Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel, şimdi bu sayfadaki soruyu birlikte inceleyelim ve üzerine biraz kafa yoralım. Bu tür sorular, öğrendiklerimizi ne kadar iyi anladığımızı gösterir.
Soru:Yastığımız taştan, tencerelerimiz oyun hamurundan olsaydı sizce nasıl olurdu?
Bu soruyu cevaplamak için önce maddelerin özelliklerini, yani “sert” ve “yumuşak” olmalarını hatırlayalım. Sayfada da gördüğümüz gibi, bazı maddelerin şeklini kolayca değiştirebiliriz, bazılarını ise değiştirmek için özel aletler gerekir.
Haydi şimdi bu eğlenceli soruyu adım adım düşünelim:
Adım 1: Yastığımızın taştan olduğunu hayal edelim.
Yastığı ne için kullanırız? Başımızı rahatça koyup uyumak için, değil mi? Bu yüzden yastıkların başımızın şeklini alabilen, bizi rahat ettiren yumuşak maddelerden yapılması gerekir. Pamuk, yün veya elyaf gibi…
Peki taş nasıl bir maddedir? Taş, çok sert bir maddedir. Şekli kolay kolay değişmez. Eğer yastığımız taştan olsaydı;
- Başımızı koyduğumuzda çok rahatsız olurduk, hatta canımız acırdı.
- Taş, başımızın şeklini almazdı, bu yüzden uyumamız imkânsız hale gelirdi.
- Taşıması da çok ağır olurdu!
Yani, yastığın görevi rahatlık sağlamak olduğu için, sert bir madde olan taştan yapılması hiç uygun olmazdı.
Adım 2: Şimdi de tenceremizin oyun hamurundan yapıldığını düşünelim.
Tencereyi ne için kullanırız? İçine su, çorba, yemek gibi şeyleri koyup ocakta ısıtmak ve pişirmek için kullanırız. Bu yüzden tencerenin hem içindeki yemeği taşıyabilecek kadar sağlam ve sert olması, hem de ateşe, yani yüksek sıcaklığa dayanıklı olması gerekir. Çelik, teflon, cam gibi maddeler bu iş için uygundur.
Peki oyun hamuru nasıl bir maddedir? Oyun hamuru, elimizle kolayca şekil verebildiğimiz yumuşak bir maddedir.
Eğer tenceremiz oyun hamurundan olsaydı;
- İçine çorba gibi sıvı bir yemek koyduğumuz anda şekli bozulur, eğilip bükülür ve bütün yemek etrafa dökülürdü.
- Ocağın üzerine koyduğumuzda sıcaktan hemen erir ya da yapısı bozulurdu.
- Kesinlikle dayanıklı olmazdı ve yemek pişiremezdik.
Yani, tencerenin görevi yemekleri güvenle pişirmek olduğu için, yumuşak bir madde olan oyun hamurundan yapılması hiç mantıklı olmazdı.
Sonuç
Bu harika soru bize şunu öğretiyor: Çevremizdeki eşyalar, belirli bir amaca hizmet etmeleri için özel olarak seçilmiş maddelerden yapılır. Bir eşyanın hangi maddeden yapılacağına karar verirken o maddenin sertlik, yumuşaklık, esneklik, dayanıklılık gibi özelliklerine bakarız. Her madde her iş için uygun değildir!
Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinme, sorabilirsin!