Harika bir çalışma sayfası! Hadi gel, bu soruları birlikte adım adım, bir öğrencinin anlayacağı şekilde çözelim. Unutma, matematikte her sorunun bir mantığı vardır ve bunu anladığımızda her şey çok kolaylaşır.
Soru 1: Kimin cevabı araştırma sorusuna uygun bir cevap değildir?
Merhaba sevgili öğrencim, bu soru bize bir araştırma yaparken aldığımız cevapların konuyla ilgili olması gerektiğini hatırlatıyor. Diyelim ki bizim araştırma sorumuz şu: “Parktaki çocukların en sevdiği geleneksel oyun hangisidir?”
Bu soruya verilebilecek doğru cevaplar “Körebe”, “Saklambaç” veya “Seksek” gibi bir oyun ismi olmalıdır.
Peki uygun olmayan bir cevap ne olabilir? Mesela bir çocuğun “Ben dondurmayı çok seviyorum.” demesi araştırma sorumuza uygun bir cevap olmaz. Çünkü biz oyunları araştırıyoruz, yiyecekleri değil. Yani, konuyla ilgisi olmayan cevaplar araştırma için uygun değildir.
Soru 2: Zeynep ve Yiğit parka ertesi gün gitselerdi aynı sonuçları elde ederler miydi? Neden?
Bu gerçekten de üzerinde düşünülmesi gereken güzel bir soru!
Adım 1: Düşünelim, parka her gün aynı çocuklar mı gelir? Tabii ki hayır. Dün parkta olan bir arkadaşımız bugün hasta olabilir ya da başka bir yere gitmiş olabilir. Onun yerine başka arkadaşlarımız parka gelmiş olabilir.
Adım 2: Parka gelen çocuklar değişirse, onların sevdikleri oyunlar da değişebilir. Belki dün körebe sevenler çoğunluktaydı ama bugün parka gelen yeni arkadaşlar saklambaç oynamayı daha çok seviyordur.
Sonuç: Bu yüzden, Zeynep ve Yiğit parka başka bir gün gitselerdi büyük ihtimalle aynı sonuçları elde edemezlerdi. Çünkü araştırma yaptıkları grup (yani parktaki çocuklar) değişmiş olurdu.
Soru 3: Zeynep ve Yiğit’in topladıkları verileri gruplamaları gerekir mi? Neden?
Kesinlikle evet, topladıkları verileri gruplamaları gerekir! Neden mi? Hadi bir örnekle açıklayalım.
Diyelim ki 20 çocuğa en sevdikleri oyunu sordular ve şu cevapları aldılar: Körebe, Saklambaç, Körebe, Seksek, Saklambaç, Körebe, Körebe, Saklambaç…
Bu şekilde alt alta yazılmış bir liste çok karışık görünür, değil mi? Hangi oyunun en çok sevildiğini bir bakışta anlamak çok zor olur.
İşte bu yüzden gruplama yaparız. Gruplama, benzer cevapları bir araya getirmektir. Örneğin, “Körebe diyenler”, “Saklambaç diyenler” gibi. Böylece verilerimiz daha düzenli olur ve sonuçları çok daha kolay anlarız.
Soru 4: Verileri gruplamayı nasıl yapabilirler?
Verileri gruplamanın birkaç yolu var. Resimdeki tablo bize harika bir ipucu veriyor!
- Oyun İsmine Göre Gruplama: Hangi oyundan kaç tane söylendiğini sayabilirler. Mesela; Körebe: 7 kişi, Saklambaç: 9 kişi, Seksek: 4 kişi gibi.
- Cinsiyete Göre Gruplama: Resimdeki tabloda olduğu gibi, hem oyuna hem de cinsiyete göre gruplayabilirler. Bu bize daha detaylı bilgi verir. Örneğin:
- Körebe’yi seven kızlar: 4 kişi
- Körebe’yi seven erkekler: 3 kişi
Bu şekilde gruplama yapmak, verileri karşılaştırmamızı kolaylaştırır. Mesela “Acaba kızlar mı yoksa erkekler mi körebeyi daha çok seviyor?” sorusunun cevabını hemen bulabiliriz.
Soru 5: Topladıkları verilerin gösterimi için çetele, sıklık tablosu, nesne grafiğinden hangisi daha uygundur?
Aslında bu üç yöntem de verileri göstermek için harikadır ve hepsi kullanılabilir. Ama her birinin daha güçlü olduğu bir alan vardır.
Adım 1: Çetele Tablosu Nedir?
Çetele tablosu, veri toplarken her bir cevap için bir çizgi ( | ) attığımız tablodur. Hızlıca not almak için çok kullanışlıdır. Beşinci çizgiyi ise diğer dördünün üzerine yatay olarak çizeriz. Bu sayede saymak kolaylaşır.Adım 2: Sıklık Tablosu Nedir?
Sıklık tablosu, çeteledeki çizgileri sayıp sonuçları sayıyla yazdığımız tablodur. Tıpkı yukarıdaki resimde bize verilen boş tablo gibi. Sonuçları net ve düzenli bir şekilde gösterir. “Körebe seven kız sayısı: 4” gibi.Adım 3: Nesne Grafiği Nedir?
Nesne grafiği, her bir veriyi bir resim veya şekil ile gösterdiğimiz grafiktir. Örneğin, körebeyi seven her bir çocuk için bir gülen yüz çizebiliriz. Hangi oyunun sütunu daha uzunsa, o oyunun en çok sevildiğini bir bakışta anlarız. Görsel olarak çok etkilidir.Sonuç:
Verileri düzenli bir şekilde sunmak ve sayıları net olarak görmek için sıklık tablosu (resimdeki gibi) çok uygundur. Verileri görsel olarak karşılaştırmak ve daha eğlenceli bir sunum yapmak için ise nesne grafiği harika bir seçimdir. Yani ikisi de duruma göre çok uygun olabilir!