Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün elimize gelen bu harika görseldeki soruları hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Aynı işlemleri meyve suyu ve süt için de gerçekleştirelim.
Değerlendirme
- Su, meyve suyu ve süt seviyesi dereceli silindirdeki hangi değere kadar geldi?
- Başka hangi maddelerin hacmini bu şekilde belirleyebiliriz? Arkadaşlarımızla tartışalım.
Sıvıların hacmi, etkinlikte yaptığımız gibi dereceli silindir ya da dereceli kaplar yardımıyla ölçülür. Dereceli kaplar farklı şekil ve büyüklüklerde olabilir. Sıvı seviyesi dereceli kaptaki hangi değere kadar geliyorsa sıvının hacmi o kadardır. Örneğin yandaki görseldeki suyun hacmi 80 mL’dir.
Görsel 4.9: Dereceli silindir
Görsel 4.10: Farklı şekillerdeki dereceli kaplar
Sıvıların hacimleri dereceli silindir ile kolayca ölçülebilir. Ancak aynı şey katı maddeler için geçerli değildir. Bu nedenle taş, ceviz, tabak gibi katı maddelerin hacmi biraz daha farklı şekilde ölçülür.
Şimdi görseldeki soruları tek tek inceleyelim ve cevaplayalım:
**Soru 1:** Su, meyve suyu ve süt seviyesi dereceli silindirdeki hangi değere kadar geldi?
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruyu cevaplamak için öncelikle görsele dikkatlice bakmamız gerekiyor. Görsel 4.9’da bir dereceli silindir ve içinde bir miktar su görüyorsunuz. Dereceli silindirin üzerindeki çizgiler, içindeki sıvının miktarını gösteriyor. Suyun seviyesinin tam olarak 80 mL çizgisinde olduğunu görüyoruz. Bu, o kaptaki suyun hacminin 80 mililitre olduğu anlamına gelir.
Eğer soruda meyve suyu ve süt de olsaydı, onların da seviyelerine bakarak hacimlerini aynı şekilde okuyabilirdik. Bu görselde sadece su olduğu için suyumuzun hacmi 80 mL’dir.
Sonuç: Suyun hacmi 80 mL’dir.
**Soru 2:** Başka hangi maddelerin hacmini bu şekilde belirleyebiliriz? Arkadaşlarımızla tartışalım.
Çözüm:
Bu soru, arkadaşlarımızla sohbet etmemizi teşvik eden bir soru. Düşünelim bakalım, hangi maddeleri bu dereceli kaplarla ölçebiliriz?
Adım 1: Dereceli kaplar ve dereceli silindirler, içine konulduğunda şeklini alan maddeleri ölçmek için kullanılır. Bu tür maddelere ne diyorduk? Evet, sıvılar!
Adım 2: O zaman, suyun yanı sıra süt, meyve suyu, zeytinyağı, benzin, alkol gibi bildiğimiz bütün sıvıları bu yöntemle ölçebiliriz. Hatta belki şurup, ilaçlarımızın bazıları da sıvı olduğu için hacimlerini bu şekilde belirleyebiliriz.
Adım 3: Peki, bu yöntem sadece sıvılar için mi geçerli? Görsel 4.10’da da farklı şekillerde dereceli kaplar görüyorsunuz. Bu kaplar genellikle sıvıları ölçmek için kullanılır. Ama bazen, eğer katı bir maddeyi suya batırdığımızda ne kadar yer kapladığını ölçmek istersek, bu dereceli silindirleri kullanabiliriz. Örneğin, bir taşı suya attığımızda, su seviyesi ne kadar yükselirse, taşın hacmi de o kadar artmış demektir. Bu yönteme yer değiştirme yöntemi denir. Bu yöntemle küçük ve suya atılabilen katı cisimlerin hacmini ölçebiliriz.
Sonuç: Suyun yanı sıra süt, meyve suyu, zeytinyağı gibi diğer sıvıların hacimlerini bu şekilde belirleyebiliriz. Ayrıca, suya atılıp batabilen küçük katı cisimlerin hacmini de yer değiştirme yöntemiyle ölçebiliriz.
Umarım bu açıklamalarım hepiniz için anlaşılır olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun lütfen!