Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün birlikte bu harika soruları çözeceğiz ve bilmediğimiz her şeyi öğreneceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
6) Kütle ve hacimle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
A) Her maddenin kütlesi ve hacmi vardır.
B) Sıvıların hacmi eşit kollu teraziyle ölçülebilir.
C) Katıların hacmi ölçülemez.
D) Maddelerin kütle ve hacimleri daima aynıdır.
**Çözüm:**
Bu soruda kütle ve hacim kavramlarını doğru anlamış mıyız, onu kontrol ediyoruz.
* **Adım 1:** Kütle, bir cisimdeki madde miktarıdır. Hacim ise bir cismin kapladığı yerdir. Her madde hem bir yere kaplar hem de bir madde miktarına sahiptir. Yani her maddenin kütlesi ve hacmi vardır.
* **Adım 2:** Sıvıların hacmini eşit kollu teraziyle değil, mezür gibi özel kaplarla ölçeriz. Eşit kollu terazi kütleyi ölçmek için kullanılır.
* **Adım 3:** Katıların hacmi, eğer düzenli şekilleri varsa geometrik formüllerle, yoksa dereceli kaplara atarak suyun yükselmesinden yararlanarak ölçülebilir. Yani katıların hacmi de ölçülebilir.
* **Adım 4:** Bir maddenin kütlesi ve hacmi, o maddenin cinsine göre sabittir. Ama bu, farklı maddelerin kütle ve hacimlerinin aynı olacağı anlamına gelmez. Mesela 1 kilogram pamuğun hacmi ile 1 kilogram demirin hacmi farklıdır.
Bu bilgiler ışığında doğru seçeneğin A olduğunu görüyoruz. Çünkü her madde mutlaka bir kütleye ve bir hacme sahiptir.
**Sonuç:** A
—
7) Aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A) Tahtadan yapılmış kurşun kalem, suda yüzer.
B) Strafor köpük, suya batar.
C) Naylon poşet, suyu emer.
D) Nikel, mıknatısla çekilemez.
**Çözüm:**
Bu soruda da günlük hayattan örneklerle maddenin özelliklerini hatırlayacağız.
* **Adım 1:** Tahtadan yapılmış bir kurşun kalem, tahtanın yoğunluğu suya göre az olduğu için suyun üzerinde yüzer.
* **Adım 2:** Strafor köpük çok hafiftir ve suyun üzerinde yüzer, batmaz.
* **Adım 3:** Naylon poşet suyu emmez, suyu iterek üzerinde tutar veya su geçirmez bir yapıya sahiptir.
* **Adım 4:** Nikel, demir gibi mıknatıs tarafından çekilen bir metaldir.
Bu durumda doğru yargı A seçeneğidir.
**Sonuç:** A
—
8) Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri saf maddedir?
(I) Çivi
(II) Tuz
(III) Salata
**Çözüm:**
Şimdi de saf madde ne demek, onu hatırlayalım. Saf madde, tek çeşit atom veya molekülden oluşan maddedir.
* **Adım 1:** (I) Çivi: Çiviler genellikle demir veya çelikten yapılır. Çelik, demir ve karbon gibi farklı elementlerin birleşmesiyle oluşan bir alaşımdır. Bu yüzden çivi saf madde değildir, bir karışımdır.
* **Adım 2:** (II) Tuz: Sofrada kullandığımız tuz, kimyasal olarak sodyum klorürdür (NaCl). Bu, tek çeşit molekülden oluşur ve saf maddedir.
* **Adım 3:** (III) Salata: Salata, marul, domates, salatalık, soğan gibi birçok farklı sebzenin bir araya gelmesiyle oluşur. Bu da bir karışımdır, saf madde değildir.
Bu açıklamalarımıza göre saf madde sadece tuzdur.
**Seçenekler:**
A) Yalnız I
B) I ve II
C) Yalnız II
D) II ve III
**Sonuç:** C
—
9) Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Güneş ışığı altında bir süre kalan metal para ısınır.
B) Buzdolabına konan meyve suyu soğur.
C) Yanan ocağın üzerine konan yemek ısınır.
D) Bardağa konan sıcak çay bir süre sonra ısınır.
**Çözüm:**
Bu soruda ısı ve sıcaklık kavramlarını günlük hayatımızdan örneklerle inceleyeceğiz. Isı, bir yerden başka bir yere aktarılan enerjidir. Sıcaklık ise maddenin taneciklerinin hareket enerjisinin bir ölçüsüdür.
* **Adım 1:** Güneş ışığı enerjidir ve bu enerji metali ısıtabilir. Bu yüzden metal para güneş ışığında ısınır. Bu ifade doğrudur.
* **Adım 2:** Buzdolabı, çevresine göre daha soğuk bir ortamdır. Buzdolabına konulan her şey, çevresindeki soğukluğun etkisiyle ısı kaybeder ve soğur. Meyve suyu da buzdolabında soğur. Bu ifade doğrudur.
* **Adım 3:** Yanan ocak çok sıcaktır ve ısı yayar. Ocağın üzerine konan bir yemek, ocaktan ısı alarak ısınır. Bu ifade doğrudur.
* **Adım 4:** Bardağa konan sıcak çay, çevresindeki havadan daha sıcaktır. Bu yüzden çay, çevresine ısı verir ve zamanla soğur. Yani sıcak çay bir süre sonra *ısınmaz*, *soğur*. Bu ifade yanlıştır.
Yanlış olan ifadeyi bulduğumuz için cevabımız D seçeneğidir.
**Sonuç:** D
Umarım bu çözümlerimiz sizin için açıklayıcı olmuştur. Fen Bilimleri dersinde bu gibi konuları öğrenmek gerçekten çok eğlenceli! Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun. Hepinize başarılar dilerim!