Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimiz için hazırlanan bu çalışma kağıdındaki soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
A. Aşağıdaki soruların yanıtlarını defterimize yazalım.
1) Kaynakların tasarruflu kullanılması neden önemlidir?
Sevgili çocuklar, kaynakları tasarruflu kullanmak demek, onları idareli ve bilinçli bir şekilde harcamak demektir. Peki, neden böyle yapmalıyız? Bunun en önemli sebebi, dünyamızdaki doğal kaynakların sınırlı olmasıdır. Eğer biz bu kaynakları hoyratça kullanırsak, ileride gelecek nesiller bu kaynaklardan yararlanamazlar. Ayrıca, kaynakları israf etmek çevreye de zarar verir. Örneğin, suyu boşa akıttığımızda hem su kaynağını tüketmiş oluruz hem de bu suyun temizlenmesi ve evlerimize ulaşması için harcanan enerjiyi boşa harcamış oluruz. Bu yüzden, kaynaklarımızı korumak hem kendimiz hem de geleceğimiz için çok önemlidir.
2) Yeniden kullanma ve geri dönüşüm nedir?
Şimdi de yeniden kullanma ve geri dönüşüm kavramlarına bakalım.
- Yeniden Kullanma: Bu, bir eşyayı ilk amacına uygun olarak veya farklı bir amaçla tekrar kullanmak anlamına gelir. Örneğin, cam kavanozları boşaldıktan sonra içine turşu koymak, reçel yapmak veya küçük eşyalarımızı saklamak için kullanabiliriz. Ya da eski kıyafetlerimizi kesip bez olarak kullanabiliriz. Bu sayede yeni bir eşya almamıza gerek kalmaz ve atık miktarını azaltmış oluruz.
- Geri Dönüşüm: Geri dönüşüm ise, kullanılmış ürünleri toplayıp, ayırarak ve işleyerek tekrar ham maddeye dönüştürmek ve bu ham maddelerden yeni ürünler üretmektir. Mesela, kullanılmış plastik şişeler toplanır, eritilir ve bu eritilen plastikten yeni şişeler, oyuncaklar veya başka eşyalar yapılır. Kağıtlar da geri dönüştürülerek yeni kağıtlar üretilir. Geri dönüşüm, doğal kaynakların daha az kullanılmasını sağlar ve çöp miktarını azaltarak çevre kirliliğini önler.
B. Aşağıda tasarruflu kullanılması gereken temel kaynaklardan bazıları verilmiştir. Eksik olanları tamamlayarak bunların tasarruflu kullanılmadığında neler olabileceğini düşünelim. Kaynakların korunması için yapılması gerekenleri verilen boşluklara yazalım.
Bu bölümde bize bazı kaynaklar gösterilmiş ve bu kaynaklar tasarruflu kullanılmadığında ne gibi sorunlar yaşanabileceği soruluyor. Ayrıca, bu kaynakları korumak için neler yapabileceğimizi de yazmamız isteniyor. Gelin birlikte bu resimlere ve boşluklara bakalım.
İlk resimde çeşitli yiyecekler görüyoruz. Bunlar besin kaynaklarıdır.
- Eğer besin kaynaklarını israf edersek, tarlada yetişen ürünler, hayvanlarımızın bize sunduğu et, süt gibi ürünler boşa gitmiş olur. Üretim için harcanan su, enerji ve emek de boşa gider.
- Besin kaynaklarını korumak için: İhtiyacımız kadar yemek almalıyız, yemeklerimizi israf etmemeliyiz, yiyecekleri doğru şekilde saklamalıyız.
İkinci resimde bir şelale ve akan su görüyoruz. Bu da su kaynağımızdır.
- Eğer suyu israf edersek, kuraklık yaşayabiliriz. İçme suyu bulmak zorlaşır, tarım ve sanayi olumsuz etkilenir. Canlılar susuz kalır.
- Su kaynaklarını korumak için: Muslukları açık bırakmamalıyız, dişlerimizi fırçalarken veya bulaşık yıkarken suyu tasarruflu kullanmalıyız, sızdıran muslukları tamir ettirmeliyiz.
Üçüncü resimde bir orman ve oradan akan bir dere görünüyor. Bu bize ormanlar ve hava kaynaklarını hatırlatıyor.
- Eğer ormanları korumazsak, hava kirliliği artar, küresel ısınma şiddetlenir, birçok canlı türü yaşayacak yer bulamaz. Hava kalitesi düşer ve solunum yolu rahatsızlıkları artar.
- Ormanları ve havayı korumak için: Ağaç dikmeliyiz, ormanları korumalıyız, gereksiz yere kağıt israf etmemeliyiz, toplu taşıma araçlarını veya bisikleti kullanmalıyız, fosil yakıt kullanımını azaltmalıyız.
C. Aşağıdaki bilgiler doğru ise yay işareti içine “D”, yanlış ise “Y” yazalım.
1) (….) Çatlak bir cam kavanoz geri dönüşüme katılamaz.
Bu ifade yanlıştır. Çatlak olsa bile cam kavanozlar, eğer çok küçük parçalara ayrılmamışsa, geri dönüşüm tesislerinde işlenebilir. Ancak, güvenlik açısından dikkatli olunmalıdır.
Yanıt:
Y
2) (….) Deniz suyu arıtılarak yeniden kullanılabilir.
Bu ifade doğrudur. Deniz suyu, özel yöntemlerle tuzundan arındırılarak içilebilir hale getirilebilir ve kullanılabilir. Bu, özellikle su sıkıntısı çeken bölgeler için önemli bir çözümdür.
Yanıt:
D
3) (….) Yanmış kâğıt, geri dönüşüm yapılabilen bir cisimdir.
Bu ifade yanlıştır. Yanmış kağıtlar, lif yapıları bozulduğu için genellikle geri dönüşüme uygun değildir. Geri dönüşüm için temiz ve bütün kağıtlar kullanılır.
Yanıt:
Y
4) (….) Her atık geri dönüştürülebilir.
Bu ifade yanlıştır. Her atık geri dönüştürülemez. Bazı atıklar (örneğin, yemek artıkları, bazı kimyasallar) geri dönüşüm yerine farklı yöntemlerle (kompost, bertaraf gibi) işlenir.
Yanıt:
Y
5) (….) Elektrik, su, besin gibi kaynaklar tükenebilir.
Bu ifade doğrudur. Elektrik, su ve besin gibi kaynaklar, yenilenebilir olsalar bile, aşırı tüketim ve israf durumunda tükenme riski taşırlar. Özellikle fosil yakıtlardan elde edilen elektrik ve temiz su kaynakları sınırlıdır.
Yanıt:
D
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!