Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde birlikte çok keyifli sorular çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
Soru 1
Suda yüzen bir maddedir. suda batan bir maddedir. Verilen ifadede ve yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
a) Karton Çivi
b) Karton Tahta kepçe
c) Talaş Pinpon topu
d) Talaş Pet bardak
Bu soruda bize iki tane sembol verilmiş: bir kare ve bir üçgen . Bu sembollerin yerine hangi kelimelerin gelmesi gerektiğini bulmamız isteniyor. İlk ifadede “Suda yüzen bir maddedir.” diyor. İkinci ifadede ise “ suda batan bir maddedir.” diyor. Bu iki ifadeye uyan kelime çiftini seçeneklerden bulacağız.
Genellikle karton, pet bardak gibi maddeler suda yüzerken, çivi gibi metal nesneler suda batar. Tahta kepçe de suyun üzerinde kalabilir. Pinpon topu da yüzen bir maddedir.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- a) Karton Çivi: Karton suda yüzer, çivi ise suda batar. Bu uyuyor gibi görünüyor.
- b) Karton Tahta kepçe: Karton yüzer, tahta kepçe de yüzer. Üçgenin yerine batan bir madde gelmesi gerekiyordu, bu uymadı.
- c) Talaş Pinpon topu: Talaş suda yüzer, pinpon topu da suda yüzer. Bu da uymadı.
- d) Talaş Pet bardak: Talaş suda yüzer, pet bardak da suda yüzer. Bu da uymadı.
Bu durumda en uygun seçenek a) Karton Çivi seçeneğidir. Kare yerine “Karton” gelirse “Suda yüzen bir maddedir.” olur. Üçgen yerine “Çivi” gelirse “Çivi suda batan bir maddedir.” olur. Bu da sorudaki bilgilere uymaktadır.
Cevap: a) Karton Çivi
—
Soru 2
Aşağıdaki maddelerden hangisi suda yüzme-batma özelliği bakımından diğerlerinden farklıdır?
a) Tahta parçası
b) Naylon torba
c) Tuğla
d) Plastik kaşık
Bu soruda bize verilen maddelerden hangisinin suda yüzme ya da batma özelliğinin diğerlerinden farklı olduğunu soruyor. Yani üç tanesi aynı şekilde davranırken, biri farklı davranacak.
Hadi maddeleri tek tek düşünelim:
- a) Tahta parçası: Tahta genellikle sudan hafiftir ve yüzer.
- b) Naylon torba: Naylon torba da boşken içinde hava olduğu için yüzer.
- c) Tuğla: Tuğla, yoğun bir malzemedir ve genellikle suda batar.
- d) Plastik kaşık: Plastik kaşık da genellikle sudan hafiftir ve yüzer.
Gördüğümüz gibi tahta parçası, naylon torba ve plastik kaşık suda yüzerken, tuğla suda batıyor. Bu yüzden tuğla diğerlerinden farklıdır.
Cevap: c) Tuğla
—
Soru 3
Sünger Suyu çeker.
Bakır Mıknatıs tarafından çekilir.
Kibrit çöpü Suda yüzer.
Yukarıdaki maddeler ve özellikleri ile ilgili eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
a) 1 ve 2
b) 1 ve 3
c) 2 ve 3
d) 1, 2 ve 3
Bu soruda bize üç farklı madde ve bu maddelerin özellikleriyle ilgili üç tane ifade verilmiş. Bu ifadelerin hangilerinin doğru olduğunu bulmamız isteniyor.
Şimdi her bir madde ve özelliğini inceleyelim:
- 1. Sünger Suyu çeker. Süngerler gözenekli yapıları sayesinde suyu içine çekerler. Bu ifade doğrudur.
- 2. Bakır Mıknatıs tarafından çekilir. Bakır, mıknatıslardan etkilenmeyen bir metaldir. Mıknatıslar demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çeker. Bu ifade yanlıştır.
