Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Fen Bilimleri dersi için hazırlanan bu çalışma kağıdını birlikte çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
A. Aşağıdaki soruların yanıtlarını defterimize yazalım.
1) Kuvvet, cisimlerin şekil ve hareketlerini nasıl etkiler? Açıklayalım.
Adım 1: Kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini düşünelim. Bir cisme kuvvet uyguladığımızda ne olabilir?
Adım 2: Kuvvet uygulayarak bir cismi hareket ettirebilir, durdurabilir, hızlandırabilir veya yavaşlatabiliriz. Ayrıca, bir cisme kuvvet uygulayarak onun şeklini de değiştirebiliriz. Örneğin, bir hamuru yoğurarak şeklini değiştirebiliriz.
Sonuç: Kuvvet, cisimlerin hareketini değiştirebilir (başlatma, durdurma, hızlandırma, yavaşlatma, yön değiştirme) ve cisimlerin şeklini değiştirebilir.
2) Mıknatıs nedir? Açıklayalım.
Adım 1: Mıknatısın ne işe yaradığını düşünelim. Mıknatısların özel bir çekim gücü olduğunu biliyoruz.
Adım 2: Mıknatıslar, demir gibi bazı metalleri kendine çekebilen özel cisimlerdir. Bu çekme özelliğine manyetik alan denir.
Sonuç: Mıknatıs, demir gibi bazı metalleri çekme özelliğine sahip olan özel bir cisimdir.
3) Mıknatısın günlük yaşamda kullanıldığı yerlere örnekler verelim.
Adım 1: Çevremizde mıknatısın kullanıldığı yerleri düşünelim.
Adım 2: Mıknatıslar, buzdolabı kapaklarında, oyuncaklarda, hoparlörlerde, elektrik motorlarında ve hatta bazı çantalarda (mıknatıslı kilitler) kullanılır.
Sonuç: Buzdolabı kapakları, oyuncaklar, hoparlörler, elektrik motorları, çantalar gibi birçok yerde mıknatıs kullanılır.
B. Aşağıdaki bilgiler doğru ise yay ayrac içine “D”, yanlış ise “Y” yazalım.
1) Mıknatıs, demiri çekmez.
Adım 1: Mıknatısın demiri çekme özelliği olup olmadığını hatırlayalım.
Adım 2: Mıknatıslar demiri çekerler. Bu bilgi yanlıştır.
Sonuç: Y
2) Bilgisayarların içinde mıknatıs bulunur.
Adım 1: Bilgisayarların çalışma prensibini ve içindeki parçaları düşünelim.
Adım 2: Bilgisayarların içindeki sabit disk (hard disk) gibi bazı parçalarda veri depolamak için mıknatıslar kullanılır. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D
3) Hareket eden bir cismin hareketiyle aynı yönde kuvvet uygulanırsa cisim yavaşlar.
Adım 1: Bir cisme kendi hareket yönünün tersine bir kuvvet uygulasak ne olur?
Adım 2: Cisim hareket yönünün tersine bir kuvvetle karşılaşırsa yavaşlar. Eğer cisim hareket yönüyle aynı yönde bir kuvvetle karşılaşırsa hızlanır. Bu bilgi yanlıştır.
Sonuç: Y
4) Kuvvet, cisimlerin yön değiştirmesini sağlayabilir.
Adım 1: Bir topa vurduğumuzda ne olacağını düşünelim.
Adım 2: Bir cisme uygulanan kuvvet, onun hareket yönünü değiştirebilir. Örneğin, topa vurarak yönünü değiştirebiliriz. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D
5) Mıknatıs günlük hayatta farklı amaçlar için kullanılabilir.
Adım 1: Mıknatısın kullanım alanlarını daha önce düşünmüştük.
Adım 2: Evet, mıknatıslar oyuncaklardan teknolojik aletlere kadar pek çok farklı alanda kullanılır. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç: D
6) Esnek maddelere uygulanan kuvvet ortadan kalktığında madde eski şekline dönmez.
Adım 1: Esnek bir maddeyi örneklendirelim, mesela bir lastik bandı düşünelim.
Adım 2: Esnek maddeler, üzerlerine uygulanan kuvvet kalktığında eski şekillerine geri dönerler. Lastik bandı çektikten sonra bırakınca eski haline döner. Bu bilgi yanlıştır.
Sonuç: Y
C. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere kutucukların içinde bulunan kelime ve kelime gruplarından uygun olanları yazalım.
Kutucuklarda yer alan kelimeler:
- mıknatıs
- temas gerektirmeyen
- kuvvet
- temas gerektiren
- esnek cisimler
- esnek olmayan
1) Uygulanan kuvvet ortadan kalkınca eski şeklini alan cisimlere …………………………………. adı verilir.
Adım 1: Kuvvet kalkınca eski haline dönen cisimleri düşünelim.
Adım 2: Bu tür cisimlere “esnek cisimler” denir.
Sonuç: esnek cisimler
2) Tahta, ütü, ampul …………………………………. cisimlerdir.
Adım 1: Tahta, ütü ve ampulü elimizle bükmeye veya şeklini değiştirmeye çalıştığımızda ne olur?
Adım 2: Bu cisimler esnek değildir, yani şekilleri kolayca değişmez ve kuvvet kalkınca eski hallerine dönmezler. Bu yüzden “esnek olmayan” cisimlerdir.
Sonuç: esnek olmayan
3) Hareket hâlindeki cisimler …………………………………. etkisiyle durabilir.
Adım 1: Hareket eden bir cismi durdurmak için ne uygulanması gerekir?
Adım 2: Bir cismi durdurmak için ona bir kuvvet uygulamamız gerekir. Bu kuvvet, cismin hareketine zıt yönde olmalıdır.
Sonuç: kuvvet
4) Pulusanın içinde …………………………………. bulunur.
Adım 1: Pulusan ne için kullanılır ve içinde ne vardır?
Adım 2: Pulusan (genellikle buzdolabı kapağı gibi düşünülmüş) bazı metalleri çeken bir mıknatıs içerir.
Sonuç: mıknatıs
5) Mıknatısların uyguladığı kuvvet …………………………………. bir kuvvettir.
Adım 1: Mıknatısların çekme veya itme gücünü düşünelim. Bu güç için bir temas gerekir mi?
Adım 2: Mıknatıslar, birbirlerine dokunmadan bile birbirlerini çekebilir veya itebilirler. Bu tür kuvvetlere “temas gerektirmeyen” kuvvetler denir.
Sonuç: temas gerektirmeyen
Umarım bu çözümlerimiz senin için anlaşılır olmuştur. Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin!