Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte duyu organlarımızın sağlığını nasıl koruyabileceğimizi öğreneceğiz. Önümüzdeki bu güzel etkinliği gelin adım adım, düşünerek çözelim. Unutmayın, duyu organlarımız bizim dünyaya açılan pencerelerimizdir ve onları korumak çok önemlidir.
Haydi başlayalım!
2. Aşağıdaki durumlarda hangi duyu organlarımızın sağlığı olumsuz yönde etkilenir? Tabloda uygun alanlara ✓ işareti koyarak gösteriniz.
1. Güneş altında gereğinden fazla zaman geçirdiğimizde
Adım 1: Durumu dikkatlice okuyalım. “Güneş altında çok fazla kalmak” diyor.
Adım 2: Şimdi düşünelim. Güneşli bir günde dışarıda çok oynarsak ne olur? Güneşin zararlı ışınları hem gözlerimize zarar verebilir hem de tenimizi, yani derimizi yakabilir. Hatta bu yüzden güneş kremi süreriz ve güneş gözlüğü takarız, değil mi?
Adım 3: O zaman tabloda göz ve deri kutucuklarını işaretlemeliyiz.
- Göz: ✓
- Kulak:
- Dil:
- Burun:
- Deri: ✓
2. Mevsime uygun olmayan kıyafetler giydiğimizde
Adım 1: Durumumuz “mevsime uygun giyinmemek”.
Adım 2: Mesela kışın ortasında incecik bir tişörtle dışarı çıktığımızı düşünelim. Vücudumuz üşür ve en çok dışarıyla temas eden organımız olan derimiz soğuktan zarar görür. Veya yazın çok kalın giyinirsek terleriz ve bu da derimizde isilik gibi rahatsızlıklara yol açabilir.
Adım 3: Bu durumda en çok etkilenen duyu organımız deri olacaktır.
- Göz:
- Kulak:
- Dil:
- Burun:
- Deri: ✓
3. Aşırı sıcak ve soğuk besinler tükettiğimizde
Adım 1: Durumumuz “çok sıcak veya çok soğuk yiyecek ve içecekler tüketmek”.
Adım 2: Fırından yeni çıkmış sıcacık bir poğaçayı hemen ağzımıza atarsak ya da çok soğuk bir dondurmayı hızla yersek ne olur? “Ayy, dilim yandı!” veya “Dilim uyuştu!” deriz. Çünkü tat almamızı sağlayan organımız olan dilimiz bu aşırı sıcaklık değişiminden olumsuz etkilenir.
Adım 3: O halde dil kutucuğunu işaretlemeliyiz.
- Göz:
- Kulak:
- Dil: ✓
- Burun:
- Deri:
4. Televizyonu yüksek sesle ve yakından izlediğimizde
Adım 1: Burada iki yanlış davranış var: “yüksek sesle” ve “yakından” izlemek.
Adım 2: “Yakından izlemek” gözlerimizi çok yorar ve zamanla görme sorunlarına yol açabilir. “Yüksek sesle” dinlemek ise işitme organımız olan kulaklarımıza zarar verir.
Adım 3: Bu yüzden hem göz hem de kulak kutucuklarını işaretlemeliyiz.
- Göz: ✓
- Kulak: ✓
- Dil:
- Burun:
- Deri:
5. Çok yüksek sesli ortamlarda uzun sürü bulunduğumuzda
Adım 1: Durumumuz “çok gürültülü bir yerde uzun süre kalmak”.
Adım 2: Düğün, konser veya inşaat alanı gibi çok gürültülü yerlerde uzun süre kalırsak, bu yüksek ses dalgaları kulaklarımıza zarar verebilir. Bu durum geçici veya kalıcı işitme sorunlarına neden olabilir.
Adım 3: Bu durumda etkilenen organımız kesinlikle kulak olacaktır.
- Göz:
- Kulak: ✓
- Dil:
- Burun:
- Deri:
6. Bulunduğumuz ortamdaki hava temiz olmadığında
Adım 1: Durumumuz “kirli havada bulunmak”.
Adım 2: Tozlu, dumanlı veya kötü kokulu bir havayı soluduğumuzda, koku alma organımız olan burnumuz bu durumdan etkilenir. Ayrıca havadaki bu kirli parçacıklar gözlerimize kaçarak yanma ve sulanmaya neden olabilir.
Adım 3: Bu nedenle göz ve burun kutucuklarını işaretlemeliyiz.
- Göz: ✓
- Kulak:
- Dil:
- Burun: ✓
- Deri:
7. Uzun süre ekrana baktığımızda
Adım 1: Durumumuz “uzun süre ekrana (telefon, tablet, bilgisayar) bakmak”.
Adım 2: Ders çalışırken, oyun oynarken veya bir şeyler izlerken saatlerce ekrana odaklanırsak, görme organımız olan gözlerimiz çok yorulur. Gözlerimizde kuruluk, yanma ve ağrı hissedebiliriz. Bu yüzden sık sık mola verip uzağa bakarak gözlerimizi dinlendirmeliyiz.
Adım 3: Burada en çok etkilenen organımız göz‘dür.
- Göz: ✓
- Kulak:
- Dil:
- Burun:
- Deri:
Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi günlük hayatta yapacağımız küçük değişikliklerle duyu organlarımızın sağlığını kolayca koruyabiliriz. Aferin hepinize!