- 3. Kibrit çöpü Suda yüzer. Kibrit çöpü, tahtadan yapıldığı için genellikle sudan hafiftir ve suda yüzer. Bu ifade doğrudur.
Doğru olan ifadeler 1 ve 3’tür. Bu yüzden doğru seçenek “1 ve 3” olmalıdır.
Cevap: b) 1 ve 3
—
Soru 4
Aşağıdaki maddelerden hangisinin belirli bir hacmi yoktur?
a) Doğal gaz
b) Zeytinyağı
c) Leblebi
d) Küp şeker
Bu soruda bize verilen maddelerden hangisinin belirli bir şekli ve hacmi olmadığını soruyor. Maddelerin hallerini hatırlayalım: katı, sıvı ve gaz.
- Katı maddelerin hem belirli bir şekli hem de belirli bir hacmi vardır.
- Sıvı maddelerin belirli bir hacmi vardır ama kabın şeklini alırlar, yani belirli bir şekilleri yoktur.
- Gaz maddelerin ise ne belirli bir şekli ne de belirli bir hacmi vardır. Bulundukları kabın her yerine yayılırlar.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- a) Doğal gaz: Doğal gaz bir gazdır. Gazların belirli bir hacmi ve şekli yoktur.
- b) Zeytinyağı: Zeytinyağı bir sıvıdır. Belirli bir hacmi vardır ama kabın şeklini alır.
- c) Leblebi: Leblebi bir katıdır. Belirli bir şekli ve hacmi vardır.
- d) Küp şeker: Küp şeker de bir katıdır. Belirli bir şekli ve hacmi vardır.
Bu durumda belirli bir hacmi olmayan madde doğal gazdır.
Cevap: a) Doğal gaz
—
Soru 5
Aşağıdaki maddelerden hangisinin belirli bir şekli vardır?
a) Süt
b) Hava
c) Silgi
d) Zeytinyağı
Bu soruda bize hangi maddenin belirli bir şekli olduğunu soruyor. Yine maddelerin hallerini düşünelim.
- Katı maddelerin hem belirli bir şekli hem de belirli bir hacmi vardır.
- Sıvı maddelerin belirli bir hacmi vardır ama kabın şeklini alırlar, yani belirli bir şekilleri yoktur.
- Gaz maddelerin ise ne belirli bir şekli ne de belirli bir hacmi vardır.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- a) Süt: Süt bir sıvıdır. Belirli bir şekli yoktur, bulunduğu kabın şeklini alır.
- b) Hava: Hava bir gazdır. Belirli bir şekli yoktur, bulunduğu kabın her yerine yayılır.
- c) Silgi: Silgi bir katıdır. Belirli bir şekli ve hacmi vardır.
- d) Zeytinyağı: Zeytinyağı bir sıvıdır. Belirli bir şekli yoktur, bulunduğu kabın şeklini alır.
Bu durumda belirli bir şekli olan madde silgidir.
Cevap: c) Silgi
—
Soru 6
Bu soruda bir grafik verilmiş. Grafikte üç öğrencinin (Özge, Kemal, Gamze) kolonyaya olan uzaklıkları metre cinsinden gösterilmiş. Grafiğe göre Kemal, Özge’den daha uzak; Gamze ise en uzakta duruyor.
Grafiğin altına yazan metinde ise şöyle deniyor: “Bir sınıfta pamuğa kolonya döken öğretmen üç öğrencisinin pamuğa olan uzaklıkları yukarıda verilmiştir.”
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
a) Üç öğrenci de kolonyanın kokusunu aynı anda alır.
b) Kolonyanın kokusunu son alan öğrenci Özge’dir.
c) Kolonyanın kokusunu ilk alan öğrenci Kemal’dir.
d) Gamze, kolonyanın kokusunu alamaz.
