Harika bir matematik etkinliği için hazır mıyız bakalım! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin matematik öğretmeniniz. Bugün birlikte resimlerdeki gizli matematiği keşfedeceğiz. Önümüzdeki görselleri birer birer inceleyip soruları cevaplayacağız. Haydi başlayalım!
Soru 1: Görselleri inceleyelim. Görsellerde verilenler ortadan katlanırsa iki eş parça oluşur mu? Cevabı arkadaşlarımızla paylaşalım.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için her bir görseli tam ortasından katladığımızı hayal etmemiz gerekiyor. Eğer katladığımızda iki taraf birbirinin üzerine tam olarak oturuyorsa, yani birbirinin aynısıysa, o zaman iki eş parça oluşur demektir. Gelin, resimlere bu gözle bakalım:
- El dokuma kilim: Bu güzel kilimi tam ortasından yukarıdan aşağıya doğru katladığımızı düşünelim. Sol tarafı, sağ tarafının üzerine tam olarak gelir mi? Evet! Desenler bile birbiriyle eşleşiyor. Aynı şekilde, yatay olarak ortadan katlasak da üst ve alt parçalar birbirinin aynısı olur. Yani bu kilim, ortadan katlanınca iki eş parça oluşturur.
- El işi dantel: Bu yuvarlak dantel çok zarif görünüyor. Onu tam ortasından geçen herhangi bir çizgiden katlarsak, oluşan iki yarım parça birbirinin tıpatıp aynısı olur. Tıpkı bir elmayı ortadan ikiye kestiğimizde oluşan iki eş yarım gibi. Demek ki dantel de iki eş parça oluşturabiliyor.
- Tülbent: Bu kare şeklindeki tülbentin desenleri ne kadar da canlı! Eğer onu dikey ya da yatay olarak tam ortadan katlarsak, parçalar üst üste tam olarak denk gelir. Hatta bir köşesinden diğer köşesine doğru çapraz katlasak bile, oluşan iki üçgen parça birbirinin eşi olur. Yani cevabımız yine evet!
- Çini: Bu mavi beyaz çini deseni de kare şeklinde. Tıpkı tülbent gibi, onu da ortasından dikey, yatay ve hatta çapraz olarak katladığımızda birbiriyle tamamen aynı olan iki eş parça elde ederiz.
Sonuç: Gördüğümüz gibi, resimdeki bütün nesneler ortadan katlandığında iki eş parça oluşturuyor. Matematikte bu özelliğe sahip şekillere biz simetrik şekiller diyoruz.
Soru 2: Haydi, çevremizden ortadan katlandığında iki eş parça oluşturabilecek farklı iki örnek bularak defterimize yazalım. Bulduğumuz örnekleri arkadaşlarımızla paylaşalım.
Çözüm ve Örnekler:
Şimdi biraz da etrafımızdaki simetrik nesneleri bulalım. Eminim bir sürü örnek bulabilirsiniz! İşte size yardımcı olacak birkaç fikir:
Adım 1
Doğadan bir örnek düşünelim. Mesela bir kelebek. Kelebek kanatlarını kapattığında, iki kanadı birbirinin üzerine tam olarak gelir. Bu harika bir simetri örneğidir!Adım 2
Peki ya kullandığımız eşyalardan? Bir makas düşünün. Tam ortasındaki vidasından ikiye ayrıldığını hayal edersek, iki parçası da birbirine çok benzer. Ya da bir gözlük! Tam burun kısmının ortasından katlarsak iki eş parça oluşur.Adım 3
Başka örnekler de bulalım! Bir kalp şekli, bir ağaç yaprağı (çoğunlukla), dur işaretli sekizgen trafik levhası, bir insan yüzü… Hepsi de ortadan ikiye katlandığında eş parçalar oluşturur.
Şimdi sıra sizde! Çevrenize bakın ve defterinize ortadan katlandığında iki eş parça oluşturan en az iki farklı nesnenin adını yazın veya resmini çizin. Sonra da bulduklarınızı arkadaşlarınızla paylaşın. İyi eğlenceler!