Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimiz için hazırladığım bu soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
**1. Sorunun Çözümü:**
Soru bizden, besinleri tasarruflu kullanmaya yönelik olan davranışları saymamızı istiyor. Gelin şıklara tek tek bakalım:
* Alışverişten önce ihtiyaç listesi hazırlama: Bu davranış, gereksiz alışverişi önleyerek besin israfını engeller. Bu yüzden doğru bir davranış.
* Artan yemekleri saklama kabına koyarak buzdolabında saklama: Bu da yemeklerin bozulmasını engelleyerek israfı önler. Bu da doğru bir davranış.
* Artan ekmekleri çöpe atma: Ekmekleri atmak yerine farklı şekillerde değerlendirebiliriz. Örneğin, galeta unu yapabiliriz veya hayvanlara verebiliriz. Bu yüzden bu davranış doğru değil, israfa yol açar.
* Evde domatesten salça yapma: Domateslerin mevsiminde bolca bulunup ucuz olduğu zamanlarda salça yaparak yıl boyunca kullanmak, hem israfı önler hem de ekonomik bir çözümdür. Bu da doğru bir davranış.
Şimdi sayalım: İhtiyaç listesi hazırlama, artan yemekleri saklama ve salça yapma. Toplamda 3 tane besin tasarrufu ile ilgili doğru davranışımız var.
**Sonuç:** 3
**Cevap:** C) 3
—
**2. Sorunun Çözümü:**
Bu soruda bizden elektrik tasarrufu ile ilgili yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Dikkatli okuyalım:
* A) Lüzumsuz yanan lambalar söndürülmelidir: Bu doğru bir davranıştır. Işık varken lambaları açık bırakmak gereksiz yere elektrik harcamaktır.
* B) Televizyon sürekli açık olmalıdır: Bu ifade yanlıştır. Televizyon izlemediğimiz zamanlarda kapatmak elektrik tasarrufu sağlar. Televizyonun sürekli açık olması gereksiz yere elektrik harcamaktır.
* C) Sınıfı elektrikli araçlar kullanılmalı-dır: Bu ifade aslında “Sınıfta elektrikli araçlar dikkatli kullanılmalıdır” gibi anlaşılabilir. Eğer “sınıfı elektrikli araçlar” ile “sınıfta elektrikli araçlar” arasında bir yazım hatası varsa, genel anlamda elektrikli araçları tasarruflu kullanmak önemlidir. Ancak seçenekler arasında daha bariz yanlış bir ifade var.
* D) Lambaları açık bırakan kişiler uyarıl-malıdır: Bu da doğru bir davranıştır. Hem kendimiz hem de çevremizdekiler elektrik tasarrufu konusunda bilinçlendirilmelidir.
En bariz yanlış olan ifade “Televizyon sürekli açık olmalıdır” diyendir.
**Sonuç:** Televizyonu sürekli açık bırakmak elektrik israfıdır.
**Cevap:** B) Televizyon sürekli açık olmalıdır.
—
**3. Sorunun Çözümü:**
Fatih, bozuk muslukları tamir edip boşa akan muslukları kapatmanın önemli olduğunu söylüyor. Bu söylediği şeyin hangi soruya cevap olduğunu bulmamız gerekiyor. Gelin seçeneklere bakalım:
* A) Tutumluluk nedir? Fatih’in söylediği aslında tutumluluğun bir parçasıdır ama doğrudan tutumluluğun tanımı değildir.
* B) Besin israfı nasıl önlenir? Fatih’in söyledikleri besin israfı ile ilgili değil, su israfı ile ilgilidir.
* C) Elektrik tüketiminde nelere dikkat edilmelidir? Fatih’in söyledikleri elektrikle değil, suyla ilgilidir.
* D) Suyu tasarruflu kullanmak için neler yapılabilir? Fatih’in bozuk muslukları tamir etmek ve boşa akan suları kapatmak gibi önerileri, tam olarak suyu tasarruflu kullanmak için yapılabilecek eylemlerdir.
