Merhaba sevgili öğrencim, Fen Bilimleri dersimize hoş geldin!
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsin. Bu etkinlik, kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini anlamamız için çok güzel bir yol. Şimdi gel, bu sayfadaki soruları birlikte, adım adım inceleyelim ve cevaplayalım.
1. Yukarıdaki uygulama adımlarında toplar, hangi hareketleri yapmıştır?
Bu soruyu cevaplamak için etkinlikteki adımları tek tek düşünelim. Unutma, kuvvet cisimleri hareket ettirebilir, hızlandırabilir, yavaşlatabilir, durdurabilir ve yönünü değiştirebilir. Bakalım toplarımıza neler olmuş?
Adım 1:“Bir topu, duran diğer topla çarpışacak şekilde atınız.”
Burada duran bir top vardı, değil mi? Hareket eden top ona çarpınca, duran top ne yapmaya başladı? Tabii ki hareket etmeye başladı! Demek ki kuvvet, duran bir cismi hareket ettirebilir. Çarpan top ise belki yavaşladı, belki de yönü değişti.
Adım 2:“Arkadaşınızın yerde yuvarladığı topun arkasından diğer topu yuvarlayınız. Topunuzun önde giden topa çarpmasını sağlayınız.”
Bu adımda zaten hareket eden bir topa arkadan bir kuvvet daha uyguluyoruz. Öndeki topa arkadan çarpınca ne olur? Daha da hızlı gider! Yani kuvvet, hareket eden bir cismi hızlandırabilir.
Adım 3:“Toplarınızı aynı anda yerde yuvarlayarak topların çarpışmasını sağlayınız.”
İki top birbirine doğru gelirken çarpışınca ne olur? Genellikle ikisi de farklı yönlere doğru seker. İşte bu, kuvvetin cisimlerin yönünü değiştirmesi demektir.
Adım 4:“Topunuzu duvara çarpacak şekilde yuvarlayınız.”
Topumuz duvara doğru giderken, duvara çarpınca geri döner. Yani ileri giderken bir anda geri gelmeye başlar. Bu da yine kuvvetin cisimlerin yönünü değiştirmesine harika bir örnektir.
Sonuç olarak, bu etkinlikteki toplar şu hareketleri yapmıştır:
- Hareket etme (duran topun harekete başlaması)
- Hızlanma (hareketli topa arkadan çarpılması)
- Yön değiştirme (topların birbirine veya duvara çarpması)
- Ayrıca toplar birbirine çarpınca yavaşlayabilir veya durabilirler de.
Şimdi de etkinlikteki sevimli karakterin sorduğu soru üzerine biraz düşünelim:
Kuvvet uygulanan her cisim hareket eder mi? Tartışınız.
Bu çok güzel bir soru! Haydi bunu düşünelim. Mesela sen bütün gücünle evinizin duvarını itmeye çalışsan, duvar hareket eder mi? Etmez, değil mi? Ya da parktaki kocaman bir ağacı itmeyi denesen? Ağaç da yerinden oynamaz.
Gördüğün gibi, bir cisme kuvvet uygulasak bile o cisim her zaman hareket etmeyebilir. Bunun sebebi, uyguladığımız kuvvetin o cismi hareket ettirmeye yetmemesidir. Duvar veya ağaç o kadar ağırdır ki, bizim itme kuvvetimiz onları yerinden oynatmak için yetersiz kalır.
Yani cevabımız: Hayır, kuvvet uygulanan her cisim hareket etmek zorunda değildir. Kuvvetin, cismi hareket ettirebilecek kadar büyük olması gerekir.
Umarım açıklamaları beğenmişsindir. Aklına takılan bir şey olursa yine sorabilirsin!