Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencisi! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim ve sana bu derste yardımcı olmak için buradayım. Şimdi birlikte görseldeki soruları adım adım inceleyip çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Bu ünitemizde Dünya’mızın hareketlerini ve bunun sonucunda neler olduğunu öğreneceğiz.
Dolamna Hareketi
Görselde de görebileceğin gibi, Dünya’mız hem kendi etrafında dönüyor hem de Güneş’in etrafında dolanıyor.
Dünya’mızın Güneş etrafındaki dolanma hareketini 365 gün 6 saatte tamamladığını biliyor muydun? İşte bu süreye biz 1 yıl diyoruz.
Peki, bu dolanma hareketinin sonucunda ne oluyor dersin? Evet, doğru bildin! Mevsimler oluşuyor.
Görseldeki resim, Dünya’mızın Güneş etrafındaki bu dolanma hareketini çok güzel anlatıyor.
Uygulayalım
Şimdi de bu bilgileri pekiştirmek için aşağıdaki akış şemasındaki ifadeleri inceleyelim. İfadeler doğruysa “D” harfini, yanlışsa “Y” harfini takip ederek doğru çıkışa ulaşmaya çalışalım. Haydi bakalım, bu bir nevi bilmecenin çözümü gibi olacak!
İlk olarak, en üstteki kutucuktan başlıyoruz.
Kutucuk 1: “Dünya’mız hem kendi etrafında hem de Güneş etrafında hareket eder.”
Bu ifade doğru mu, yanlış mı? Dünya’mız hem kendi etrafında dönüyor hem de Güneş’in etrafında dolanıyor, değil mi? O zaman bu ifade doğru. Doğru olduğu için “D” okunu takip ediyoruz.
“D” okunu takip ettiğimizde karşımıza iki kutucuk çıkıyor. Soldaki kutucuğa bakalım.
Kutucuk 2: “Dünya’mız, kendi etrafındaki hareketini 1 günde tamamlar.”
Dünya’mız kendi etrafındaki bir tam turunu 24 saatte yani 1 günde tamamlar. Bu da doğru bir bilgi. O zaman yine “D” okunu takip ediyoruz.
Şimdi “D” okunu takip edince karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 4: “Dünya kendi etrafında dönme hareketi yapar.”
Evet, biliyoruz ki Dünya kendi etrafında döner. Bu ifade de doğru. “D” okunu takip edelim.
“D” okunu takip ettiğimizde 4. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan geri dönelim ve bu sefer “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
İlk kutucukta “Dünya’mız hem kendi etrafında hem de Güneş etrafında hareket eder.” ifadesi doğruydu ve “D” okunu takip etmiştik. Eğer yanlış olsaydı “Y” okunu takip edecektik. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 3: “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.”
Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 1 gün sürer, 365 gün 6 saat ise Güneş etrafındaki dolanma hareketidir. Bu bilgi yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza iki kutucuk çıkıyor. Soldaki kutucuğa bakalım.
Kutucuk 5: “Dünya’mızın hareketi sürekli değildir.”
Dünya’mızın hareketleri (hem kendi etrafında dönmesi hem de Güneş etrafında dolanması) sürekli devam eder. Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde 6. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan tekrar geri dönelim ve “D” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta (Kutucuk 2) “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
İkinci kutucukta “Dünya’mız, kendi etrafındaki hareketini 1 günde tamamlar.” ifadesi doğruydu ve “D” okunu takip etmiştik. Eğer yanlış olsaydı “Y” okunu takip edecektik. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 6: “Dünya’mızın Güneş etrafında dolandığı sürede 365 kez gece yaşanır.”
Dünya’nın Güneş etrafında dolanması yaklaşık 1 yıl sürer. Bu süre zarfında Dünya’nın kendi etrafında dönmesiyle gece ve gündüz oluşur. Bir yılda yaklaşık 365 gece yaşanır. Bu ifade doğru. O zaman “D” okunu takip ediyoruz.
