3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 76
Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir “Düşünelim, Bulalım” etkinliğiyle karşı karşıyayız. Fen Bilimleri dersimizin en keyifli konularından biri olan kuvvetleri daha iyi anlamamıza yardımcı olacak bu soruları gel birlikte, adım adım çözelim. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Görsellerde ifade edilen kuvvetlerin itme mi, çekme mi olduğunu bulunuz. Görsellerin altındaki noktalı alanlara yazınız. Aşağıdaki boş alanlara, itme ve çekme kuvvetine örnek olacak birer görsel çiziniz.
Çözüm:
Bu soruda bizden resimlerdeki hareketleri inceleyip bunların bir itme mi yoksa bir çekme kuvveti mi olduğunu bulmamız isteniyor. Haydi resimleri tek tek inceleyelim:
- 1. Resim: Çocuğun çorabını giydiğini görüyoruz. Çorabı ayağına geçirmek için kendine doğru, yani yukarı doğru hareket ettiriyor. Bir şeyi kendimize doğru hareket ettiriyorsak bu bir çekme kuvvetidir.
- 2. Resim: Salıncakta oturan arkadaşını sallayan bir çocuk var. Arkadaşının ileri doğru gitmesi için onu kendinden uzağa doğru hareket ettiriyor. Bir şeyi kendimizden uzağa hareket ettirmek bir itme kuvvetidir.
- 3. Resim: Çocuk, market arabasını sürüyor. Arabanın ileri gitmesi için onu ileri doğru hareket ettiriyor, yani kendinden uzaklaştırıyor. Bu da bir itme kuvvetidir.
- 4. Resim: Kız çocuğu, çekmeceyi açıyor. Çekmeceyi açmak için kendine doğru hareket ettirmesi gerekir. Bu yüzden bu bir çekme kuvvetidir.
Şimdi de bizden boş kutulara itme ve çekme kuvvetlerine örnekler çizmemiz isteniyor. Ben senin için çizemem ama sana harika fikirler verebilirim!
İtme için ne çizebilirsin?
- Duvara yaslanmış bir kutuyu iten bir çocuk.
- Topa vuran bir futbolcu (ayağıyla topa itme kuvveti uygular).
- Kapıyı kapatan bir kişi.
Çekme için ne çizebilirsin?
- İpinden tutarak oyuncak bir arabayı çeken bir çocuk.
- Balık oltasıyla balık çeken bir balıkçı.
- Perdeyi açmak için ipini çeken bir kişi.
2. Soru: Seren, lokomotifi önce vagonların önüne bağladı. Daha sonra lokomotifi vagonların arkasına bağladı. Her iki durumda da vagonların ok yönünde hareket ettiğini gözlemledi. Seren, bu deneyiminden sizce nasıl bir sonuç çıkarmıştır?
Çözüm:
Bu soru, bir cismi hareket ettiren kuvvetlerin farklı şekillerde uygulanabileceğini gösteren çok güzel bir deney. Hadi Seren’in gözlemlerini adım adım inceleyelim ve bir sonuca varalım.
Adım 1
Seren, ilk resimde lokomotifi vagonların önüne bağlamış. Lokomotif ileri doğru gidince vagonları da peşinden götürüyor. Yani lokomotif, vagonlara bir çekme kuvveti uyguluyor ve vagonlar ok yönünde ilerliyor.
Adım 2
Seren, ikinci resimde ise lokomotifi vagonların arkasına bağlamış. Lokomotif bu sefer vagonları önünden sürüklüyor, yani onları ileri doğru hareket ettiriyor. Bu durumda lokomotif, vagonlara bir itme kuvveti uyguluyor ve vagonlar yine aynı ok yönünde ilerliyor.
Sonuç
Seren bu deneyden şunu öğrenmiştir: Bir cismi (burada vagonları) hareket ettirmek için ona hem itme hem de çekme kuvveti uygulayabiliriz. Yani bir cisim, hem itilerek hem de çekilerek aynı yönde hareket ettirilebilir. Önemli olan kuvvetin hangi yöne uygulandığıdır.
Umarım açıklamalarım konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa hiç çekinme, sorabilirsin. Başarılar dilerim!