Harika bir etkinlik, haydi birlikte bu soruları çözelim ve maddelerin hallerini daha iyi anlayalım!
1. Yılmaz ailesinin alışveriş listesi aşağıdaki gibidir. Listede verilen maddeleri hâllerine göre sınıflandırınız. Uygun başlıkların altına yazınız.
Merhaba sevgili öğrencim, bu soruda bizden alışveriş listesindeki maddeleri katı, sıvı ve içinde gaz olanlar olarak ayırmamız isteniyor. Gel beraber maddeleri tek tek inceleyip doğru kutulara yerleştirelim.
Adım 1: Katı Maddeleri Bulalım
Önce katı maddeleri, yani şekli kolayca değişmeyen, elimize aldığımızda belirli bir biçimi olan maddeleri bulalım.
Toz şeker, mercimek, pirinç ve tuz tanecikli yapıdadır ama her bir tanenin kendine ait katı bir şekli vardır. Sünger, top, kalem ve tabak da elimize aldığımızda belirli bir şekle sahiptir. Bu yüzden hepsi katı maddelerdir.
Adım 2: Sıvı Maddeleri Bulalım
Şimdi de sıvı maddeleri, yani içine konuldukları kabın şeklini alan, akışkan maddeleri bulalım.
Süt, sıvı yağ, sirke ve su; bir bardağa veya şişeye koyduğumuzda onun şeklini alırlar ve döküldüklerinde akıp giderler. Bu yüzden bunlar sıvı maddelerdir.
Adım 3: İçinde Gaz Olan Maddeleri Bulalım
Son olarak, içinde gaz bulunan maddeleri bulalım. Gazlar genellikle gözle görülmezler ama bir şeyin içini doldurabilirler.
Uçan balonun uçmasını sağlayan şey, içindeki hafif bir gazdır. Topun da içi hava ile doludur, bu yüzden o da bu gruba girebilir. Ama soruda özellikle “Uçan balon” dendiği için onu bu kategoriye yazmamız en doğrusu olur. Ayrıca, süngerin içindeki küçük boşluklarda da hava, yani gaz bulunur.
Çözüm:
Katı Maddeler
- Toz şeker
- Mercimek
- Pirinç
- Sünger
- Tuz
- Top
- Kalem
- Tabak
Sıvı Maddeler
- Süt
- Sıvı yağ
- Sirke
- Su
İçinde Gaz Olan Maddeler
- Uçan balon
- Top
- Sünger
2. Yukarıdaki alışveriş listesi dışında tabloda işaretlenen maddelere çevrenizden uygun örnekler yazınız.
Bu soruda ise bizden, tabloda işaretlenmiş olan madde hallerine kendi çevremizden, yani alışveriş listesinde olmayan yeni örnekler bulmamız isteniyor. Haydi, etrafımıza bakalım ve uygun örnekleri bulalım!
Adım 1: Katı Madde Örnekleri Bulalım
Tabloda iki tane katı madde örneği istenmiş. Etrafımızda gördüğümüz, belirli bir şekli olan nesneleri düşelim. Mesela oturduğun sandalye veya yazı yazdığın kitap harika birer katı madde örneğidir.
Adım 2: Sıvı Madde Örnekleri Bulalım
Şimdi de iki tane sıvı madde örneği bulalım. Akışkan olan, bardağa koyunca bardağın şeklini alan neler var? Mesela kahvaltıda içtiğin meyve suyu ya da sıcak havalarda içtiğimiz limonata çok güzel sıvı örnekleridir.
Adım 3: Gaz Madde Örnekleri Bulalım
Son olarak iki tane de gaz madde örneği bulmamız gerekiyor. Gazları göremesek de varlıklarını hissederiz. Şu an nefes alıp verdiğimiz hava bir gaz karışımıdır. Ayrıca, annemiz çay yapmak için su kaynattığında çaydanlıktan çıkan su buharı da maddenin gaz halidir.
Çözüm:
İşte tabloyu doldurabileceğimiz bazı örnekler:
- Madde (Katı): Kitap
- Madde (Sıvı): Limonata
- Madde (Katı): Silgi
- Madde (Sıvı): Ayran
- Madde (Gaz): Hava
- Madde (Gaz): Su buharı
Harika iş çıkardın! Maddenin hallerini ne kadar güzel öğrendiğini görüyorum. Aferin sana!