Merhaba canım öğrencim! Fen Bilimleri dersinde elektrik devreleri konusunu öğreniyoruz, değil mi? Şimdi seninle bu soruları birlikte çözeceğiz. Hiç merak etme, hepsi çok kolay ve eğlenceli! Hazırsan başlayalım!
—
C) Aşağıdaki devre elemanlarına ait kavramlar ile özelliklerini ok kullanarak eşleştirelim.
1) Elektrik devresi
2) Ampul
3) Kablo
4) Anahtar
5) Pil
a) “+” ve “-” kutupları olan devre elemanıdır.
b) Devre elemanlarını birbirine bağlar.
c) Işık üretir.
ç) Devrenin kapanıp açılmasını sağlar.
Çözüm:
Hadi bakalım, şimdi bu devre elemanlarının ne işe yaradığını düşünerek eşleştirelim:
Adım 1: Elektrik devresi dediğimizde aklımıza ne geliyor? Devre elemanlarının birbirine bağlandığı, elektrik akımının dolaştığı kapalı bir yol geliyor, değil mi? Ama burada şıklarda doğrudan “elektrik devresi”nin tanımı yok. O zaman diğerlerini eşleştirelim, geriye kalan o olacak.
Adım 2: Ampul, ışık veren bir alettir. Bu yüzden ampulü “Işık üretir.” ile eşleştirebiliriz.
Adım 3: Kablolar, elektrik akımının devre elemanları arasında dolaşmasını sağlayan yollardır. Yani kablolar devre elemanlarını birbirine bağlar. Bu yüzden kabloyu “Devre elemanlarını birbirine bağlar.” ile eşleştireceğiz.
Adım 4: Anahtar, elektrik devresini açıp kapatmaya yarar. Yani devrenin çalışıp çalışmamasını kontrol eder. Bu yüzden anahtarı “Devrenin kapanıp açılmasını sağlar.” ile eşleştireceğiz.
Adım 5: Pil, elektrik devresine enerji veren, içinde “+” ve “-” kutupları olan bir güç kaynağıdır. Bu yüzden pili “+ ve – kutupları olan devre elemanıdır.” ile eşleştireceğiz.
Adım 6: Geriye tek kalan “Elektrik devresi” ve eşleşmemiş bir şık kalmadı. Bu durumda bu ilk soru belki de tam olarak eşleştirme sorusu değil de, bir elemanın tanımını bulma sorusu olarak düşünülmüş olabilir. Ama yaptığımız eşleştirmelerden yola çıkarak, eğer “elektrik devresi”ni de bir yere yazmamız gerekseydi, bu diğer şıklar dışında kalan bir tanım olurdu. Ancak soruda verilen şıklar ve numaralandırmalarla bu şekilde eşleştirmek en doğrusu.
Sonuç:
1) Elektrik devresi (Bu eşleştirme için ayrı bir şık yok, diğerleri eşleşince mantıken bu da devreyi oluşturur)
2) Ampul c) Işık üretir.
3) Kablo b) Devre elemanlarını birbirine bağlar.
4) Anahtar ç) Devrenin kapanıp açılmasını sağlar.
5) Pil a) “+ ve -” kutupları olan devre elemanıdır.
—
Ç) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, görselleri verilen devrelerin özelliklerine göre tamamlayalım.
1. Yandaki elektrik devresi ışık vermez çünkü…………………………………………..
Çözüm:
İlk resme baktığımızda bir ampul, bir pil ve bir anahtar görüyoruz. Ama anahtar açık durumda. Devrenin tamamlanması ve elektrik akımının geçmesi için anahtarın kapalı olması gerekir. Anahtar açık olduğu için elektrik akımı geçemez ve ampul ışık vermez.
Adım 1: Devredeki ampulün ışık vermesi için devrenin tamamlanmış olması gerekir.
Adım 2: Devrede anahtar açık konumdadır.
Adım 3: Anahtar açık olduğu için elektrik akımı devreyi tamamlayamaz.
Sonuç:
Yandaki elektrik devresi ışık vermez çünkü anahtar açıktır.
—
2. Yandaki elektrik devresi ışık verir…………………………………………..
Çözüm:
İkinci resme baktığımızda yine bir ampul, bir pil ve bir anahtar görüyoruz. Bu sefer anahtar kapalı durumda. Anahtar kapalı olduğu için elektrik akımı devreyi tamamlar ve ampul ışık verir. Cümlenin devamına bu yüzden ışık verdiğini belirten bir şey yazmalıyız.
Adım 1: Devredeki ampulün ışık vermesi için devrenin tamamlanmış olması gerekir.
Adım 2: Devrede anahtar kapalı konumdadır.
Adım 3: Anahtar kapalı olduğu için elektrik akımı devreyi tamamlar ve ampul yanar.
Sonuç:
Yandaki elektrik devresi ışık verir çünkü anahtar kapalıdır.
—
3. Yandaki elektrik devresinin ışık verebilmesi için…………………………………………..
Çözüm:
Üçüncü resme dikkatlice bakalım. Bu devrede ampul var, pil var ama anahtar yok! Ampulün ışık verebilmesi için devrenin tamamlanması lazım. Anahtar olmadığı için bu devrenin tamamlanması için neye ihtiyacımız var? Bir anahtara ve onu kapalı konuma getirmeye!
Adım 1: Devrede ampulün ışık verebilmesi için devrenin tamamlanması gerekir.
Adım 2: Devrede bir anahtar eksiktir.
Adım 3: Ampulün ışık verebilmesi için devrede bir anahtar olmalı ve bu anahtar kapalı olmalıdır.
Sonuç:
Yandaki elektrik devresinin ışık verebilmesi için bir anahtar bağlanmalı ve anahtar kapalı olmalıdır.
—
4. Yandaki elektrik devresinde lamba ışık vermemektedir. Lambanın ışık vermesi için…………………………………………..
Çözüm:
Son resme baktığımızda ne görüyoruz? Bir ampul, bir pil ve bir anahtar var. Ama ampul yanmıyor. Neden yanmıyor olabilir? Resimde devrede bir sorun var gibi görünüyor. Dikkatlice baktığımızda, pilin ters takılmış olabileceği veya devrede başka bir kopukluk olabileceği akla gelebilir. Ancak en belirgin sorun, devredeki pilin doğru bağlanmamış olması olabilir. Pilin “+” ve “-” kutuplarının doğru yere bağlanması gerekir ki elektrik akımı geçebilsin. Eğer pilin kutupları doğru bağlanmamışsa, devrede elektrik akımı oluşmaz ve ampul yanmaz.
Adım 1: Devrede lamba ışık vermiyor.
Adım 2: Devredeki pilin kutuplarının doğru bağlanıp bağlanmadığını kontrol etmeliyiz.
Adım 3: Eğer pil ters bağlanmışsa, elektrik akımı geçmez ve lamba yanmaz.
Adım 4: Lambanın yanması için pilin kutuplarının doğru bağlanması gerekir.
Sonuç:
Yandaki elektrik devresinde lamba ışık vermemektedir. Lambanın ışık vermesi için pilin kutupları doğru bağlanmalıdır.