Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte bu güzel etkinlikleri çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
6. ETKİNLİK
Aşağıdaki heceleri, boş vagonlara yazarak yeni kelimeler oluşturunuz.
Burada bize bazı heceler verilmiş ve bu heceleri tren vagonlarına yerleştirerek anlamlı kelimeler oluşturmamız isteniyor. Gelin birlikte bu kelimeleri bulalım:
- İlk olarak “lu” hecesini alalım. Hangi kelimeler “lu” ile bitebilir? Mesela “okul” kelimesi “lu” ile biter mi? Hayır. Ama “kolu” kelimesi “lu” ile bitebilir. Trenin ilk vagonuna “ko” kelimesini yerleştirelim, yanına da “lu”yu koyunca kolu kelimesini elde ederiz.
- Şimdi “suz” hecesine bakalım. Hangi kelimeler “suz” ile bitebilir? “Güneş” gibi ama “güneş” kelimesi “suz” ile bitmez. “Buz” kelimesi “suz” ile biter mi? Hayır. “Kurusuz” kelimesi anlamlı mı? Değil. Acaba “susuz” kelimesini duydunuz mu? Evet! O zaman ilk vagonumuza “su” yazıp yanına “suz” hecesini ekleyerek susuz kelimesini oluşturabiliriz.
- Sırada “fak” hecesi var. Hangi kelimeler “fak” ile biter? “Alfak” diye bir kelime yok. “Dershaneye gitmek için iyi bir “fak”üye ihtiyacımız var” gibi bir cümle kurabilir miyiz? Evet, “fakülte” kelimesinde “fak” hecesini kullanırız. Ama burada sadece “fak” hecesi var. Belki de “fak” hecesi tek başına bir kelimedir? Düşünelim… Hayır, “fak” tek başına anlamlı bir kelime değil. Acaba “fak” hecesini başka bir heceyle birleştirerek bir kelime oluşturabilir miyiz? Örneğin, “şafak” kelimesini düşünelim. “Şafak” kelimesinde “fak” hecesi var. Ama burada bize verilen heceler “lu”, “suz”, “fak”, “u”, “luk”, “mut”. “Şafak” kelimesini oluşturmak için “şa” hecesi yok. Peki başka ne olabilir? “Fakir” kelimesini düşünelim. “Fakir” kelimesinde de “fak” hecesi var. Ama yine “i” hecesi yok. Belki de “fak” hecesi, başka bir heceyle birleşip tek bir kelime oluşturacak. Mesela “fak” ve “t” hecelerini birleştirsek “fakt” olur, bu da bir kelime değil. Sanırım burada bir kelime eksik verilmiş veya bu kelime başka bir heceyle birleşerek yeni bir kelime oluşturacak. Ama bize verilen hecelerle “fak” hecesini kullanarak bir kelime oluşturmak biraz zor görünüyor. Belki de “fak” kelimesi tek başına bir kelime olarak kullanılacak ama bu pek yaygın değil. Hadi diğer hecelere bakalım, belki ipucu buluruz.
- Şimdi “u” hecesine gelelim. “u” hecesi tek başına bir kelime olabilir mi? Örneğin, “u” bir seslenme kelimesi olarak kullanılabilir. Ya da bir harf olarak. Ama burada bir kelime oluşturmamız isteniyor. “U” hecesini başka bir heceyle birleştirebilir miyiz? Örneğin, “oku” gibi. Ama “oku” hecesi değil, “u” hecesi verilmiş. Acaba “u” tek başına bir kelime olabilir mi? Düşünelim… Sanırım burada da bir kelime eksik verilmiş veya “u” hecesi tek başına bir kelime olarak kullanılacak.
- “luk” hecesine bakalım. Hangi kelimeler “luk” ile biter? “Okul” kelimesini düşünelim. “Okul” kelimesinde “luk” hecesi yok. “Gönül” kelimesinde “luk” hecesi yok. “Gönüllük” kelimesinde var ama “gönül” hecesi verilmemiş. “Çocuk” kelimesinde “luk” hecesi yok. “Çocukluk” kelimesinde var. “Masa” kelimesinde yok. “Masallık” kelimesinde var. “Kitap” kelimesinde yok. “Kitaplık” kelimesinde var. Acaba “kitaplık” kelimesini oluşturabilir miyiz? Elimizde “kitap” hecesi yok. Peki “çocukluk” kelimesini oluşturalım desek, elimizde “çocuk” hecesi yok. Sanırım burada da bir ipucu eksik.
