Merhaba canım öğrencim! Bugün seninle birlikte bu sayfadaki Türkçe etkinliklerini çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
6. ETKİNLİK
Metne göre noktalı yerlere uygun kelimeleri yazarak aşağıdaki cümleleri tamamlayınız.
Verilen kelimeler:
- ağacın
- tüylerini
- Alakarga
- hatasını
- saygı
- ağızları
- kuyruğuna
Çözüm:
Bu etkinlikte, verilen metindeki boşlukları, metnin anlamına en uygun kelimelerle doldurmamız gerekiyor. Haydi metni dikkatlice okuyalım ve kelimeleri yerleştirelim.
Alakarga, bir ………………………… dalına tünemiş.
Buraya “ağacın” kelimesi gelmeli çünkü Alakarga bir ağacın dalına tünemiş olabilir.
Alakarga, bir ağacın dalına tünemiş.
Tavus kuşunun yere saçılan ………………………… bir bir toplamış.
Buraya “tüylerini” kelimesi gelmeli. Tavus kuşu tüylerini saçmış ve Alakarga da onları toplamış.
Tavus kuşunun yere saçılan tüylerini bir bir toplamış.
Topladığı tüyleri kendi ………………………… , kanatlarına yapıştırmış.
Bu cümlede bir hata var gibi görünüyor. Metinde Alakarga’nın tüyleri kendi kanatlarına yapıştırdığı anlatılmıyor. Alakarga, Tavus kuşunun tüylerini toplamış ve kendi üzerine yapıştırmış. Bu yüzden buraya “alaycı bir şekilde” gibi bir anlam katacak bir kelime veya ifade gelmeliydi ama verilen kelimeler arasında bu anlamı karşılayan yok. Yine de metnin devamına bakarak çıkarım yapmaya çalışalım. Belki de metin Alakarga’nın kendi tüylerinden bahsediyor ama bu pek mantıklı değil. En yakın anlamı veren kelimeyi seçmeye çalışalım. Eğer metin, Alakarga’nın kendi üzerine yapıştırdığını düşünürsek, bu onun bir şeyi taklit etmesi veya bir hatayı kendine yakıştırması gibi bir durum olabilir. Verilen kelimeler arasında “hatasını” kelimesi bu durumu biraz olsun anlatabilir, yani kendi hatasını üzerine almış gibi. Ancak bu biraz zorlama bir yorum. Metnin devamına bakarak tekrar değerlendirelim.
Metnin ilerleyen kısımlarında Alakarga’nın şaşkınlığından bahsediliyor. Tavus kuşunun tüylerini taklit etmeye çalışması ve bunun sonunda yaşadığı durum anlatılıyor. Bu yüzden bu boşluğa en uygun kelimeyi seçmek metnin genel akışına bağlı. Eğer Alakarga, Tavus kuşunun güzelliğini kıskanıp onun tüylerini alıp kendi üzerine yapıştırdıysa, bu onun bir hatası gibi düşünülebilir.
Şimdi metnin tamamına bakalım ve daha iyi anlayalım.
Alakarga, bir ağacın dalına tünemiş. Tavus kuşunun yere saçılan tüylerini bir bir toplamış. Topladığı tüyleri kendi ………………………… , kanatlarına yapıştırmış. Alakargayı o kılıkta görenlerin şaşkınlıktan açık kalmış. Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine ………………………… gösterdiğini düşünmüş. ………………………… , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş. Arkadaşları onu yanlarında istemeyince ………………………… an- lamış zavallı alakarga.
Şimdi metnin bütününü düşününce, Alakarga’nın Tavus kuşu gibi görünmek istemesi ve bunun sonucunda yaşadığı durum anlatılıyor. “Topladığı tüyleri kendi ………………………… , kanatlarına yapıştırmış.” cümlesinde, Alakarga’nın bu tüyleri kendi üzerine yapıştırması, bir nevi bir şeyi taklit etmesi veya bir duruma kendini maruz bırakması. Verilen kelimeler arasında “kuyruğuna” kelimesi belki de kendi kuyruğuna yapıştırmış gibi düşünülebilir ama bu da pek mantıklı değil. “Ağızları” kelimesi de uymaz. “Saygı” kelimesi de uymaz. “Alakarga” zaten bir varlık adı. “Hatasını” kelimesi, belki de Alakarga’nın bu yaptığının bir hata olduğunu ve bu hatayı üzerine aldığını ima ediyor olabilir. Ama yine de tam olarak uymuyor.
Bu noktada, metnin yazımında bir eksiklik veya kelime seçiminde bir zorluk olduğunu düşünüyorum. Ama elimizdeki kelimelerle en mantıklı seçeneği bulmaya çalışalım. Eğer Alakarga, Tavus kuşunun tüylerini alıp kendi üzerine yapıştırdıysa, bu onun bir taklididir ve bu taklit bir “hataya” yol açmış olabilir. Bu yüzden “hatasını” kelimesini bu boşluğa yerleştirelim, bu belki de Alakarga’nın kendi yetersizliğini veya yanlış bir davranışını ifade ediyor olabilir.
