Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, gel birlikte bu sayfadaki görselleri inceleyelim ve içindeki matematik problemlerini birer birer çözelim. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip edeceğiz!
Soru 1: Aslıhan ve babasının manavdan aldığı karpuzun kütlesi ne kadardır?
Görselde bir eşit kollu terazi görüyoruz. Bu teraziler, iki kefesindeki ağırlıklar eşit olduğunda dengede durur. Tıpkı bir tahterevalli gibi düşünebilirsin!
Adım 1: Terazinin bir kefesinde kocaman bir karpuz var. Diğer kefesinde ise demir ağırlıklar bulunuyor. Terazi tam olarak dengede durduğuna göre, karpuzun ağırlığı ile demir ağırlıkların toplamı birbirine eşit demektir.
Adım 2: Şimdi sağ kefedeki ağırlıkların ne kadar olduğuna bakalım. Üzerlerinde yazan değerleri görüyoruz: 5 kg, 2 kg ve 1 kg. Karpuzun ağırlığını bulmak için bu üç ağırlığı toplamamız gerekiyor.
Adım 3: Haydi bu ağırlıkları alt alta yazıp toplayalım.
5 kg
2 kg
+ 1 kg
——-
8 kg
Sonuç:
Gördüğün gibi, ağırlıkları topladığımızda 8 kilogram bulduk. Bu da demek oluyor ki, karpuzun kütlesi tam olarak 8 kilogramdır. Zaten metinde de manavın karpuzu 8 kilogram olarak ölçtüğü yazıyor. İşlemimiz metni doğrulamış oldu!
Soru 2: Aslıhan ve babası baharatçıdan kaçar gram kırmızı toz biber ve fındık almıştır?
Bu sefer karşımızda elektronik teraziler var. Bu teraziler işimizi daha da kolaylaştırır çünkü ağırlığı doğrudan ekranlarında gösterirler.
Adım 1: İlk teraziye bakalım. Üzerinde bir paket kırmızı toz biber var. Terazinin dijital ekranında ise “60 g” yazıyor. Buradaki “g” harfi gram kelimesinin kısaltmasıdır. Yani 60 gram kırmızı toz biber almışlar.
Adım 2: İkinci terazinin üzerinde ise bir paket fındık görüyoruz. Bu terazinin ekranında da “100 g” yazıyor. Bu da 100 gram fındık aldıkları anlamına geliyor.
Sonuç:
Elektronik terazilerin ekranlarını okuyarak Aslıhan ve babasının baharatçıdan 60 gram kırmızı toz biber ve 100 gram fındık aldığını kolayca anladık.
Soru 3: Eşit kollu terazi ve elektronik terazi dışında başka standart kütle ölçme aracı var mıdır?
Elbette var! Çevremizde kütle ölçmek için kullandığımız başka araçlar da mevcut. Bu bir araştırma sorusu ve ben sana birkaç örnek verebilirim.
Adım 1: Kitabımızda gördüğümüz eşit kollu terazi ve elektronik terazi en bilinenleridir. Manavda, markette, kuyumcuda sıkça karşımıza çıkarlar.
Adım 2: Bunların dışında başka hangi araçlar var, bir düşünelim:
- Baskül: Genellikle insanların kendi kütlelerini ölçmek için evlerde veya hastanelerde kullandığı tartı aletidir. Belki sizin evinizde de vardır!
- Kantar: Çok daha ağır şeyleri, mesela bir çuval patatesi, odunları veya pazarlarda kasalarla satılan meyveleri tartmak için kullanılan büyük tartı aletidir. Genellikle bir çengeli olur ve ölçülecek şey bu çengele asılır.
- Hassas Terazi: Kuyumcuların altını veya laboratuvarda bilim insanlarının çok küçük maddeleri ölçmek için kullandığı, çok küçük ağırlıkları bile gösterebilen çok hassas terazilerdir.
Sonuç:
Gördüğün gibi, neyi ölçeceğimize bağlı olarak kullanabileceğimiz baskül, kantar ve hassas terazi gibi farklı kütle ölçme araçları da bulunmaktadır.