Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte bu değerlendirme sorularını çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
1. **Soru:** Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayalım.
* Boşa akan muslukları kapatmak
* Gereksiz yanan lambaları söndürmek
* Gereksiz yere klozetin sifonuna basmamak
* A sınıfı elektrik tüketen araçları tercih etmek
Yukarıda sembollerle verilenlerden hangileri su tasarrufuna yönelik davranışlardır?
**Çözüm:**
Sevgili çocuklar, soruda bize su tasarrufu ile ilgili hangi davranışların doğru olduğunu soruyor. Şimdi tek tek şıkları inceleyelim:
* **Boşa akan muslukları kapatmak:** Musluklardan boşa akan suyu kapatmak, tabii ki su tasarrufu sağlar. Bu davranışımız su tasarrufuna yöneliktir. Yanındaki sembol daire (●).
* **Gereksiz yanan lambaları söndürmek:** Lambaları söndürmek elektrik tasarrufu ile ilgilidir, su tasarrufu ile değil. Yanındaki sembol üçgen (▲).
* **Gereksiz yere klozetin sifonuna basmamak:** Klozet sifonunu gereksiz yere kullanmamak da suyu boşa harcamamak demektir. Bu da su tasarrufuna yönelik bir davranıştır. Yanındaki sembol kare (■).
* **A sınıfı elektrik tüketen araçları tercih etmek:** Elektrikli araçların enerji sınıfı, elektrik tasarrufu ile ilgilidir. Su tasarrufu ile doğrudan bir ilişkisi yoktur. Yanındaki sembol yıldız (★).
Şimdi bu doğru davranışları temsil eden sembolleri bulalım:
Daire (●) ve Kare (■).
Şıklara baktığımızda:
A) ● ve ▲ (Yanlış, çünkü ▲ elektrik ile ilgili)
B) ★ ve ▲ (Yanlış, ikisi de elektrik ile ilgili)
C) ▲ ve ■ (Yanlış, ▲ elektrik ile ilgili)
D) ■ ve ● (Doğru, ikisi de su tasarrufu ile ilgili davranışları gösteriyor)
**Sonuç:** D
—
2. **Soru:** Aslı arkadaşlarının güvenini kazanmış, her yaptığı hareketi bilinçli yapan bir öğrencidir. Buna göre Aslı aşağıdakilerden hangisini yapmış olamaz?
A) Dişlerini fırçalarken boşa akan muslukları kapatmak
B) Odasından çıkarken ışığı açık bırakmak
C) Ekmeği çöpe atan kişileri besin tasarrufu konusunda nazikçe uyarmak
D) Sınıftan çıkarken lüzumsuz yanan lambaları söndürmek
**Çözüm:**
Bu soruda Aslı’nın bilinçli bir öğrenci olduğunu ve arkadaşlarının güvenini kazandığını biliyoruz. Bilinçli bir öğrenci, hem çevreyi korur hem de gereksiz harcamalardan kaçınır. Şimdi şıklara tek tek bakalım ve hangisinin Aslı’nın bilinçli davranışına uymadığını bulalım:
* **A) Dişlerini fırçalarken boşa akan muslukları kapatmak:** Bu, su tasarrufu yapmak demektir ve bilinçli bir davranıştır. Aslı bunu yapar.
* **B) Odasından çıkarken ışığı açık bırakmak:** Işığı açık bırakmak, elektriği boşa harcamak demektir. Bilinçli bir öğrenci, odadan çıkarken ışığı kapatır. Bu yüzden Aslı’nın bu davranışı yapmış olması beklenmez.
* **C) Ekmeği çöpe atan kişileri besin tasarrufu konusunda nazikçe uyarmak:** Besin tasarrufu da önemli bir konudur. Bilinçli bir öğrenci, bu konuda başkalarını da nazikçe uyarabilir. Aslı bunu yapar.
* **D) Sınıftan çıkarken lüzumsuz yanan lambaları söndürmek:** Bu da elektrik tasarrufu ile ilgili bilinçli bir davranıştır. Aslı bunu da yapar.
Dolayısıyla, Aslı’nın yapmış olamayacağı davranış, bilinçli bir öğrenciye yakışmayan, elektriği boşa harcamak olacaktır.
**Sonuç:** B
—
3. **Soru:**
* Televizyonu izlemediğimiz zaman kapatmalıyız.
* Bulaşıkları makine yerine elimizde yıkamalıyız.
* Evimizde meyve kabuklarından yararlanarak sirke yapabiliriz.
Yukarıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuğa “D”, yanlış ise “Y” yazılacaktır. Buna göre kutucuklara sırasıyla hangi harfler yazılmalıdır?
A) D
Y
D
B) D
D
Y
C) Y
Y
D
D) Y
D
D
**Çözüm:**
Sevgili arkadaşlar, bu soruda da üç tane ifade var ve bu ifadelerin doğruluğunu veya yanlışlığını belirleyip kutucuklara uygun harfleri yerleştireceğiz. “D” doğru demek, “Y” ise yanlış demek.
* **İlk ifade: Televizyonu izlemediğimiz zaman kapatmalıyız.**
Televizyonu izlemediğimizde kapatmak, elektriği boşa harcamamak anlamına gelir. Bu, hem tasarruf hem de çevreyi koruma açısından doğru bir davranıştır. O yüzden bu ifade doğrudur. Kutucuğa “D” yazılacak.
* **İkinci ifade: Bulaşıkları makine yerine elimizde yıkamalıyız.**
Bulaşık makinesi, genellikle elde yıkamaya göre daha az su ve enerji harcar. Özellikle makine tam doluyken çalıştırıldığında çok daha tasarruflu olur. Bu nedenle, “bulaşıkları makine yerine elimizde yıkamalıyız” ifadesi her zaman doğru değildir, hatta genellikle yanlıştır. O yüzden bu ifade yanlıştır. Kutucuğa “Y” yazılacak.
* **Üçüncü ifade: Evimizde meyve kabuklarından yararlanarak sirke yapabiliriz.**
Evet, meyve kabuklarından, özellikle elma gibi meyvelerin kabuklarından evde doğal sirke yapmak mümkündür. Bu, atıkları değerlendirme ve tasarruf açısından güzel bir yöntemdir. Bu ifade doğrudur. Kutucuğa “D” yazılacak.
Şimdi bulduğumuz harfleri sırasıyla kutucuklara yerleştirelim:
İlk ifade için D, ikinci ifade için Y, üçüncü ifade için D.
Buna göre kutucuklara sırasıyla D, Y, D harfleri yazılmalıdır. Şıklara baktığımızda bu sıralama A şıkkında yer alıyor.
**Sonuç:** A
—
4. **Soru:**
I. Alışverişe çıkmadan önce ihtiyaç listesi belirlemek
II. Artan yemekleri çöpe atmak
III. Artan ekmeği buzdolabında poşetle- yerek saklayıp daha sonra tüketmek
Yukarıda verilenlerden hangileri besin tasarrufu yapan bilinçli bir tüketicinin davranışlarındandır?
A) I ve II
B) II ve III
C) I ve III
D) I, II ve III
**Çözüm:**
Bu soruda bize besin tasarrufu yapan bilinçli bir tüketiciyi tanımlayan davranışları soruyor. Besin tasarrufu demek, yiyecekleri israf etmeden kullanmak demek. Şimdi verilenleri tek tek inceleyelim:
* **I. Alışverişe çıkmadan önce ihtiyaç listesi belirlemek:**
Alışverişe çıkmadan önce ne alacağımızı önceden planlamak, gereksiz şeyler almamızı engeller. Böylece hem paramız boşa gitmez hem de ihtiyacımız olmayan yiyeceklerin alınmasıyla oluşabilecek israfın önüne geçmiş oluruz. Bu, besin tasarrufu yapan bilinçli bir tüketicinin davranışıdır.
* **II. Artan yemekleri çöpe atmak:**
Artan yemekleri çöpe atmak, besin israfının en bariz örneklerinden biridir. Bilinçli bir tüketici, artan yemekleri çöpe atmak yerine değerlendirmeye çalışır. Bu yüzden bu davranış, besin tasarrufu yapan birine ait olamaz.
* **III. Artan ekmeği buzdolabında poşetleyerek saklayıp daha sonra tüketmek:**
Ekmeği buzdolabında saklamak, tazeliğini daha uzun süre korumasını sağlar ve bayatlamasını geciktirir. Böylece bayatlayan ekmeği çöpe atmak yerine daha sonra kullanabiliriz (örneğin galeta unu yapmak, kızartmak gibi). Bu da besin tasarrufu yapan bilinçli bir tüketici davranışıdır.
Şimdi bu üç maddeden hangileri besin tasarrufu ile ilgiliydi ona bakalım:
Maddelerden I ve III besin tasarrufu yapan bilinçli bir tüketicinin davranışlarıdır. Madde II ise israftır.
Bu durumda doğru seçenek, I ve III’ü içeren şıkkımız olmalı.
**Sonuç:** C