Topladığı tüyleri kendi hatasını , kanatlarına yapıştırmış. (Bu kısım hala biraz tuhaf duruyor, metnin orijinalinde bir hata olabilir.)
Alakargayı o kılıkta görenlerin şaşkınlıktan açık kalmış.
Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine ………………………… gösterdiğini düşünmüş.
Buraya “saygı” kelimesi gelmeli. Alakarga, herkesin ona hayranlıkla baktığını ve saygı duyduğunu düşünmüş.
Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine saygı gösterdiğini düşünmüş.
……………………….. , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.
Bu boşluğa “Alakarga” kelimesi gelmeli. Cümlenin başı Alakarga’nın kendisiyle ilgili.
Alakarga , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.
Arkadaşları onu yanlarında istemeyince ………………………… anlamış zavallı alakarga.
Burada “ağızları” kelimesi bir anlam ifade etmiyor. Belki de “utanmış” veya “kızmış” gibi bir kelime gelmesi gerekiyordu. Verilen kelimeler arasında en uygun olanı seçmeye çalışalım. Eğer Alakarga, arkadaşlarının onu istemediğini görünce bir şey anlamışsa, bu yaşadığı durumun bir sonucu olmalı. “Kuyruğuna” kelimesi de uymuyor. “Ağızları” da uymuyor. Bu cümlede de bir eksiklik veya kelime hatası var gibi duruyor.
Tekrar kelimelere bakalım: ağacın, tüylerini, Alakarga, hatasını, saygı, ağızları, kuyruğuna.
Önceki cümle “Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine saygı gösterdiğini düşünmüş.” idi. Sonra “………., ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.” Sonra da “Arkadaşları onu yanlarında istemeyince ………. anlamış zavallı alakarga.”
Burada “ağızları” kelimesiyle bir anlam kurulması çok zor. Belki de metnin orijinalinde “utanmış” veya “anlamış” gibi bir kelime vardı ve bu kelime “ağızları” olarak yanlış yazılmış olabilir. Eğer “ağızları” kelimesini kullanmak zorundaysak, bunu mantıklı bir hale getirebilmek için metni yeniden yorumlamamız gerekir ki bu da çok zor.
Şimdi baştan bir gözden geçirelim. Belki de ilk boşluk “ağızları” ile ilgilidir. “Alakarga, bir ………………………… dalına tünemiş.” Hayır, burada “ağacın” olmalı.
Tekrar metni ve kelimeleri inceleyelim. Bu etkinlikte bazı kelimelerin tam olarak oturduğu yerler var, bazı yerlerde ise metinle kelime arasında tam bir uyum sağlanamıyor gibi görünüyor. Bu durum, metnin yazımında veya kelime seçeneklerinde bir hata olabileceğini düşündürüyor.
En mantıklı yerleştirmeleri yapmaya devam edelim:
- Alakarga, bir ağacın dalına tünemiş.
- Tavus kuşunun yere saçılan tüylerini bir bir toplamış.
- Topladığı tüyleri kendi kuyruğuna , kanatlarına yapıştırmış. (Bu da pek mantıklı değil ama eldeki kelimelerle en azından bir yere konulabilir. Kendi kuyruğuna yapıştırdıktan sonra kanatlarına da yapıştırmış gibi bir anlam çıkabilir.)
- Alakargayı o kılıkta görenlerin şaşkınlıktan açık kalmış.
- Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine saygı gösterdiğini düşünmüş.
- Alakarga , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.
- Arkadaşları onu yanlarında istemeyince hatasını anlamış zavallı alakarga. (Bu cümleye “hatasını” kelimesi en uygun düşüyor. Yani arkadaşlarının onu istememesiyle kendi hatasını anlamış.)
Şimdi elimizde “ağızları” kelimesi kaldı ve ilk cümlede “ağacın” kelimesini kullandık. “Alakarga, bir ………………………… dalına tünemiş.” buraya “ağacın” kelimesi kesinlikle daha uygun.
Bu durumda, “Topladığı tüyleri kendi ………………………… , kanatlarına yapıştırmış.” cümlesindeki boşluğa “ağızları” kelimesi gelmesi mantıklı değil.
Sanırım etkinlikte bir hata var. Ancak yine de verilen kelimeleri kullanarak en mantıklı şekilde doldurmaya çalışalım. Belki de “ağızları” kelimesi, Alakarga’nın kendi ağzından çıkan sesleri veya kendi konuşmasını taklit etmeye çalışmasıyla ilgili bir durum anlatmak istiyor ama bu da metne uymuyor.
Şimdi kelimeleri bir kez daha gözden geçirelim ve en mantıklı yerleştirmeleri yapalım:
Adım 1: İlk cümlede “Alakarga, bir ____ dalına tünemiş.” boşluğuna en uygun kelime “ağacın” dır. Çünkü kuşlar ağaçların dallarına tüneler.
Adım 2: İkinci cümlede “Tavus kuşunun yere saçılan ____ bir bir toplamış.” boşluğuna en uygun kelime “tüylerini” dir. Tavus kuşlarının tüyleri olur ve yere saçılabilir.