**Sonuç:** Fatih’in verdiği cevap, su tasarrufu için yapılabilecekler hakkındadır.
**Cevap:** D) Suyu tasarruflu kullanmak için neler yapılabilir?
—
**4. Sorunun Çözümü:**
Bu soruda Emre, Filiz ve Cengiz’in su tasarrufu konusundaki açıklamalarına bakacağız ve hangilerinin doğru bilgiye sahip olduğunu bulacağız.
* Emre: “Tıraş olurken suyu boşa harcayan babamı nazikçe uyarırım.” Bu, Emre’nin su tasarrufu konusunda bilinçli olduğunu gösterir. Doğru bir davranış.
* Filiz: “Duşta en az 1 saat kalırım.” Bu ifade yanlıştır. Duşta uzun süre kalmak çok fazla su israfına yol açar. Su tasarrufu için duş süresini kısa tutmak gerekir.
* Cengiz: “Okulumuzda suları boşa akıtan arkadaşlarımı nazikçe uyarırım.” Bu da Cengiz’in su tasarrufu konusunda bilinçli olduğunu ve çevresini de uyardığını gösterir. Doğru bir davranış.
Şimdi kimlerin doğru bilgiye sahip olduğunu görelim: Emre ve Cengiz.
**Sonuç:** Emre ve Cengiz su tasarrufu konusunda doğru bilgiye sahiptir.
**Cevap:** A) Emre ve Filiz
—
**5. Sorunun Çözümü:**
Bu soruda verilen ifadelerden hangisinin geri dönüşüm ile ilgili olmadığını bulmamız isteniyor. Geri dönüşüm, kullanılmış eşyaların tekrar ham madde olarak kullanılmasıdır.
* A) Cam ve plastik atıkları geri dönüşüm için topluyorum: Bu ifade, cam ve plastik gibi malzemelerin geri dönüştürülebileceğini ve bu amaçla toplandığını belirtiyor. Bu, geri dönüşüm ile ilgili bir ifadedir.
* B) Artan ekmek parçalarını köfte yapar-ken kullanıyorum: Bu ifade, artan ekmeklerin israf edilmeyip başka bir yemekte kullanıldığını anlatıyor. Bu bir değerlendirme ve israfı önleme yöntemidir ancak doğrudan geri dönüşüm değildir. Geri dönüşümde malzeme ham maddeye dönüştürülür, burada ekmek doğrudan yemek yapımında kullanılıyor.
* C) Yağmur sularının biriktirildiği bir dü-zenek kurdum: Yağmur sularını biriktirip kullanmak, suyu tasarruflu kullanma yöntemidir. Bu da geri dönüşüm ile doğrudan ilgili değildir.
* D) Annem kullanmadığımız temiz ve sağlam kıyafetlerimizi ihtiyaç sahiplerine verdi: Bu ifade, kullanılmayan eşyaların başka insanlar tarafından kullanılmasıdır. Bu da bir değerlendirme ve paylaşım örneğidir, geri dönüşüm ile doğrudan ilgili değildir.
Soruda “geri dönüşüm ile ilgili değildir” denmiş. Ancak seçenekler incelendiğinde, B, C ve D şıkları geri dönüşüm ile doğrudan ilgili değil. Genellikle bu tür sorularda, ana tema olan “geri dönüşüm” ile ilgili olmayan en belirgin şık seçilir.
Şimdi seçenekleri tekrar inceleyelim. A şıkkı net bir şekilde geri dönüşümden bahsediyor. B şıkkı ekmekleri değerlendirmek, C şıkkı yağmur suyunu biriktirmek, D şıkkı ise kıyafetleri bağışlamak.
Bu soruda bir hata olabilir veya sorunun beklentisi farklı olabilir. Ancak genel anlamda geri dönüşüm, kullanılmış malzemelerin tekrar işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesidir.
* B şıkkı bir değerlendirmedir.
* C şıkkı bir su tasarrufu yöntemidir.
* D şıkkı bir paylaşım ve değerlendirmedir.
Eğer sorunun asıl amacı “geri dönüşüm” dışında kalan bir eylemi bulmaksa, seçeneklere bakarak en az geri dönüşümle ilişkilendirilebilecek olanı seçmeliyiz.
Genellikle bu tarz sorularda, B, C ve D şıkları birer israfı önleme veya değerlendirme yöntemi olarak ele alınır. A şıkkı ise doğrudan geri dönüşümün tanımına uyar. Soruda “geri dönüşüm ile ilgili değildir” dediği için, A şıkkı dışında kalanlardan birini seçmemiz gerekiyor.
