Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencileri! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte, atalarımızın ne kadar yardımsever ve düşünceli olduğunu gösteren “Vakıf Medeniyeti” konusuna bir göz atacağız. Önümüzdeki görselde çok güzel örnekler ve bizim de düşünmemizi isteyen bir soru var. Hadi gelin, bu görseli adım adım inceleyelim ve soruyu birlikte cevaplayalım.
Öncelikle görseldeki metin bize ne anlatıyor bir bakalım. Metinde, ecdadımızın yani atalarımızın, hiçbir karşılık beklemeden, sırf iyilik yapmak için binlerce vakıf kurduğundan bahsediliyor. Vakıflar, insanların veya diğer canlıların bir ihtiyacını karşılamak için kurulmuş, kâr amacı gütmeyen kuruluşlardır. Osmanlı Devleti’nde bu o kadar yaygındı ki buna “Vakıf Medeniyeti” deniyordu. Şimdi gelin, görseldeki vakıf örneklerini inceleyelim.
Bulaşıcı Hastalıkları Tedavi Vakfı (Sivas, 1321): Düşünün ki o zamanlar cüzzam gibi bulaşıcı bir hastalığa yakalanan insanlar toplumdan dışlanabiliyordu. İşte bu vakıf, bu hasta insanları evlerinde tedavi ettiriyor, onlara bakıyordu. Ayrıca, durumu olmayan fakir insanların cenaze masraflarını bile karşılıyordu. Ne kadar ince bir düşünce, değil mi?
İsrafı Önleyen Vakıf (İstanbul, 1613): Bu vakfın amacı ise yemeklerin israf olmasını engellemekti. Sofralardan artan yemeklerin çöpe gitmesi yerine toplanıp sokaktaki hayvanlara ve kuşlara verilmesini sağlıyorlardı. Böylece hem israf önleniyor hem de hayvanların karnı doyuyordu.
Afet Sonrası Bakım ve Onarım Yapan Vakıf (İstanbul, 1549): Deprem, yangın gibi büyük felaketlerden sonra zarar gören cami, okul gibi toplumun ortak kullandığı binaların onarılmasını sağlıyordu. Böylece toplum, afetlerin yaralarını daha çabuk sarabiliyordu.
Gördüğünüz gibi atalarımız, toplumda gördükleri her soruna bir çözüm bulmak için uğraşmışlar. Şimdi sıra bizde! Görselin altındaki soru, bizim de günümüzdeki bir sorunu bulup ona çözüm üretmemizi istiyor.
Soru: Ecdadımızın karşılaştığı toplumsal sorunların çözümü için birçok vakıf kurduğunu öğrendiniz. Siz de toplumsal sorun olarak gördüğünüz durumlardan birine örnek veriniz. Verdiğiniz örnekteki sorunun çözümü için neler yapabileceğinize dair düşüncelerinizi yazınız.
Haydi bu soruyu birlikte cevaplayalım. Önce günümüzdeki bir toplumsal sorunu düşünelim. Aklıma hemen sokak hayvanlarının durumu geliyor. Bazen aç kalıyorlar, kışın üşüyorlar veya hastalandıklarında onlara bakacak kimse olmuyor. Bu önemli bir sorun. Şimdi bu sorunu ve çözüm önerilerimizi yazalım.
Toplumsal sorun: Sokak Hayvanlarının Bakım, Beslenme ve Barınma İhtiyaçları
Sorunun çözümü:
Bu sorunu çözmek için biz de atalarımız gibi bir iyilik hareketi başlatabiliriz. İşte aklıma gelen çözüm adımları:
Adım 1: Okulumuzda veya mahallemizde “Pati Dostları” adında bir gönüllülük kulübü kurabiliriz. Bu kulübe isteyen herkes katılabilir.
Adım 2: Tıpkı İsrafı Önleyen Vakıf gibi, evlerimizde ve okulumuzun yemekhanesinde artan, hayvanların yiyebileceği türden yemekleri (kemik, bayatlamış ekmek gibi) toplamak için özel kutular oluşturabiliriz.
Adım 3: Topladığımız bu yiyecekleri, mahallemizdeki kedi ve köpekler için belirlenmiş beslenme noktalarına düzenli olarak bırakabiliriz. Ayrıca her sokağın köşesine bir kap temiz su koyabiliriz. Unutmayın, bir kap su, bir kap sevgi demektir.
Adım 4: Kış aylarında üşümemeleri için karton kutulardan ve eski battaniyelerden basit ama sıcak yuvalar yapıp parkların veya apartmanların uygun köşelerine yerleştirebiliriz.
Adım 5: Yaralı veya hasta bir hayvan gördüğümüzde ne yapacağımızı öğreniriz. Belediyenin veterinerlik hizmetlerinin telefon numarasını öğrenip, böyle bir durumda hemen onları arayarak yardım isteyebiliriz. Bu konuda arkadaşlarımızı ve ailemizi de bilinçlendirebiliriz.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi çocuklar, küçük adımlarla ve bir araya gelerek ne kadar büyük sorunlara çözüm bulabileceğimizi anladık. Tıpkı atalarımız gibi, biz de yaşadığımız dünyaya ve içindeki canlılara karşı sorumluluklarımızı yerine getirebiliriz.