Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün bu sayfada yer alan bilgileri ve soruları birlikte inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Acaba madenler başka hangi alanlarda kullanılır?
Tartışalım
Madenlerin kullanım alanları hakkında internetten ve diğer kaynaklardan araştırma yaparak elde ettiğimiz bilgileri arkadaşlarımızla paylaşalım. Bu konu hakkında arkadaşlarımızla fikir alışverişinde bulunalım.
C FOSİLLERİN OLUŞUMU
Mamut (Temsili)
Mamut fosili
Mamutlar günümüzde yaşama mamaktadır. Peki, bizler mamutlar gibi canlıların geçmişte yaşadıklarından nasıl haberdar olmuş olabiliriz? Bu canlıların vücut şekilleri ve yaşayışları hakkında bilgiler nasıl edinilmiştir? Mamut fosillerinin bulunması ile bu durumu nasıl ilişkilendirisiniz?
Dinozor fosili
Yaprak fosili
Geçmişte yaşamış canlılara ait iz veya kalıntılara fosil denir. Fosillere genellikle kayaçlarda rastlanır. Ayrıca buzullardan, bitki reçinelerinden ve okyanus diplerinden bazı canlılara ait fosiller çıkarılmıştır. Fosillere bakarak geçmişte canlıların ne zaman yaşadığı, vücut yapıları, şekilleri, nasıl beslendikleri hakkında birçok bilgiye sahip olabiliriz. Örneğin fosilin bulunduğu derinliğe bakarak yaşı (En derindeki fosil daha eskidir), dış ve çene yapısını inceleyerek beslenme şekli hakkında bilgi ediniz.
Bilgi Kutusu
Fosilleri incelemek bilimsel bir iştir. Fosilleri inceleyen ve bu sayede geçmişte yaşamış canlılar hakkında bilgiler edinmemizi sağlayan bilim dalına paleontoloji adı verilir. Paleontoloji bilimi ile ilgili çalışmalar yapan bilim insanlarına ise paleontolog adı verilir.
17
—
Bu sayfada yer alanları inceledik. Şimdi sıra geldi bilgileri pekiştirmeye!
**Soru 1:**
Yukarıda verilen görsellerde hangi canlıların fosillerine yer verilmiştir?
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruda bizden görsellerde yer alan fosillerin hangi canlılara ait olduğunu bulmamız isteniyor. Görsellere dikkatlice baktığımızda:
- İlk görselde, büyük dişleri ve hortumu olan bir canlı görüyoruz. Bu canlı Mamut (Temsili) olarak adlandırılmış. Yanındaki fosil de ona ait.
- İkinci görselde, büyük bir canlının kafatası ve dişleri görülüyor. Bu da bir Dinozor fosili.
- Üçüncü görselde ise bir yaprağın taşa dönüşmüş halini görüyoruz. Bu da bir Yaprak fosili.
Yani, sorunun cevabı:
Mamut, Dinozor ve Yaprak.
—
**Soru 2:**
Fosil nedir?
Çözüm:
Bu soruda fosilin ne anlama geldiğini öğreniyoruz. Metni dikkatlice okuduğumuzda şöyle bir tanım görüyoruz:
“Geçmişte yaşamış canlılara ait iz veya kalıntılara fosil denir.”
Yani fosil, eskiden yaşamış bir canlıdan geriye kalan iz veya parçadır. Bu izler bir kemik, bir diş, bir kabuk ya da bir yaprak olabilir.
—
**Soru 3:**
Fosiller genellikle nerede bulunur?
Çözüm:
Fosillerin nerede karşımıza çıktığını öğrenmek için metni tekrar okuyalım. Metinde şöyle bir ifade var:
“Fosillere genellikle kayaçlarda rastlanır.”
Bu da demek oluyor ki, en çok fosilleri taşların, kayaların içinde veya üzerinde buluruz. Ama metinde başka yerlerden de bahsediyor:
- Buzullarda
- Bitki reçinelerinde
- Okyanus diplerinde
Yani fosillerin en sık bulunduğu yer kayaçlardır, ancak bu sayılan diğer yerlerde de fosil bulmak mümkündür.
—
**Soru 4:**
Fosillere bakarak hangi bilgilere ulaşabiliriz?
Çözüm:
Fosiller bize geçmiş hakkında çok şey anlatırlar. Metni incelediğimizde, fosillere bakarak şu bilgilere ulaşabileceğimizi görüyoruz:
- Canlıların ne zaman yaşadığı hakkında bilgi ediniriz.
- Canlıların vücut yapıları ve şekilleri hakkında bilgi sahibi oluruz.
- Canlıların nasıl beslendiği konusunda fikir yürütürüz.
Ayrıca, fosilin bulunduğu yere bakarak da onun yaşı hakkında bilgi edinebiliriz. Daha derinde bulunan fosiller genellikle daha eskidir.
—
**Soru 5:**
Fosilleri inceleyen bilim dalının adı nedir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını “Bilgi Kutusu” bölümünde bulabiliriz. Orada şöyle yazıyor:
“Fosilleri inceleyen ve bu sayede geçmişte yaşamış canlılar hakkında bilgiler edinmemizi sağlayan bilim dalına paleontoloji adı verilir.”
Yani, fosillerle uğraşan bilim dalının adı paleontolojidir.
—
**Soru 6:**
Fosilleri inceleyen bilim insanlarına ne ad verilir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabı da yine “Bilgi Kutusu” bölümünde yer alıyor. Metinde şöyle bir cümle var:
“Paleontoloji bilimi ile ilgili çalışmalar yapan bilim insanlarına ise paleontolog adı verilir.”
Demek ki, fosillerle ilgilenen bilim insanlarına paleontolog deniyormuş.
—
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizin için faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa lütfen çekinmeden sorun! Hepinize iyi çalışmalar dilerim!