Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bu hafta birlikte “Proje Vakti” ünitesini inceleyeceğiz. Hazırsanız, hemen ilk sorumuza geçelim!
Soru 1
Yukarıdaki metinde “Proje Vakti” ile ilgili hangi bilgiler verilmiştir? Metni okuyarak aşağıdaki ifadelerden doğru olanları işaretleyiniz.
Bu soruda bizden metni dikkatlice okuyup “Proje Vakti” ile ilgili verilen doğru bilgileri seçmemiz isteniyor. Metne baktığımızda şunları görüyoruz:
* Kitabımızdaki ünitelerde öğrendiğimiz bilgileri kullanarak bilimsel çalışma yapabilir, ürün tasarlayabilir ve projeler üretebiliriz.
* Böylece hem bilgilerimiz kalıcı hale gelir hem de projeler problem çözme ve yeni fikirler üretmede kullanabiliriz.
* Ayrıca üreteceğimiz projeleri yıl sonunda okulumuzda açılacak olan bilim şenliklerinde sergileyebiliriz.
* Böylece yaptığımız çalışmalardan diğer arkadaşlarımızın da bilgi sahibi olmasını sağlamış oluruz.
Şimdi bu bilgilere göre şıkları değerlendirelim. (Maalesef şıklar görselde yer almıyor, bu yüzden metindeki bilgilere dayanarak bir açıklama yapacağım. Eğer şıklar olsaydı, her bir şıkkı metindeki bilgilerle tek tek karşılaştırıp doğru olanları belirleyebilirdik.)
Örnek Şıklar ve Açıklamaları (Varsayımsal):
* a) Proje Vakti sayesinde sadece yeni ürünler tasarlanabilir.
* Bu ifade yanlıştır. Metinde hem ürün tasarlama hem de problem çözme ve yeni fikirler üretmeden bahsediliyor. Sadece ürün tasarlamakla sınırlı değil.
* b) Proje Vakti ile bilgilerimizi kalıcı hale getirebiliriz.
* Bu ifade doğrudur. Metinde “Böylece hem bilgilerimiz kalıcı hale gelir…” şeklinde açıkça belirtilmiştir.
* c) Projelerimizi sadece okulda sergileyebiliriz.
* Bu ifade yanlıştır. Metinde “yıl sonunda okulumuzda açılacak olan bilim şenliklerinde sergileyebiliriz” deniyor. Yani okulda sergilenebilir ama sadece orada olmak zorunda değil veya başka yerlerde de sergilenebileceği anlamına gelebilir. Ancak metinde okulda sergilenebileceği bilgisi var. Eğer metinde “sadece okulda sergilenebilir” gibi bir ifade olsaydı bu yanlış olurdu.
* d) Projelerimizle arkadaşlarımızın bilgi sahibi olmasını sağlayamayız.
* Bu ifade yanlıştır. Metinde “Böylece yaptığımız çalışmalardan diğer arkadaşlarımızın da bilgi sahibi olmasını sağlamış oluruz” şeklinde açıkça belirtilmiştir.
Sonuç:
Metinde geçen bilgilere göre doğru olan şıklar, “Proje Vakti ile bilgilerimizi kalıcı hale getirebiliriz.” ve “Projelerimizi okulda sergileyebiliriz.” gibi ifadeler olabilir. Elimizdeki görselde şıklar olmadığı için, metindeki ana fikirleri özetledim.
—
Soru 2
“Bir problemi çözerken bilim insanı gibi mi çalışmalıyım, yoksa mühendis gibi mi?” Bu soruyu kendimize sorarak işe başlamalıyız. Bu soruya cevap verebilmek için bilim insanı ve mühendisin özelliklerini öğrenelim.
Bu soru aslında bir sonraki konuya giriş yapıyor. Bize şunu söylüyor: Bir problemi çözerken hem bilim insanı gibi hem de mühendis gibi düşünmemiz gerekebilir. Bu iki meslek grubunun özelliklerini öğrenerek hangi durumda hangisi gibi davranmamız gerektiğini anlayacağız.
Adım 1: Soruyu Anlamak
Sorunun özü şu: Bir problemi çözerken bilim insanı mı olmalıyız, mühendis mi? Bu sorunun cevabını bulmak için bilim insanı ve mühendisin özelliklerini bilmemiz gerekiyor.
Adım 2: Bilgi Edinme İhtiyacı
Bu soruyu cevaplamak için ihtiyacımız olan bilgi, bilim insanlarının ve mühendislerin ne gibi işler yaptığı, nasıl çalıştığıdır. Bu bilgileri öğrendiğimizde, hangi problem türünün hangi meslek grubuna daha yakın olduğunu anlayabiliriz.
Sonuç:
Bu sorunun amacı, öğrencileri bilim insanı ve mühendislerin rollerini araştırmaya ve öğrenmeye teşvik etmektir. Bu sayede öğrenciler, problem çözme süreçlerinde daha bilinçli hareket edebileceklerdir.