Şimdi grafiğe ve bilgilere göre seçenekleri değerlendirelim:
- Grafik yorumu:
- Özge’nin uzaklığı: 2 metre
- Kemal’in uzaklığı: 1 metre
- Gamze’nin uzaklığı: 3 metre
- Özge: 2 m
- Kemal: 1 m
- Gamze: 3 m
- a) Üç öğrenci de kolonyanın kokusunu aynı anda alır. Bu doğru olamaz çünkü farklı uzaklıklardalar.
- b) Kolonyanın kokusunu son alan öğrenci Özge’dir. Hayır, en uzaktaki Gamze olduğu için kokuyu en son o alır.
- c) Kolonyanın kokusunu ilk alan öğrenci Kemal’dir. Kemal en yakında olduğu için kokuyu ilk alan odur. Bu ifade doğrudur.
- d) Gamze, kolonyanın kokusunu alamaz. Gamze en uzakta da olsa, kokunun yeterince yayıldığı bir durumda kokuyu alabilir. Bu ifade kesin olarak doğru diyemeyiz, hatta muhtemelen yanlıştır.
- I. Çakıl-kum → süzme
- II. Makarna-su → eleme
- III. Demir tozu-un → mıknatıs
Burada bir yanlışlık var gibi görünüyor. Genellikle kokuyu ilk alan kişi kokunun kaynağına en yakın olandır. Grafikte Kemal en yakında (1 metre), sonra Özge (2 metre) ve en uzakta Gamze (3 metre) duruyor.
Ancak sorunun metni “pamuğa kolonya döken öğretmen üç öğrencisinin pamuğa olan uzaklıkları yukarıda verilmiştir.” diyor. Eğer kolonyanın kokusunun yayılma hızını ve öğrencilerin tepki verme hızını aynı kabul edersek, en yakındaki kokuyu ilk alır, en uzaktaki ise en son alır.
Grafikteki değerler ve öğrencilerin uzaklıkları:
Bu durumda en yakında olan Kemal (1 m), sonra Özge (2 m) ve en uzakta olan Gamze (3 m) oluyor.
Kokuyu ilk alan en yakındakidir. Yani Kemal.
Kokuyu en son alan en uzaktakidir. Yani Gamze.
Özge ise ortadadır.
Şimdi seçeneklere geri dönelim:
Bu durumda en doğru ifade C seçeneğidir.
Cevap: c) Kolonyanın kokusunu ilk alan öğrenci Kemal’dir.
—
Soru 7
I. Çakıl-kum → süzme
II. Makarna-su → eleme
III. Demir tozu-un → mıknatıs
Karışımlar ve ayırma yöntemleri ile ilgili yukarıda verilen eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
a) Yalnız I
b) I ve II
c) I ve III
d) I, II ve III
Bu soruda bize üç farklı karışım ve bu karışımları ayırmak için kullanılan yöntemler verilmiş. Bizden hangilerinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor.
Şimdi her bir eşleştirmeyi inceleyelim:
Çakıl ve kum karışımını ayırmak için süzme yöntemi kullanılmaz. Süzme, katı bir maddenin sıvıdan veya gazdan ayrılmasında kullanılır (örneğin, çay süzmek gibi). Çakıl ve kum gibi katı katı karışımları ayırmak için eleme veya mıknatıs (eğer maddelerden biri mıknatıslanıyorsa) gibi yöntemler kullanılır. Bu eşleştirme yanlıştır.
Makarna ve su karışımını ayırmak için en uygun yöntem süzmektir. Makarna katı, su sıvıdır. Eleme ise genellikle iki farklı boyuttaki katı maddenin ayrılmasında kullanılır. Bu eşleştirme yanlıştır.
Demir tozu ve un karışımını ayırmak için mıknatıs kullanılır. Demir, mıknatıslanan bir maddedir. Mıknatıs yaklaştırıldığında demir tozları mıknatısa yapışır ve unundan ayrılır. Bu eşleştirme doğrudur.
Yanlış olan eşleştirmeler I ve II’dir.
Cevap: b) I ve II
—
Umarım bu soruları birlikte çözmekten keyif almışsınızdır! Fen Bilimleri dersinde öğrenmeye devam edeceğiz!