Adım 3: Üçüncü cümlede “Topladığı tüyleri kendi ____ , kanatlarına yapıştırmış.” boşluğuna, elimizde kalan kelimelerden en mantıklısı “kuyruğuna” olabilir. Yani topladığı tüyleri hem kuyruğuna hem de kanatlarına yapıştırmış olabilir, bu da bir çeşit süslenme veya taklit çabasıdır.
Adım 4: Dördüncü cümlede “Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine ____ gösterdiğini düşünmüş.” boşluğuna en uygun kelime “saygı” dır. Çünkü Alakarga, yeni görünümüyle herkesin ona hayran kaldığını ve saygı duyduğunu sanmış.
Adım 5: Beşinci cümlede “____ , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.” boşluğuna, cümlenin öznesi olabilecek “Alakarga” kelimesi gelmelidir.
Adım 6: Altıncı cümlede “Arkadaşları onu yanlarında istemeyince ____ anlamış zavallı alakarga.” boşluğuna, yaşadığı durumun sonucunda neyi anladığını ifade eden “hatasını” kelimesi en uygundur. Yani arkadaşlarının onu istememesiyle kendi yaptığı hatayı anlamış.
Adım 7: Geriye kalan kelime “ağızları” dır. Bu kelime, metnin hiçbir yerine mantıklı bir şekilde uymuyor. Bu etkinlikte bir yazım hatası veya kelime eksikliği olduğu düşünülüyor. Eğer bir kelimeyi kesinlikle kullanmamız gerekiyorsa, bu kelimeyi nereye koyacağımız konusunda bir belirsizlik var.
Ancak, eğer “ağızları” kelimesini kullanmak zorunda olsaydık ve metnin bu kısmında bir anlatım bozukluğu olduğunu düşünerek, belki de “Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine saygı gösterdiğini düşünmüş. Ağızları —- , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.” gibi bir şey olabilirdi ama bu da mantıklı değil.
Bu yüzden, en mantıklı yerleştirmeleri yaparak çözümü bu şekilde sunuyorum.
Sonuç:
Alakarga, bir ağacın dalına tünemiş.
Tavus kuşunun yere saçılan tüylerini bir bir toplamış.
Topladığı tüyleri kendi kuyruğuna , kanatlarına yapıştırmış.
Alakargayı o kılıkta görenlerin şaşkınlıktan açık kalmış.
Alakarga, o taktığı tüyler nedeniyle herkesin kendisine saygı gösterdiğini düşünmüş.
Alakarga , ağlaya ağlaya arkadaşlarının yanına dönmüş.
Arkadaşları onu yanlarında istemeyince hatasını anlamış zavallı alakarga.
(Not: “ağızları” kelimesi bu metne uymamaktadır. Muhtemelen bir yazım hatasıdır.)
7. ETKİNLİK
Aşağıdaki kelimeleri eş anlamlılarıyla eşleştiriniz.
Verilen kelimeler:
- hikâye
- hayat
- sene
- imkân
- yurt
- yaşam
- vatan
- olanak
- öykü
- yıl
- akıl
Çözüm:
Bu etkinlikte, verilen kelimelerin eş anlamlılarını bulup birbirleriyle eşleştireceğiz. Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı ama anlamları aynı olan kelimelerdir.
Adım 1: İlk kelimemiz “hikâye”. Hikâyenin eş anlamlısı “öykü”dür. İkisi de bir olayı anlatan yazı türleridir.
Adım 2: İkinci kelimemiz “hayat”. Hayatın eş anlamlısı “yaşam”dır. İkisi de var olma durumunu ifade eder.
Adım 3: Üçüncü kelimemiz “sene”. Senenin eş anlamlısı “yıl”dır. İkisi de on iki aylık zaman dilimini ifade eder.
Adım 4: Dördüncü kelimemiz “imkân”. İmkanın eş anlamlısı “olanak”tır. İkisi de bir şeyi yapabilme fırsatını ifade eder.
Adım 5: Beşinci kelimemiz “yurt”. Yurdun eş anlamlısı “vatan”dır. İkisi de yaşanılan ülkeyi, memleketi ifade eder.
Adım 6: Son kelimemiz “akıl”. Verilen kelimeler arasında “akıl” kelimesinin eş anlamlısı yoktur. Ancak, eğer “akıl” kelimesi de eşleştirilecekse, bu durumda eşleştirme eksik kalmış demektir veya “akıl” kelimesinin eş anlamlısı verilmemiştir.
Bu etkinlikte de bir eksiklik olduğunu görüyorum. “Akıl” kelimesinin eş anlamlısı olan “us” veya “bilinç” gibi kelimeler verilmemiş.
Eğer elimizdeki kelimelerle eşleştireceksek, şu şekilde eşleştirebiliriz:
Sonuç:
hikâye — öykü
hayat — yaşam
sene — yıl
imkân — olanak
yurt — vatan
akıl (eş anlamlısı verilmemiş)
Umarım bu çözümlerimiz sana yardımcı olmuştur canım öğrencim! Anlamadığın yer olursa çekinmeden sorabilirsin.