Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Bu soruları birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
3. Esra, elindeki malzemelerle bir Dünya modeli yapmak istedi. Dünya’nın çekirdek katmanı olarak şeftali çekirdeğini kullandı. Çekirdeğin üzerine kara katmanını, mantoyu, su ve hava katmanını oyun hamuru kullanarak sırasıyla oluşturdu.
a) Esra, hazırladığı Dünya modelinde bir hata yapmıştır. Bu hatayı düzeltmek için hangi katmanların yerini değiştirmelidir?
Hadi Esra’nın modelini ve Dünya’mızın gerçek katmanlarını bir düşünelim. Dünya’mızın katmanları, tıpkı bir soğan gibi, iç içe geçmiş tabakalardan oluşur.
Adım 1: Dünya’mızın katmanlarını içten dışa doğru doğru bir şekilde sıralayalım:
- Çekirdek (En içte, en sıcak katman)
- Manto (Çekirdeğin hemen üstündeki sıcak ve akışkan katman)
- Kara Katmanı (Yer Kabuğu) (Bizim üzerinde yaşadığımız katman)
- Su Katmanı (Okyanuslar, denizler, göller)
- Hava Katmanı (Atmosfer) (En dıştaki gaz katmanı)
Adım 2: Şimdi Esra’nın yaptığı sıralamaya bakalım:
- Çekirdek
- Kara Katmanı
- Manto
- Su Katmanı
- Hava Katmanı
Sonuç: Gördüğün gibi, Esra Kara Katmanı ile Manto‘nun yerini karıştırmış. Mantonun, kara katmanının altında olması gerekirdi. Bu hatayı düzeltmek için Esra, Manto ile Kara Katmanı‘nın yerini değiştirmelidir.
b) Dünya’nın katmanları Esra’nın hazırladığı modeldeki gibi sıralansaydı neler olurdu?
Bu çok ilginç bir soru! Hayal gücümüzü kullanalım. Esra’nın modelinde Manto, Kara Katmanı’nın üzerinde yer alıyor.
Manto, erimiş sıcak kayalardan (magma) oluşan çok ama çok sıcak bir katmandır. Eğer Manto, bizim yaşadığımız Kara Katmanı’nın üzerinde olsaydı, yeryüzü ateşten bir deniz gibi olurdu. Üzerinde durabileceğimiz katı bir zemin olmazdı ve aşırı sıcaklık yüzünden hiçbir canlı yaşayamazdı. Kısacası, yaşam mümkün olmazdı. Ne korkunç, değil mi? Neyse ki Dünya’mızın katmanları doğru sırada!
c) Dünya modelinin doğrusunu aşağıya çiziniz. Katmanların isimlerini yazarak gösteriniz.
Elbette, şimdi senin için doğru Dünya modelini tarif edeceğim. Sen de bunu defterine çizebilirsin.
Birbirinin içine geçmiş daireler çizdiğini hayal et.
- En ortaya küçücük bir daire çiz ve içine Çekirdek yaz. Bu, Dünya’mızın merkezi.
- Onun etrafına daha büyük bir daire çizerek bir halka oluştur ve bu halkanın içine Manto yaz.
- Mantonun etrafına ince bir halka daha çiz. Bu bizim üzerinde yaşadığımız yer. İçine Kara Katmanı (Yer Kabuğu) yaz.
- Kara katmanının üzerine, bazı yerlere mavi renkte lekeler yapabilirsin. Bunlar da Su Katmanı olur.
- En dışa, tüm bu katmanları saran bir halka daha çiz. Bu da bizi koruyan Hava Katmanı (Atmosfer)‘dir.
İşte bu kadar! Harika bir Dünya modeli çizdin!
4. Uçurtmanın uçması, Dünya’nın hangi katmanında gerçekleşir? Bu katmanın özelliklerini açıklayınız.
Çok güzel bir soru! Resimdeki çocuk neşeyle uçurtmasını uçuruyor.
Adım 1: Uçurtmayı uçurmak için neye ihtiyacımız var? Tabii ki rüzgâra! Rüzgâr ise hareket eden havadır. O zaman uçurtma, Dünya’nın Hava Katmanı‘nda (Atmosfer) uçar.
Adım 2: Peki, bu Hava Katmanı’nın özellikleri nelerdir?
- İçinde nefes almamızı sağlayan oksijen gibi çeşitli gazlar bulunur.
- Gözle göremeyiz ama rüzgâr estiğinde yüzümüzde hissederiz.
- Yağmur, kar, fırtına gibi bütün hava olayları bu katmanda gerçekleşir.
- Aynı zamanda Dünya’mızı Güneş’in zararlı ışınlarından koruyan bir kalkan gibidir.
Unutma, uçurtmanı uçururken hissettiğin o tatlı rüzgâr, aslında içinde yaşadığın devasa Hava Katmanı’nın bir parçasıdır!