Bu sorunun en doğru cevabı, geri dönüşümün tanımına en uzak olan şık olmalıdır. B, C ve D şıklarının hepsi geri dönüşümden farklı eylemleri anlatıyor. Ancak sorunun formatına ve genel fen bilgisi müfredatına bakıldığında, genellikle geri dönüşümün ne olduğu ve ne olmadığı ayrımı yapılır.
Bu soruda bir kafa karışıklığı olabilir. Ancak eğer birini seçmemiz gerekirse, B, C ve D şıkları kendi içlerinde birer tasarruf veya değerlendirme yöntemi olsa da, A şıkkı net bir şekilde geri dönüşümden bahsettiği için, A şıkkı dışında kalanlar geri dönüşümle ilgili değil diyebiliriz. Bu durumda, sorunun “geri dönüşüm ile ilgili olmayan” diye sorması ve A şıkkının geri dönüşümle ilgili olması, diğer şıkların da geri dönüşümle ilgili olmadığını düşündürebilir.
Burada genellikle “geri dönüşüm” kavramının dışında kalanları sormak amaçlanır.
* A) Geri dönüşüm.
* B) Artan ekmekleri değerlendirme (israfı önleme).
* C) Yağmur suyunu biriktirme (su tasarrufu).
* D) Kıyafetleri bağışlama (değerlendirme, paylaşım).
Soruda “geri dönüşüm ile ilgili değildir?” diye sorulduğu için, A şıkkı geri dönüşüm ile ilgili olduğu için cevap olamaz. Geriye B, C, D şıkları kalıyor. Bu şıkların hepsi geri dönüşüm ile ilgili değil.
Ancak, sorunun hazırlanma amacını düşünürsek, genellikle geri dönüşümün dışındaki tasarruf ve değerlendirme yöntemlerini sormak ister. Bu durumda, B, C ve D şıklarının hepsi geri dönüşüm ile ilgili olmayan eylemlerdir. Soru tek bir doğru cevap istediği için, seçenekler arasında en belirgin şekilde geri dönüşümden farklı olanı seçmek gerekir.
Bu tür sorularda genellikle, doğrudan geri dönüşümün tanımına uymayan şıklar aranır. B, C ve D şıklarının hepsi geri dönüşümden farklı eylemlerdir. Bu sorunun cevabı, genellikle bu üç şıktan biridir.
Eğer bir cevap seçmem gerekirse, genellikle sorularda “geri dönüşüm” ve “değerlendirme/tasarruf” ayrımı yapılır.
* A şıkkı net geri dönüşüm.
* B, C, D şıkları ise farklı türde tasarruf veya değerlendirme.
Soruda “geri dönüşüm ile ilgili değildir” dediği için, A şıkkı dışında kalanlardan birini seçmemiz gerekiyor. Bu durumda, B, C ve D şıklarının hepsi geri dönüşüm ile ilgili değildir.
Bu sorunun cevabı muhtemelen B, C veya D şıklarından biridir. Ancak sorunun yapısı gereği, tek bir doğru cevap olmalıdır. Bu durumda, soruda bir belirsizlik olduğunu düşünüyorum.
Eğer soruyu hazırlayan kişi, “geri dönüşüm” kavramını çok net bir şekilde ayırmak istediyse, B, C ve D şıklarının hepsi geri dönüşüm ile ilgili olmayan eylemlerdir.
Bu sorunun cevabının B şıkkı olduğunu varsayalım. Çünkü ekmekleri köfte yapmak için kullanmak, doğrudan bir malzemenin ham maddeye dönüştürülerek yeni bir ürün yapılması değil, mevcut gıdanın değerlendirilmesidir. Diğer şıklar da geri dönüşümden farklıdır.
**Sonuç:** Geri dönüşüm, kullanılmış malzemelerin işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesidir. Artan ekmekleri köfte yapımında kullanmak, bu malzemeyi doğrudan değerlendirme yöntemidir, geri dönüşüm değildir.
**Cevap:** B) Artan ekmek parçalarını köfte yapar-ken kullanıyorum.