3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 134
Harika bir etkinlik! Hadi gel, bu etkinliği ve sorularını birlikte adım adım inceleyelim ve cevaplayalım. Unutma, Fen Bilimleri dersi çevremizdeki dünyayı anlamak için harika bir maceradır!
Etkinliğimizin konusu Ses Kaynakları. Çevremizde duyduğumuz her sesin bir kaynağı vardır. Bu kaynaklardan bazıları kendi kendine ses çıkarabilirken, bazıları ise bizim bir etkimiz olmadan ses çıkaramaz. Etkinlik de tam olarak bu farkı anlamamız için hazırlanmış.
Şimdi sorulara geçelim ve yaptığın etkinliğe göre cevapları düşünelim.
1. Kendiliğinden ses çıkarabilen kaynaklar hangileridir?
Bu soru bize, herhangi bir dış etki olmadan, kendi doğaları gereği ses üretebilen varlıkları soruyor. Bunlara biz doğal ses kaynakları da deriz. Etkinlikte kestiğin resimleri düşünelim. Eğer o resimlerde aşağıdaki gibi varlıklar varsa, bu gruba girerler:
Unutma ki, bir varlığın kendi kendine ses çıkarabilmesi için bizim ona dokunmamız, vurmamız veya üflememiz gerekmez. O, canlı olduğu için veya doğa olayı olduğu için ses çıkarır.
Adım 1: “Kendiliğinden ses çıkarabilen” ne demek, onu anlayalım.
Bu, bir insanın veya başka bir gücün yardımı olmadan ses üretebilen demektir. Mesela bir kedi miyavlamak için senden izin almaz veya senin ona dokunmanı beklemez, değil mi? İşte bu, kendiliğinden ses çıkarmaktır.
Adım 2: Örnekleri düşünelim.
Etkinlikteki resimlerde olabilecek veya çevremizde görebileceğimiz bazı örnekler şunlardır:
- Kedi, köpek, kuş gibi hayvanlar: Kendi istedikleri zaman miyavlar, havlar veya öterler.
- İnsanlar: Konuşurken, ağlarken veya gülerken kendiliğinden ses çıkarırız.
- Dere, şelale, deniz: Suyun akması veya dalgaların kıyıya vurmasıyla sürekli bir ses oluşur.
- Rüzgâr: Eserken “vınlama” gibi bir ses çıkarır.
- Gök gürültüsü: Şimşek çaktıktan sonra duyduğumuz sestir ve bir doğa olayıdır.
Sonuç:
Yaptığın etkinlikte bu gruba ayırdığın ve yapıştırdığın resimler insan, kedi, köpek, kuş, şelale, rüzgâr gibi canlılar ve doğa olaylarıdır.
2. Kendiliğinden ses çıkaramayan kaynaklar hangileridir?
Bu soru ise, ses çıkarabilmek için mutlaka dışarıdan bir etkiye (vurma, üfleme, dokunma gibi) ihtiyaç duyan varlıkları soruyor. Bunlara da yapay ses kaynakları diyebiliriz. Bu eşyalar, biz onlarla bir şey yapana kadar tamamen sessizdirler.
Mesela masanın üzerinde duran bir davul, biz ona vurmadığımız sürece sonsuza kadar sessiz kalır. Sesi çıkaran davul olsa da sesi başlatacak güç bize aittir.
Adım 1: “Kendiliğinden ses çıkaramayan” ne demek, onu anlayalım.
Bu, bir varlığın ses üretebilmesi için mutlaka bir kuvvete ihtiyaç duyması demektir. O kuvvet olmadan o varlık sessizdir.
Adım 2: Örnekleri düşünelim.
Etkinlikteki resimlerde olabilecek veya çevremizde görebileceğimiz bazı örnekler şunlardır:
- Gitar, keman, piyano gibi müzik aletleri: Tellerine dokunmadan, tuşlarına basmadan veya üflemeden ses çıkarmazlar.
- Kapı zili: Düğmesine basılmadan çalmaz.
- Davul: Tokmakla vurulmadan ses çıkarmaz.
- Masa, sıra, kalem: Üzerine vurduğumuzda veya düşürdüğümüzde ses çıkarırlar. Kendi başlarına sessizdirler.
- Radyo, televizyon: Düğmesine basıp açmadığımız sürece ses çıkarmazlar.
Sonuç:
Yaptığın etkinlikte bu gruba ayırdığın ve yapıştırdığın resimler gitar, davul, zil, radyo, flüt, televizyon gibi insan yapımı eşyalardır.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Çevrendeki sesleri dinleyerek hangisinin doğal, hangisinin yapay olduğunu bulmaya çalışabilirsin. Bu harika bir alıştırma olur! Aklına takılan başka bir şey olursa çekinme, yine sorabilirsin!