—
Soru 3
“Merhaba ben bir bilim insanıyım. Bizler; doğaya dair merak edilen konuları araştırmayı, deneysel çalışmalarda bilimsel ölçümler yapmayı ve araştırmalarla sonuca ulaşmayı severiz. Çalışırken önce problemi belirleriz, sonra o konu hakkında araştırma yaparız. Problemin çözümüne yönelik hipotez sunarız. Hipotez ne midir? Hipotez, problemin ya da sorunun çözümüne dair tahminimize denir. Ardından hipotezimizin doğruluğunu ispatlamak için çeşitli deney ve gözlemler yaparız. Deney sonuçlarına göre gerekirse hipotezimizi tekrar gözden geçiririz.”
Bu metne göre bilim insanının temel özellikleri nelerdir?
Bu soruda bize bir bilim insanının kendi ağzından kendisini tanıtması var. Biz de bu tanıtımdan yola çıkarak bilim insanlarının en önemli özelliklerini çıkaracağız. Hadi metni dikkatlice okuyalım ve önemli yerleri not alalım:
* “doğaya dair merak edilen konuları araştırmayı severiz.” ->Meraklı olmak ve araştırmacı olmak.
* “deneysel çalışmalarda bilimsel ölçümler yapmayı ve araştırmalarla sonuca ulaşmayı severiz.” ->Deney yapmak, ölçüm yapmak ve sonuca ulaşmak için çalışmak.
* “önce problemi belirleriz, sonra o konu hakkında araştırma yaparız.” ->Problemi tanımlamak ve araştırma yapmak.
* “Problemin çözümüne yönelik hipotez sunarız.” ->Hipotez kurmak (tahmin yapmak).
* “hipotezimizin doğruluğunu ispatlamak için çeşitli deney ve gözlemler yaparız.” ->Deney yapmak ve gözlem yapmak.
* “Deney sonuçlarına göre gerekirse hipotezimizi tekrar gözden geçiririz.” ->Sonuçları değerlendirmek ve gerektiğinde fikrini değiştirmek.
Adım 1: Metni Okuma ve Anahtar Kelimeleri Belirleme
Metni okurken “araştırma”, “deney”, “ölçüm”, “hipotez”, “gözlem”, “sonuç” gibi kelimelere dikkat ediyoruz. Bunlar bilim insanının yaptığı işleri anlatıyor.
Adım 2: Özellikleri Listeleme
Yukarıda altını çizdiğimiz kısımları kullanarak bilim insanının özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
- Meraklıdır ve doğayı merak eder.
- Araştırmacıdır.
- Deneyler yapar.
- Bilimsel ölçümler yapar.
- Problemleri belirler ve araştırır.
- Çözüme yönelik hipotezler (tahminler) sunar.
- Gözlem yapar.
- Deney ve gözlem sonuçlarına göre sonuçları değerlendirir ve hipotezini gözden geçirebilir.
Sonuç:
Bilim insanının temel özellikleri; meraklı olmak, araştırmacı olmak, deneyler yapmak, ölçümler yapmak, problemleri belirlemek, hipotezler kurmak, gözlem yapmak ve sonuçları değerlendirip gerektiğinde fikrini değiştirmektir.
—
Soru 4
“Peki, bilim insanının sahip olması gereken özellikler nelerdir? Tahmin edelim. Tahminlerimizi arkadaşlarımızla paylaşalım.”
Bu soru, az önceki metinden öğrendiklerimizi kullanarak kendi tahminlerimizi yapmamızı istiyor. Aslında az önce bilim insanının özelliklerini öğrendik, şimdi onları kendi kelimelerimizle ifade etme zamanı.
Adım 1: Önceki Bilgileri Hatırlama
Az önce okuduğumuz bilim insanı metninden aklımızda kalanları düşünüyoruz. Bilim insanları ne yapıyordu? Merak ediyorlardı, araştırıyorlardı, deney yapıyorlardı, tahminlerde bulunuyorlardı (hipotez).
Adım 2: Kendi Tahminlerimizi Yapma
Bu bilgilere dayanarak, bilim insanının sahip olması gereken özellikleri şöyle tahmin edebiliriz:
- Çok meraklı olmalı: Çünkü her şeyi öğrenmek isterler.
- Araştırmayı sevmelidir: Bilgi edinmek için çaba göstermelidirler.
- Sabırlı olmalıdır: Deneyler bazen uzun sürebilir ve hemen sonuç vermeyebilir.
- Dikkatli olmalıdır: Hem deney yaparken hem de gözlem yaparken her detaya özen göstermelidirler.
- Mantıklı düşünmelidir: Yaptığı işleri aklıyla, mantığıyla açıklamalıdır.
- Gözlemci olmalıdır: Etrafındaki olayları dikkatle izlemelidir.
- Sorgulamalıdır: “Neden böyle oluyor?” diye sormalıdır.
Adım 3: Arkadaşlarla Paylaşma
Bu tahminlerimizi arkadaşlarımızla konuşarak karşılaştırabiliriz. Belki arkadaşlarımızın aklına bizim unuttuğumuz başka özellikler de gelebilir.
Sonuç:
Bilim insanının sahip olması gereken özellikler üzerine yaptığımız tahminler; meraklı olmak, araştırmayı sevmek, sabırlı olmak, dikkatli olmak, mantıklı düşünmek, gözlemci olmak ve sorgulayıcı olmak gibi maddelerden oluşabilir. Bu tahminlerimizi, az önce okuduğumuz metindeki bilgilerle karşılaştırarak daha da geliştirebiliriz.
Umarım bu açıklamalar sizin için faydalı olmuştur. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!