine kendi çabasıyla elde ettiği bir roldür.
- d şıkkında, Ezgi bir sivil toplum kuruluşuna kendi isteğiyle üye olmuştur. Bu da bir seçime dayalı roldür.
- a şıkkına baktığımızda ise, Mete’nin ailenin en küçük çocuğu olması onun seçebileceği veya çabalayarak elde edebileceği bir durum değildir. Bu, doğuştan sahip olduğu bir roldür.
Soru bizden metindeki tanıma uymayan, yani sonradan çabayla kazanılmayan rolü bulmamızı istiyor. Bu yüzden doğru cevap A şıkkıdır.
Sonuç: A
5. Soru: Aşağıdaki ifadeler ve örnek durumlarla ilişkili olan kültürel ögeleri belirleyip ilgili alanlara yazınız.
Çözüm:
Çocuklar, kültürümüzü oluşturan birçok unsur vardır: dilimiz, dinimiz, tarihimiz, geleneklerimiz, sanatımız… Bu soruda bize verilen metinlerin hangi kültürel ögeyle ilgili olduğunu bulacağız.
a)
Bayram sabahı erkenden kalkılır. Toplu kılınan bayram namazının ardından camide veya caminin önünde bayramlaşılır. Bayram sabahı kahvaltıda akrabaların bir araya gelmesine özen gösterilir. Daha sonra eş, dost, komşu ve akraba ziyaretleri yapılır, bu ziyaretlerde karşılıklı tebrikler sunulur.
Adım 1: Bu metni okuduğumuzda aklımıza ne geliyor? Bayramlar, bayram namazı, akraba ziyaretleri… Bunlar bizim yıllardır süre gelen, nesilden nesile aktardığımız güzel alışkanlıklarımızdır.
Adım 2: Toplumda süreklilik gösteren bu tür davranışlara biz gelenek ve görenekler diyoruz. Ayrıca bayram namazından bahsettiği için dinî unsurlar da içeriyor.
Sonuç: Bu metin, Gelenek ve Göreneklerimiz ile Din kültürel ögeleriyle ilgilidir.
b)
“Bizim yolumuzu çizen; içinde yaşadığımız yurt, bağrından çıktığımız Türk milleti ve milletler tarihinin binbir acıklı olay ile üzüntülü sayfalarından çıkardığımız sonuçlardır.” – Mustafa Kemal Atatürk
Adım 1: Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözünü dikkatlice okuyalım. “Milletler tarihinin binbir acıklı olay ile üzüntülü sayfaları” ifadesi bize neyi hatırlatıyor?
Adım 2: Elbette geçmişte yaşanan olayları, yani tarihimizi hatırlatıyor. Geçmişimizden dersler çıkararak geleceğimize yön verdiğimizi anlatıyor.
Sonuç: Bu söz, doğrudan Tarih kültürel ögesiyle ilgilidir.
c)
Kilimlerde kullanılan her renk ve motifin kendine özgü bir dili, bir anlamı vardır. Bu renk ve motifler, süsleme işlevlerinin yanı sıra sözsüz bir iletişim aracı olarak çeşitli mesajlar iletir.
Adım 1: Metinde kilimlerden, renklerden ve motiflerden bahsediliyor. Kilim dokumacılığı bizim çok eski ve değerli bir uğraşımızdır.
Adım 2: Kilim, halı gibi ürünler bizim el sanatlarımıza bir örnektir. Ayrıca bu motiflerin bir “dil” gibi mesajlar iletmesi, onların sadece bir süs eşyası olmadığını, aynı zamanda bir iletişim aracı ve bir sanat eseri olduğunu gösterir.
Sonuç: Bu metin, El Sanatları ve Sanat kültürel ögeleriyle ilgilidir.
6. Soru: Toplumsal sorunlar; toplumun büyük kesimini etkileyen, çözümü de toplumsal olarak hareket etmekle mümkün olan durumlardır.
Bu tanıma göre aşağıdaki durumlardan hangisi toplumsal bir sorun olarak değerlendirilemez?
a) Ali’nin yaşadığı ilin son yıllarda çok fazla göç alması
b) Derya’nın yaşadığı mahallede sel felaketinin yaşanması
c) Feyza Hanım’ın yaşadığı şehirde hava kirliliğinin artması
d) Yiğit’in arabasının arıza yapması sebebiyle toplantıya geç kalması
Çözüm:
Arkadaşlar, bu soruyu çözebilmek için “toplumsal sorun” ne demek, onu hatırlamalıyız. Tanımda da söylediği gibi, bir sorunun toplumsal olabilmesi için toplumun genelini yani birçok insanı ilgilendirmesi ve çözümünün de yine toplum olarak birlikte hareket etmeyi gerektirmesi gerekir.
Şimdi şıkları bu gözle inceleyelim:
- a şıkkı: Bir şehrin çok fazla göç alması sadece Ali’yi değil, o şehirde yaşayan herkesi (trafik, konut, iş imkanları vb. açılardan) etkiler. Bu bir toplumsal sorundur.
- b şıkkı: Mahallede yaşanan bir sel felaketi, sadece Derya’yı değil, o mahalledeki tüm evleri ve insanları etkiler. Bu da bir toplumsal sorundur.
- c şıkkı: Hava kirliliği, şehirdeki herkesin sağlığını tehdit eden, herkesi ilgilendiren bir durumdur. Bu da kesinlikle bir toplumsal sorundur.
- d şıkkı: Yiğit’in arabasının bozulması ve toplantıya geç kalması ise sadece Yiğit’i ilgilendiren kişisel bir problemdir. Bu durum toplumun büyük bir kesimini etkilemez.
Soru bizden toplumsal sorun olmayanı bulmamızı istediğine göre, doğru cevabımız D şıkkı olmalı.
Sonuç: D
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, anlamadığınız bir yer olursa her zaman sorabilirsiniz. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!