Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte bir etkinlik yapacağız. Bu etkinlikte hem kelime bilgilerimizi tazeleyeceğiz hem de cümle tamamlama becerilerimizi geliştireceğiz. Hazırsanız başlayalım!
1. ETKİNLİK
a. Metinde geçen aşağıdaki kelimeleri örnekteki gibi anlamlarını eşleştiriniz. Eşleştiremediğiniz kelimenin anlamını sözlükten bulup yazınız.
Bu kısımda bizden istenen, soldaki mavi kutucuklarda yazan kelimeleri, sağdaki turuncu kutucuklarda yazan anlamlarıyla doğru bir şekilde eşleştirmemiz. Eğer bir kelimenin anlamını bulamazsak, sözlüğümüze başvuracağız. Hadi gelin birlikte yapalım:
* **kızarmak** kelimesi, güneşin batışı gibi renk değiştirmeyi ifade eder. Sağdaki anlamlara baktığımızda buna en uygun olanı bulamıyoruz. Bu kelimeyi şimdilik kenara ayıralım ve diğerlerini eşleştirelim.
* **olgunlaşmak** kelimesi, meyvelerin yenebilecek hale gelmesi, tatlanması gibi durumları anlatır. Sağdaki kutucuklarda “Meyve olgun duruma gelmek.” ifadesi tam da bu anlama geliyor. O zaman **olgunlaşmak** kelimesini “Meyve olgun duruma gelmek.” ile eşleştiriyoruz.
* **ballanmak** kelimesi, tatlanmak, çok lezzetli olmak anlamına gelir. Sağdaki kutucuklarda “Tatlılaşmak, tatlanmak.” ifadesi bununla eşleşiyor. O halde **ballanmak** kelimesini “Tatlılaşmak, tatlanmak.” ile birleştiriyoruz.
* **uçuşmak** kelimesi, rüzgarın etkisiyle havada hareket etmek, savrulmak demektir. Sağdaki “Rüzgâr etkisiyle havada dolaşmak.” ifadesi bu anlama çok yakın. Bu yüzden **uçuşmak** kelimesini “Rüzgâr etkisiyle havada dolaşmak.” ile eşleştirelim.
* **çökmek** kelimesinin birden fazla anlamı olabilir. Ancak buradaki bağlamda, bir şeyin aşağı doğru yavaşça inmesi veya bir duruma girilmesi anlamında kullanılmış olabilir. Sağdaki kutucuklara baktığımızda, “Bazı sebze ve meyvelerin olgunlaşmaya başlaması.” ifadesi, bir durumun başlangıcını anlatıyor. Bu, çökmek kelimesinin anlamıyla tam olarak uyuşmuyor.
* **esmek** kelimesi, genellikle rüzgarın hareketini anlatmak için kullanılır. Sağdaki “Havada gidip gelerek dolaşmak.” ifadesi, rüzgarın hareketini tanımlıyor. Bu yüzden **esmek** kelimesini “Havada gidip gelerek dolaşmak.” ile eşleştiriyoruz.
Şimdi ilk kelimemiz olan **kızarmak**’a geri dönelim. Eğer bir şey kızarıyorsa, bu genellikle renk değiştirmesi anlamına gelir. Örneğin, yanaklarımızın utanınca kızarması gibi. Sağdaki boş kalan kutucuklara uygun bir anlam bulamadık. Bu kelimenin anlamını sözlükten kontrol edebiliriz. Sözlüğe baktığımızda, **kızarmak** kelimesinin eş anlamlısı olarak “al rengini almak” veya “ateşli olmak” gibi anlamlar çıkabilir. Ancak buradaki örneklerde, bu kelimeye uygun bir eşleştirme yok. Bu durumda, eğer metinde geçiyorsa, metnin bağlamına göre anlamını bulmak en doğrusu olur. Eğer metinde geçmiyorsa veya anlamı belirsizse, sözlükten anlamına bakmak gerekir. Bu etkinlikte, verilen seçenekler arasında doğrudan bir eşleşme bulunmuyor gibi görünüyor.
Şimdi de **çökmek** kelimesine bakalım. Bu kelime, bir yapının yıkılması, bir kişinin yorgunluktan oturması gibi anlamlara gelebilir. Ancak burada verilen seçenekler arasında buna uyan bir anlam yok.
Bu durumda, **kızarmak** ve **çökmek** kelimelerinin anlamlarını sözlükten bulmamız gerekiyor.
* **Kızarmak:** Ateşli olmak, sıcaklıktan veya utançtan renk değiştirmek.
* **Çökmek:** Yıkılmak, yere kapanmak, bir durumun kötüleşmesi.
Bu etkinlikte verilen anlamlar arasında bu kelimelere doğrudan karşılık gelen bir seçenek yok. Bu yüzden, bu kelimeleri sözlükten öğrenmemiz daha iyi olacaktır.
b. Noktalı yerlere yukarıdaki kelimelerden uygun olanları yazıp cümleleri tamamlayınız.
Bu kısımda bizden istenen, ilk etkinlikte öğrendiğimiz kelimeleri kullanarak aşağıdaki cümleleri tamamlamak. Haydi birlikte tamamlayalım:
* Rüzgârın etkisiyle yapraklar ……………………………….
Burada rüzgarın yaprakları nasıl etkilediğini soruyor. Yapraklar rüzgarla birlikte havada hareket eder, savrulur. Bu durumda en uygun kelime **uçuşmak** kelimesi olacaktır.
* Rüzgârın etkisiyle yapraklar **uçuşmak**.
* Ağaçlardaki meyvelerin hepsi ……………………………….
Meyvelerin olması gereken duruma gelmesi, yenilebilecek hale gelmesi anlamına gelen kelime **olgunlaşmak**’tır.
* Ağaçlardaki meyvelerin hepsi **olgunlaşmak**.
* Yağmur bulutları şehrin üzerine ……………………………….
Yağmur bulutlarının şehre gelmesi ve yoğunlaşması durumunu anlatmak için uygun kelime **çökmek** olabilir. Bulutlar şehre çökmüş gibi bir görüntü oluşturur.
* Yağmur bulutları şehrin üzerine **çökmek**.
* Armutlar olgunlaşıp ……………………………….
Armutlar olgunlaştıktan sonra tatlanır. Bu duruma uygun kelime **ballanmak** olacaktır.
* Armutlar olgunlaşıp **ballanmak**.
Umarım bu etkinlikleri hep birlikte keyifle yapmışsınızdır. Kelime dağarcığımızı geliştirmeye devam edeceğiz!