3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 94

Harika bir istek! Merhaba sevgili öğrencim, ben 3. sınıf Fen Bilimleri öğretmenin. Gönderdiğin bu güzel ders sayfasını senin için inceledim. Bu sayfada aslında çözmemiz gereken sorular yok, bunun yerine “Madde” ve maddenin özelliklerinden biri olan “Sertlik ve Yumuşaklık” konusu çok güzel bir şekilde anlatılıyor.

Hadi gel, bu sayfada anlatılanları sanki birer soruymuş gibi adım adım inceleyelim ve konuyu birlikte daha iyi anlayalım.

Soru 1: Çevremizde gördüğümüz varlıklara neden “madde” diyoruz? Madde ne demektir?

Harika bir başlangıç sorusu! Bu konuyu anlamak için en temelden başlayalım.

Adım 1: Çevremize bir bakalım… Masa, sandalye, su, hava, kitap, kalem… Bunların hepsi birer varlıktır. Peki bunlara neden madde diyoruz? Çünkü maddelerin iki önemli özelliği vardır.

Adım 2: Birincisi, maddeleri beş duyu organımızla (gözümüz, burnumuz, dilimiz, derimiz ve kulağımız) algılayabiliriz. Mesela kitaptaki çilek reçelini düşünelim. Gözümüzle kırmızı rengini, burnumuzla mis gibi kokusunu, dilimizle tatlı tadını, elimizle dokunduğumuzda ise kavanozun sert olduğunu anlarız.

Adım 3: İkincisi, maddeler boşlukta bir yer kaplar. Kalemini masanın üzerine koyduğunda, kalemin masada kapladığı bir yer vardır, değil mi? İşte bu yüzden kalem bir maddedir.

Sonuç: Kısacası, duyu organlarımızla fark edebildiğimiz ve boşlukta yer kaplayan her şeye madde denir.

Soru 2: Maddeleri birbirinden ayırmak için hangi özelliklerini kullanırız?

Çok güzel bir soru! Tıpkı arkadaşlarımızın farklı özellikleri olduğu gibi maddelerin de farklı özellikleri vardır. Kitabımız bize bunları çok güzel listelemiş.

Adım 1: Maddeleri tanımak ve onları anlatmak için duyu organlarımızı kullanırız. Kitabımızdaki listeye göre maddeleri şu özelliklerine göre niteleyebiliriz (yani anlatabiliriz):

• Sert veya yumuşak olma: Bir taş sertken, pamuk yumuşaktır.
• Esnek veya kırılgan olma: Paket lastiği esnekken, cam bardak kırılgandır.
• Renk, koku ve tat: Limon sarı renklidir, ekşi bir tadı ve keskin bir kokusu vardır.
• Pürüzlü veya pürüzsüz olma: Ağaç kabuğu pürüzlüyken, ayna pürüzsüzdür.

Adım 2: Bu özellikler sayesinde maddeleri birbirinden kolayca ayırabiliriz. Örneğin, hem taş hem de pamuk birer maddedir ama biri sert diğeri yumuşaktır.

Sonuç: Maddeleri sertlik-yumuşaklık, esneklik-kırılganlık, renk-koku-tat ve pürüzlü-pürüzsüz olma gibi özelliklerine bakarak tanıyabilir ve ayırt edebiliriz.

Soru 3: “Sert madde” ne anlama geliyor? Hangi maddeler serttir?

İşte konumuzun en önemli noktasına geldik! “Sert veya Yumuşak Olma” özelliğini biraz daha yakından inceleyelim.

Adım 1: Elimize bir taş aldığımızı düşünelim. Onu sıkmaya çalıştığımızda şeklinde bir değişiklik olur mu? Tabii ki olmaz! İşte bu yüzden taş sert bir maddedir. Yani, kuvvet uyguladığımızda şeklini kolayca değiştiremediğimiz maddelere sert madde diyoruz.

Adım 2: Kitabımızda da çok güzel örnekler verilmiş. Hadi onlara bakalım:

• Tencere
• Ayna
• Taş
• Tahta kaşık
• Mermer
• Çivi

Adım 3: Resimde gördüğümüz mutfak tezgâhı mermerden yapılmış. Neden? Çünkü mermer sert ve dayanıklı bir maddedir. Üzerinde bir şeyler kestiğimizde veya sıcak bir tencere koyduğumuzda kolayca bozulmaz. Bu yüzden mutfak ve banyo gibi yerlerde sert maddeler tercih edilir.

Sonuç: Şeklini kolayca değiştiremediğimiz, dayanıklı maddelere sert madde denir. Mermer, demir, taş gibi maddeler sert maddelere örnektir.