- Son olarak “mut” hecesi var. “Mut” tek başına bir kelime mi? Evet, “mut” bir kelimedir. Sevinç, neşe anlamına gelir. O zaman “mut” kelimesini bir vagona yerleştirebiliriz.
Bu etkinlikte bazı heceleri birleştirerek kelimeler oluşturmamız isteniyor. Görünen hecelerle tam olarak kelime oluşturmakta biraz zorlanıyoruz. Belki de bazı heceler eksik verilmiş veya bu hecelerle oluşturulacak kelimeler biraz daha farklı olabilir.
Ancak, verilen heceleri tek başlarına veya anlamlı olabilecek şekilde birleştirerek kelimeler oluşturmaya çalışalım. Trenin vagonlarına yerleştirebileceğimiz kelimeler şunlar olabilir:
- Kolu (ko + lu)
- Susuz (su + suz)
- Mut (mut)
Diğer hecelerle tam bir kelime oluşturmak için elimizde yeterli hece yok gibi görünüyor. Ancak, öğretmenimizden ek bilgi alarak bu etkinliği tamamlayabiliriz.
7. ETKİNLİK
Aşağıdaki cümlelerin yazım hatalarını gidererek bu cümleleri sırasıyla konuşma balonlarına yazınız.
Sevgili öğrenciler, bu etkinlikte bize verilen cümlelerde bazı yazım yanlışları var. Bu yanlışları düzelterek cümleleri konuşma balonlarına sırasıyla yazacağız. Haydi başlayalım!
İlk cümle:
— asya hangi şehirde yaşıyorsun?
Burada büyük harfle başlaması gereken kelimeler var. “Asya” bir özel isimdir, bu yüzden büyük harfle başlamalı. “hangi” kelimesi küçük harfle yazılır. “şehirde” kelimesi de özel isim olmadığı için küçük harfle yazılır. Cümlenin sonuna soru işareti koymayı unutmamalıyız çünkü bu bir sorudur.
Düzeltilmiş Hali:
— Asya hangi şehirde yaşıyorsun?
İkinci cümle:
— ankara’da yaşıyorum.
Burada da özel isim olan “Ankara” kelimesi küçük harfle başlamış. Bu yanlış. “Ankara” büyük harfle başlamalı. “da” eki de özel isimlere gelen ekler gibi kesme işaretiyle ayrılmaz, bu yüzden “Ankara’da” yerine “Ankara’da” yazılmalı. Cümle bittiği için sonuna nokta koymalıyız.
Düzeltilmiş Hali:
— Ankara’da yaşıyorum.
Üçüncü cümle:
— anıtkabir’e hiç gittin mi?
Burada “Anıtkabir” özel bir isimdir ve büyük harfle başlamalı. “Anıtkabir” şeklinde yazılmalı. “e” ekine kesme işareti konulmasına gerek yok. “hiç” kelimesi doğru yazılmış. Cümle soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti gelmeli.
Düzeltilmiş Hali:
— Anıtkabir’e hiç gittin mi?
Dördüncü cümle:
— Evet, Birkaç defa gittim.
Burada “Evet” kelimesi cümlenin başında olduğu için büyük harfle başlamış, bu doğru. Ancak “Birkaç” kelimesi özel isim olmadığı için küçük harfle başlamalıydı. Cümle bittiği için sonuna nokta koymalıyız.
Düzeltilmiş Hali:
— Evet, birkaç defa gittim.
Şimdi bu düzeltilmiş cümleleri sırasıyla konuşma balonlarına yazalım:
Konuşma Balonu 1:
Asya hangi şehirde yaşıyorsun?
Konuşma Balonu 2:
Ankara’da yaşıyorum.
Konuşma Balonu 3:
Anıtkabir’e hiç gittin mi?
Konuşma Balonu 4:
Evet, birkaç defa gittim.
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bu etkinlikleri de başarıyla tamamladık.