4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Ata Yayıncılık Sayfa 66
Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Bugün seninle birlikte kuvvetin cisimlerin şeklini nasıl değiştirdiğini öğreneceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
—
Limonsıkankişininlimonusıkmaiçinuuyguladığıkuvveti̇nti̇ni̇nşekli̇deği̇şti̇ri̇ci̇etki̇si̇vardır.
Bu cümlede bize kuvvetin, limonun şeklini değiştirdiği söyleniyor. Düşünsene, limonu sıktığımızda ne oluyor? Limon eziliyor, suyunu sıkıyoruz ve şekli değişiyor. İşte bu, kuvvetin bir cismin şeklini değiştirme etkisine güzel bir örnek.
—
Şi̇mdi̇“Kuvveti̇nŞeki̇lDeği̇şti̇ri̇ci̇Etki̇si̇”i̇smi̇li̇etki̇nli̇ğiyapalim.
Şimdi de bu konuyu daha iyi anlamak için bir etkinlik yapacağız. Etkinliğimizin adı “Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi”. Hazırsan, malzemeleri hazırlayalım ve başlayalım!
—
Deney Yapalım
Bu başlık bize bir deney yapacağımızı söylüyor. Bu deneyde kuvvetin cisimlerin şeklini nasıl değiştirdiğini gözlemleyeceğiz.
—
Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi
- Deney malzemelerini sırasıyla elimize alalım. Eli-mizdeki malzemeye sıkma, bükme, katlama, ger-me gibi kuvvetleri ayrı ayrı uygulayalım.
Sevgili arkadaşım, bu ilk adımda bize deneyde kullanacağımız malzemeleri tek tek alıp elimize almamız ve onlara farklı kuvvetler uygulamamız söyleniyor. Mesela, bir lastiği çekebilir, bir kağıdı bükebilir, bir oyun hamurunu sıkabiliriz. Önemli olan, elimizdeki malzemeye farklı şekillerde kuvvet uygulamak.
- Cisimlere aynı büyüklükte kuvvet uyguladığımız-da ve kuvvet uygulamayı bıraktığımızda cisimler-deki değişiklikleri gözlemleyelim.
Bu adımda ise, uyguladığımız kuvvetin cisimlerde ne gibi değişikliklere yol açtığını dikkatlice izlememiz isteniyor. Kuvveti uyguladığımızda cisim şekil değiştiriyor mu? Peki, kuvveti çektiğimizde cisim eski haline geri dönüyor mu? Bunları gözlemleyeceğiz.
- Gözlemlediğimiz değişikliklere göre sonuç bö-lümünde verilen tabloyu dolduralım.
Deneyimiz bittikten sonra, gördüğümüz her şeyi bir tabloya kaydedeceğiz. Bu tablo, yaptığımız deneyin sonuçlarını özetlememize yardımcı olacak.
—
Nelere İhtiyacımız Var?
- Küçük bir yay
- Paket lastiği
- Bakır tel
- Oyun hamuru
- Kâğıt
- Bulaşık süngeri
- Madeni para
- Metal kaşık
İşte deneyimiz için gereken malzemeler! Gördüğün gibi, etrafımızda kolayca bulabileceğimiz pek çok şey var. Bu malzemelerle kuvvetin şekil değiştirme etkisini keşfedeceğiz.
—
Sonuç
Şimdi, deneyimizde gözlemlediğimiz bilgileri bu tabloya doldurma zamanı.
| Cisimler | Kuvvet uygulandığında şekli değişti mi? | Hangi etki sonucunda şekil değişikliği oldu? | Kuvvet ortadan kalktığında cisim eski haline döndü mü? |
|---|---|---|---|
| Yay | |||
| Paket lastiği | |||
| Bakır tel | |||
| Oyun hamuru | |||
| Kâğıt | |||
| Bulaşık süngeri | |||
| Madeni para | |||
| Metal kaşık |
Bu tabloyu doldururken, her bir cisimle yaptığın deneyi hatırla. Örneğin, yayı çektiğinde şekli değişti mi? Değiştiyse, hangi kuvvet türüyle (çekme, itme, bükme gibi) bu değişiklik oldu? Ve kuvveti bıraktığında yay eski haline döndü mü? Tüm bu soruların cevaplarını tabloya yazacağız.
—
“Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi” isimli deneyde bazı cisimlere kuvvet uyguladığımızda cisimlerin şeklinin değiştiğini ve şekli değişen cisimlerin bazılarında kuvvetin etkisi ortadan kalktığında cismin eski haline döndüğünü gözlemledik.
Evet, deneyimizi tamamladık! Gördüğümüz gibi, kuvvet uyguladığımızda bazı cisimlerin şekli değişti. Bazı cisimler ise, kuvveti kaldırdığımızda hemen eski şekillerine geri döndüler. İşte bu, kuvvetin şekil değiştirme etkisiyle ilgili öğrendiğimiz en önemli şey!