Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gel, bu 4. Ünite Değerlendirme Sorularını birlikte, adım adım çözelim ve maddelerin gizemli dünyasını keşfedelim.
1. Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Soruları cevaplayınız.
a. Görselleri verilen maddeleri niteleyen özellikler nelerdir? Örnekteki gibi yazınız.
Haydi bakalım, çevremizdeki nesnelerin özelliklerini beş duyumuzla nasıl anladığımızı hatırlayalım ve boşlukları dolduralım. Tıpkı sünger örneğinde olduğu gibi, dokunarak, görerek veya diğer duyularımızla anladığımız özellikleri yazacağız.
Adım 1: Her bir görseldeki maddeyi dikkatlice inceleyelim.
Adım 2: Bu maddenin bize hissettirdiği, gözlemlediğimiz özelliklerini düşünelim. Sert mi, yumuşak mı? Esnek mi? Rengi ne? Yüzeyi nasıl?
- Sünger:Yumuşak, pürüzlü, esnek, renkli (yeşil ve sarı).
- Paket lastiği:
Esnek, pürüzsüz, opak, renkli. (Paket lastiğini çektiğimizde uzar ve bırakınca eski haline döner, bu onun esnek olduğunu gösterir. Yüzeyine dokunduğumuzda pürüz hissetmeyiz, yani pürüzsüzdür. İçini göremeyiz, bu yüzden opaktır ve bir rengi vardır.)- Bardak:
Sert, kırılgan, pürüzsüz, saydam. (Bardağa dokunduğumuzda sert olduğunu anlarız. Yere düşerse kırılabileceği için kırılgandır. Yüzeyi kaygandır, yani pürüzsüzdür. İçini görebildiğimiz için saydamdır.)- Elma:
Sert, pürüzsüz, opak, kokulu, renkli (kırmızı). (Elmayı ısırdığımızda sert olduğunu fark ederiz. Kabuğunun yüzeyi pürüzsüzdür. İçini göremeyiz, yani opaktır. Kendine has bir kokusu ve harika bir rengi vardır.)- Düdük:
Sert, pürüzsüz, opak, renkli (gri). (Düdük metal veya sert plastikten yapıldığı için serttir. Yüzeyi pürüzsüzdür. İçini göremeyiz, bu yüzden opaktır ve resimde gördüğümüz gibi gri bir rengi vardır.)
b. Görselleri verilen maddelerin özelliklerini nasıl algılarsınız?
Bu harika bir soru! Maddelerin özelliklerini anlamak için sihirli yardımcılarımız var: Duyu Organlarımız!
Adım 1: Hangi duyu organını hangi özelliği anlamak için kullandığımızı düşünelim.
Adım 2: Cevabımızı bu düşünceye göre yazalım.
Bu maddelerin özelliklerini beş duyu organımızı kullanarak algılarız. İşte şöyle:
- Gözlerimizle (Görme duyusu): Maddelerin rengini (elmanın kırmızılığı, süngerin sarılığı), şeklini ve saydam mı opak mı olduğunu anlarız.
- Derimizle (Dokunma duyusu): Maddelere dokunarak onların sert mi yumuşak mı, pürüzlü mü pürüzsüz mü, esnek mi olduğunu algılarız.
- Burnumuzla (Koku alma duyusu): Elma gibi maddelerin kendilerine has kokularını alırız.
- Kulağımızla (İşitme duyusu): Düdüğü çaldığımızda çıkardığı sesi duyarız. Bardağı masaya koyduğumuzda çıkan sesi de duyabiliriz.
- Dilimizle (Tat alma duyusu): Elmanın tadının tatlı mı ekşi mi olduğunu anlarız. (Ama unutma, her maddenin tadına bakılmaz, bu tehlikeli olabilir!)
2. Bir yüzeyin pürüzlü veya pürüzsüz hâle getirilmesinin amacı nedir? Bir örnekle açıklayınız.
Maddelerin yüzeylerini bazen bilerek pürüzlü veya pürüzsüz yaparız. Bunun çok önemli sebepleri vardır. Hayatımızı kolaylaştırır ve bizi güvende tutar.
Adım 1: Yüzeyleri neden pürüzsüz yaptığımızı düşünelim ve bir örnek bulalım.
Bazen bir yüzeyi pürüzsüz yaparız çünkü bu, sürtünmeyi azaltır, daha kaygan olmasını sağlar veya daha güzel görünür.
Örnek: Ahşap bir masanın yüzeyini zımparalayıp cilalarız. Böylece hem daha parlak ve güzel görünür hem de üzerine koyduğumuz eşyalar daha kolay kayar. Ayrıca elimize kıymık batmasını da engellemiş oluruz.Adım 2: Yüzeyleri neden pürüzlü yaptığımızı düşünelim ve bir örnek bulalım.
Bazen de bir yüzeyi özellikle pürüzlü yaparız. Bunun amacı genellikle sürtünmeyi artırarak kaymayı engellemektir.
Örnek: Arabaların lastiklerini düşünelim. Üzerlerinde girintiler ve çıkıntılar vardır. Bu pürüzlü yapı, lastiğin yola daha iyi tutunmasını sağlar. Özellikle yağmurlu ve karlı havalarda arabanın kaymasını önleyerek bizi güvende tutar. Aynı şekilde, kışlık botlarımızın altının pürüzlü olması da buzda kayıp düşmemizi engeller.