Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte bu harika haritaları inceleyerek, ülkemizin doğal güzelliklerinin ve özelliklerinin insanlarin yaşamını nasıl etkilediğini, yani nüfusun dağılışını nasıl şekillendirdiğini öğreneceğiz. Önümüzdeki haritalar bize çok şey anlatıyor, haydi onları konuşturmaya başlayalım!
Soru: Haritalara göre aşağıdaki illerin nüfusu ile ülkemizin doğal çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi ilgili alanlara yazınız.
Bu soruyu cevaplamak için üç farklı haritadan yararlanacağız: Türkiye Nüfus Haritası, Türkiye İklim Haritası ve Türkiye Fiziki Haritası. Her şehir için bu üç haritayı bir dedektif gibi inceleyip ipuçlarını birleştireceğiz.
Adana
Adım 1: İlk olarak Nüfus Haritası’na bakalım. Adana’yı haritada bulduğumuzda, renginin “Nüfusu 2.000.001 ile 5.700.000 arasında” olan renkle aynı olduğunu görüyoruz. Bu da bize Adana’nın oldukça kalabalık bir şehir olduğunu gösteriyor.
Adım 2: Şimdi de Fiziki Harita ve İklim Haritası’na bakalım. Fiziki haritada Adana’nın yemyeşil renkte olduğunu fark edeceksiniz. Bu renk, o bölgenin alçak ve düz bir ova olduğunu anlatır. Burası meşhur Çukurova‘dır ve tarım için çok verimli topraklara sahiptir. İklim haritasında ise Adana’nın Akdeniz iklim kuşağında yer aldığını görüyoruz. Akdeniz iklimi, tarım yapmaya ve yaşamaya çok uygun, ılıman bir iklimdir.
Adım 3: Şimdi bilgileri birleştirelim. Adana’nın hem verimli ve geniş toprakları (Çukurova) var, hem de iklimi çok güzel. Düz bir arazi olduğu için ulaşım kolay, sanayi tesisleri kurmak da daha rahat. Bütün bu güzel özellikler (verimli tarım, sanayiye uygunluk, kolay ulaşım, elverişli iklim) bir araya gelince, insanlar yaşamak için bu şehri tercih etmiş ve Adana’nın nüfusu artmıştır.
Sonuç olarak: Adana’nın nüfusunun fazla olmasının sebebi; verimli tarım arazilerine, elverişli iklime, düz yer şekillerine ve gelişmiş sanayi ile ulaşıma sahip olmasıdır.
Artvin
Adım 1:Nüfus Haritası’na baktığımızda Artvin’in “Nüfusu 400.000’den az” olan renkte olduğunu görüyoruz. Yani Artvin, nüfusu az olan bir şehrimiz.
Adım 2:Fiziki Harita’yı incelediğimizde Artvin ve çevresinin kahverengi tonlarda olduğunu fark ederiz. Bu renkler bize arazinin çok dağlık ve engebeli olduğunu gösterir. İklim haritasında ise Karadeniz ikliminin etkili olduğunu görüyoruz. Bu iklim bol yağışlıdır.
Adım 3: Bilgileri birleştirelim. Artvin çok dağlık bir yer. Dağlık ve engebeli arazilerde tarım yapacak düz alanlar bulmak zordur. Yollar yapmak, fabrikalar kurmak, büyük şehirler inşa etmek de çok daha zordur ve maliyetlidir. Bu zorlu coğrafi koşullar, insanların buraya yerleşmesini ve şehrin kalabalıklaşmasını engellemiştir.
Sonuç olarak: Artvin’in nüfusunun az olmasının temel sebebi; arazisinin çok dağlık ve engebeli olması, bu durumun da tarım, sanayi ve ulaşım faaliyetlerini zorlaştırmasıdır.
Hakkâri
Adım 1:Nüfus Haritası’nda Hakkâri’yi bulalım. Tıpkı Artvin gibi “Nüfusu 400.000’den az” olan renkle gösterilmiş. Demek ki Hakkâri de nüfusu az olan şehirlerimizden biri.
Adım 2:Fiziki Harita’ya baktığımızda Hakkâri’nin de koyu kahverengi renklerle kaplı olduğunu, yani ülkemizin en dağlık ve engebeli yerlerinden biri olduğunu anlıyoruz. İklim Haritası’nda ise karasal iklimin etkili olduğunu görüyoruz. Karasal iklimin özelliği, kışların çok soğuk ve kar yağışlı, yazların ise sıcak ve kurak geçmesidir. Bu, oldukça zorlu bir iklimdir.
Adım 3: Şimdi tüm ipuçlarını birleştirelim. Hakkâri’de hem Artvin’deki gibi dağlık ve engebeli bir arazi var, hem de iklimi çok sert. Kışlar çok çetin geçiyor. Bu iki olumsuz doğal şart (engebeli arazi ve sert iklim) bir araya gelince, tarım ve hayvancılık yapmak, ulaşımı sağlamak ve genel olarak yaşamı sürdürmek zorlaşıyor. Bu nedenle Hakkâri’nin nüfusu az kalmıştır.
Sonuç olarak: Hakkâri’nin nüfusunun az olmasının sebebi; yer şekillerinin çok dağlık ve engebeli olması ile birlikte iklim koşullarının (sert karasal iklim) çok zorlu olmasıdır.
Gördüğünüz gibi çocuklar, bir yerin ne kadar kalabalık olacağını o yerin dağları, ovaları, iklimi gibi doğal özellikleri belirliyor. Coğrafya, insanların yaşamını işte böyle şekillendiriyor!