Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün sizinle birlikte “Deney Yapalım” bölümündeki “Dünya ve Güneş” deneyini inceleyeceğiz. Bu deney, gök cisimlerinin hareketlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız başlayalım!
**Deney Yapalım**
**Dünya ve Güneş**
Sınıfımızda yere tebeşirle büyük bir çember çizelim. Çemberin ortasını görseldeki gibi “x” işaretleri ile işaretleyelim.
Altı arkadaşımızın yüzleri, çizilen çembere dönük olacak şekilde “x” işareti ile gösterilen yerlere sırt sırta yerleşmesini isteyelim. Bu arkadaşlarımıza birer fener verelim.
Arkadaşlarımızdan fenerleri açarak tutmalarını isteyelim.
Çember üzerine de bir arkadaşımızın yerleşmesini sağlayarak bu arkadaşımızdan hem kendi etrafında dönmesini hem de çember üzerinde dolanmasını isteyelim.
**Nelere İhtiyacımız Var?**
* Tebeşir
* 6 tane fener
Bu deneyde amacımız, Güneş ve Dünya’nın hareketlerini canlandırmak. Çemberimiz, Dünya’nın yörüngesini temsil edecek. “X” işaretlerine yerleşen arkadaşlarımız ise, Dünya’nın üzerinde farklı konumlarda bulunan ve Güneş ışığını alan yerleri temsil edecek. Ortadaki arkadaşımız ise Güneş olacak ve diğer arkadaşımız da Dünya olacak.
**Sonuç**
* Hangi arkadaşınız Güneş’i temsil etmektedir?
Adım 1: Deneydeki çemberin ortasına yerleşen ve diğer arkadaşlarımızın etrafında dönen arkadaşımızı düşünelim. Gök cisimlerinde ortada yer alan ve etrafında dönülen ana cisim nedir?
Sonuç: Deneydeki ortada duran ve etrafında diğer arkadaşların hareket ettiği kişi, Güneş’i temsil etmektedir.
* Hangi arkadaşınız Dünya’yı temsil etmektedir?
Adım 1: Deneyde çemberin üzerinde dolanan ve kendi etrafında da dönen arkadaşımızı düşünelim. Bu arkadaşımız, Güneş’in etrafında dolanan gezegenimiz Dünya’yı temsil etmektedir.
Sonuç: Çember üzerinde dolanan ve kendi etrafında dönen arkadaşımız, Dünya’yı temsil etmektedir.
* Dünya’yı temsil eden arkadaşınızın kendi etrafındaki dönüşünü hangi varlıkların hareketine benzetebiliriz?
Adım 1: Dünya’nın kendi etrafında dönmesi sonucu gece ve gündüz oluşur. Bu hareketi, bir oyuncak topun kendi ekseni etrafında dönmesine benzetebiliriz.
Sonuç: Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşünü, bir topun kendi etrafında dönmesine benzetebiliriz.
“Dünya ve Güneş” isimli deneyde elinde fener olan altı öğrenci Güneş’i, çember üzerinde hareket eden öğrenci ise Dünya’yı temsil etmektedir. Öğrencinin çember etrafında yaptığı hareket dolanma, kendi etrafında yaptığı hareket ise dönme hareketidir. Deneyimizden yola çıkarak Dünya’nın dönme ve dolanma hareketinin farkını şu şekilde açıklayabiliriz: Dünya, dönme hareketini kendi etrafında, dolanma hareketini ise Güneş’in etrafında yapar.
Şimdi Dünya’nın dönme ve dolanma hareketlerinin sonuçlarını inceleyelim.
Bu deney, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesiyle gece ve gündüzün oluştuğunu, Güneş’in etrafında dolanmasıyla da mevsimlerin oluştuğunu anlamamıza yardımcı oluyor. Sevgili öğrenciler, bu deneyleri sınıfta mutlaka yapalım ve gök cisimlerinin hareketlerini daha yakından gözlemleyelim. Hepinize iyi dersler!