Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencisi! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Bugün seninle birlikte bu sayfadaki soruları çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
**Deney Yapalım: Katıların Hacmini Ölçelim**
Bu deneyde, elimizdeki bir katının ne kadar yer kapladığını, yani hacmini nasıl ölçeceğimizi öğreneceğiz.
**Nelere İhtiyacımız Var?**
* Dereceli silindir
* Ufak taş
* 500 mL su (pet şişede)
**Adım Adım Deneyimiz:**
* Adım 1: Önce dereceli silindirimize bir miktar su koyuyoruz. Bu suyun kaç mililitre olduğunu dikkatlice okuyoruz. Bu bizim ilk değerimiz olacak.
* Adım 2: Şimdi ufak taşı, içinde su olan dereceli silindirin içine yavaşça atıyoruz. Taş suyun içine girince su seviyesi yükselecektir.
* Adım 3: Taş suyun içine girdikten sonra oluşan yeni su seviyesini tekrar dikkatlice okuyoruz. Bu da son değerimiz oluyor.
* Adım 4: Taşın hacmini bulmak için, son okuduğumuz değerden ilk okuduğumuz değeri çıkarıyoruz. İşte bu fark, taşın hacmini bize verecek.
**Sonuç**
Deneyimiz sonucunda, elimizdeki katı cismin hacmini ölçmüş oluyoruz. Bu ölçümü yaparken bir tablo doldurmamız istenmiş:
| İlk Değer | Son Değer | Taşın Hacmi |
| :——– | :——– | :———- |
| | | |
Şimdi de sayfada bize verilen bir örnek üzerinden bu işlemi daha iyi anlayalım.
Sayfada bir dereceli silindir içinde su ve yanında bir taş görüyorsun.
* İlk okunan değer = 100 mL
* Son okunan değer = 150 mL
Bu durumda, maddenin (yani taşın) hacmini bulmak için çıkarma işlemi yapıyoruz:
Maddenin hacmi = Son okunan değer – İlk okunan değer
Maddenin hacmi = 150 mL – 100 mL
Maddenin hacmi = 50 mL
Yani, bu örnekte taşın hacmi 50 mL olarak bulunmuştur.
Sayfanın altında da şöyle bir bilgi verilmiş:
Resimdeki varlıkların kütlesi ve hacmi olduğunu, bunların kütle ve hacimlerinin nasıl ölçülebileceğini öğrendik. Kütlesi ve hacmi olan bütün varlıklara madde denir. Dolayısıyla resimde örnek olarak verilen yoğurt, kitap ve masa maddedir.
Bu bilgi de bize çevremizdeki her şeyin, hem bir ağırlığı (kütlesi) hem de bir yer kaplama miktarı (hacmi) olduğunu hatırlatıyor. İşte bu özelliklere sahip olan her şeye madde diyoruz.
Umarım bu açıklamalar seni anladığın konusunda daha da emin yapmıştır. Başka sorularda görüşmek üzere!