Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel birlikte bu soruları adım adım inceleyelim ve duyu organlarımızın ne kadar harika işler başardığını görelim. Unutma, çevremizde olup bitenleri anlamamızı sağlayan beş duyu organımız var: Gözümüz, kulağımız, burnumuz, dilimiz ve derimiz. Haydi başlayalım!
2. Soru: Aşağıdaki ifadeleri söyleyen kişilerin hangi duyu organlarını kullandıklarını cümlelerin altına yazınız.
a) Yemekler çok lezzetli olmuş.
Kullanılan Duyu Organı: Dil
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi dikkatlice okuyalım: “Yemekler çok lezzetli olmuş.”
Adım 2: Buradaki anahtar kelime “lezzetli”. Bir şeyin lezzetini, yani tadını nasıl anlarız? Acı mı, tatlı mı, ekşi mi olduğunu hangi organımızla anlarız?
Sonuç: Tabii ki dilimizle! Tat alma duyu organımız dildir. Bu yüzden bu cümleyi kuran kişi dilini kullanmıştır.
b) Araçlar gereksiz yere korna çalıyor.
Kullanılan Duyu Organı: Kulak
Açıklama:
Adım 1: Cümlemiz: “Araçlar gereksiz yere korna çalıyor.”
Adım 2: Kornanın sesini ne yaparız? Onu duyarız, değil mi? Peki, sesleri duymamızı sağlayan organımız hangisidir?
Sonuç: Elbette kulağımız! İşitme duyu organımız olan kulaklarımız sayesinde korna sesini fark ederiz.
c) Ağaçta çiçekler açmış.
Kullanılan Duyu Organı: Göz
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi okuyalım: “Ağaçta çiçekler açmış.”
Adım 2: Bir ağacın üzerindeki rengarenk çiçekleri nasıl fark ederiz? Onları görmemiz gerekir. Çevremizdeki varlıkları, renkleri, şekilleri görmemizi sağlayan organımız hangisiydi?
Sonuç: Aferin! Görme duyu organımız olan gözümüzü kullanarak çiçekleri görürüz.
ç) Otomobilin lastiği patladı.
Kullanılan Duyu Organı: Kulak
Açıklama:
Adım 1: Cümlemiz: “Otomobilin lastiği patladı.”
Adım 2: Bir lastik patladığında genellikle “BOOM!” gibi yüksek bir ses çıkarır. Bu sesi nasıl algılarız?
Sonuç: Bu sesi kulağımızla duyarız. Demek ki burada kullanılan duyu organı kulaktır.
d) Reçel çok güzel kokuyor.
Kullanılan Duyu Organı: Burun
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi okuyalım: “Reçel çok güzel kokuyor.”
Adım 2: Cümledeki sihirli kelime “kokuyor”. Çiçeklerin, parfümlerin, yemeklerin kokusunu almamızı sağlayan organımız hangisidir?
Sonuç: Tabii ki koku alma duyu organımız olan burnumuz!
e) Bina ne kadar da yüksek.
Kullanılan Duyu Organı: Göz
Açıklama:
Adım 1: Cümlemiz: “Bina ne kadar da yüksek.”
Adım 2: Bir binanın yüksekliğini, büyüklüğünü veya küçüklüğünü nasıl anlarız? Ona bakarak, yani onu görerek anlarız.
Sonuç: Bu bilgiyi bize veren duyu organımız gözümüzdür.
f) Etrafı çiçek kokusu sardı.
Kullanılan Duyu Organı: Burun
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi okuyalım: “Etrafı çiçek kokusu sardı.”
Adım 2: Tıpkı reçel gibi, çiçeklerin de mis gibi bir kokusu vardır. Bu kokuyu algılamamızı sağlayan organımız hangisiydi?
Sonuç: Evet, doğru bildin! Yine burnumuzu kullandık.
g) Bardağa dokununca suyun soğuk olduğunu anladım.
Kullanılan Duyu Organı: Deri
Açıklama:
Adım 1: Cümlemiz: “Bardağa dokununca suyun soğuk olduğunu anladım.”
Adım 2: Bu cümlede iki önemli ipucu var: “dokununca” ve “soğuk”. Bir nesnenin sıcak, soğuk, sert veya yumuşak olduğunu nasıl anlarız? Ona dokunarak! Peki dokunma duyu organımız nedir?
Sonuç: Bütün vücudumuzu kaplayan derimizdir. Ellerimizdeki deri sayesinde bardağın soğukluğunu hissetmişiz.
ğ) Arkadaşımın şapkası çok büyük.
Kullanılan Duyu Organı: Göz
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi okuyalım: “Arkadaşımın şapkası çok büyük.”
Adım 2: Bir şapkanın büyük mü küçük mü olduğunu anlamak için ona ne yapmamız gerekir? Ona bakmamız gerekir.
Sonuç: Bu yüzden burada kullandığımız duyu organı, görmemizi sağlayan gözümüzdür.
h) Yastığım çok sert, uyuyamıyorum.
Kullanılan Duyu Organı: Deri
Açıklama:
Adım 1: Cümlemiz: “Yastığım çok sert, uyuyamıyorum.”
Adım 2: Yastığın “sert” olduğunu nasıl anlarız? Başımızı koyduğumuzda veya elimizle bastırdığımızda hissederiz. Bu hissetme eylemi hangi duyumuzla ilgilidir?
Sonuç: Bu, dokunma duyumuzdur. Dokunma duyu organımız da derimizdir.
Harika iş çıkardın! Gördüğün gibi, duyu organlarımız sayesinde etrafımızdaki dünyayı ne kadar kolay anlıyoruz. Çalışmaya devam! Başarılar dilerim!