“D” okunu takip ettiğimizde 7. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan tekrar geri dönelim ve “D” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta “D” okunu takip edip, üçüncü kutucukta (Kutucuk 4) “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
Dördüncü kutucukta “Dünya kendi etrafında dönme hareketi yapar.” ifadesi doğruydu ve “D” okunu takip etmiştik. Eğer yanlış olsaydı “Y” okunu takip edecektik. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 5: “Dünya’mızın hareketi sürekli değildir.”
Daha önce de belirttiğimiz gibi, Dünya’nın hareketleri süreklidir. Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde 6. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan tekrar geri dönelim ve “D” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta “Y” okunu takip edip, üçüncü kutucukta (Kutucuk 3) “D” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
Üçüncü kutucukta “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.” ifadesi yanlıştı ve “Y” okunu takip etmiştik. Eğer doğru olsaydı “D” okunu takip edecektik. O zaman “D” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 7: “Dünya’mızın Güneş etrafında dolandığı sürede 365 kez gece yaşanır.”
Bu ifade doğru. O zaman “D” okunu takip ediyoruz.
“D” okunu takip ettiğimizde 7. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan tekrar geri dönelim ve “D” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta “Y” okunu takip edip, üçüncü kutucukta (Kutucuk 3) “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
Üçüncü kutucukta “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.” ifadesi yanlıştı ve “Y” okunu takip etmiştik. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 8: “Dünya’mızın Güneş ışığı alan taraflarında gece yaşanır.”
Dünya’nın Güneş ışığı alan tarafı aydınlık olur ve orada gündüz yaşanır. Gece ise Dünya’nın Güneş ışığı almayan tarafında yaşanır. Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde 8. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi de baştaki kutucuktan “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
Kutucuk 1: “Dünya’mız hem kendi etrafında hem de Güneş etrafında hareket eder.”
Bu ifade doğruydu. Eğer yanlış olsaydı “Y” okunu takip edecektik. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 3: “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.”
Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza iki kutucuk çıkıyor. Soldaki kutucuğa bakalım.
Kutucuk 5: “Dünya’mızın hareketi sürekli değildir.”
Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde 6. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi baştaki kutucuktan “Y” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta (Kutucuk 3) “D” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
İkinci kutucukta “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.” ifadesi yanlıştı. Eğer doğru olsaydı “D” okunu takip edecektik. O zaman “D” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 7: “Dünya’mızın Güneş etrafında dolandığı sürede 365 kez gece yaşanır.”
Bu ifade doğru. O zaman “D” okunu takip ediyoruz.
“D” okunu takip ettiğimizde 7. çıkışa ulaşıyoruz.
Şimdi de baştaki kutucuktan “Y” okunu takip ettikten sonra, ikinci kutucukta (Kutucuk 3) “Y” okunu takip etseydik ne olurdu ona bakalım.
İkinci kutucukta “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.” ifadesi yanlıştı. O zaman “Y” okunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan kutucuğa bakalım.
Kutucuk 8: “Dünya’mızın Güneş ışığı alan taraflarında gece yaşanır.”
Bu ifade yanlış. O zaman “Y” okunu takip ediyoruz.
“Y” okunu takip ettiğimizde 8. çıkışa ulaşıyoruz.
Peki, bu akış şemasında başka hangi ifadeler var, onlara da bir göz atalım:
Kutucuk 3: “Dünya’mızın kendi etrafındaki hareketi 365 gün 6 saat sürer.” (Yanlış)
Kutucuk 5: “Dünya’mızın hareketi sürekli değildir.” (Yanlış)
Kutucuk 6: “Dünya’mızın Güneş etrafında dolandığı sürede 365 kez gece yaşanır.” (Doğru)
Kutucuk 7: “Dünya’mızın Güneş etrafında dolandığı sürede 365 kez gece yaşanır.” (Doğru)
Kutucuk 8: “Dünya’mızın Güneş ışığı alan taraflarında gece yaşanır.” (Yanlış)
Bu şekilde tüm ifadeleri inceleyerek doğru çıkışlara ulaşmış olduk. Unutma, bu hareketler sayesinde dünyamızda gündüzler ve geceler, mevsimler oluşuyor. Çok ilginç değil mi?