Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmenin. Gel bakalım, birlikte bu soruları çözelim. Hiç merak etme, çok kolay olacak!
Hazırlık Çalışması
Gül tatilde büyük bir şehri gezmeye gitmişti. Akşam olunca ailesiyle birlikte yürüyüşe çıktı. Geniş bir caddeden yürüyor ve etrafı seyrediyorlardı. Gül’ün dikkatini yol kenarındaki dükkânların tabelaları çekti. Hepsi o kadar parlak ışıklıydı ki Gül’ün gözleri kamaşmıştı. Caddeden geçen araçların, gereksiz yere uzun farları açması da önünü görmesini zorlaştırıyordu. Bir ara başını kaldırıp gökyüzüne baktı. Bu kadar ışığın arasında gökyüzündeki yıldızlar bile sönük kalıyor ve zor görünüyordu.
Soru 1: Gül ışıktan ilgili nelerden rahatsız olmuştur? Bunun önlenmesi için neler yapılabilir?
Öğretmenim, bu soruda Gül’ün yaşadığı bir durumu anlatıyor ve bize iki şey soruyor. İlk olarak Gül’ün neden rahatsız olduğunu, ikinci olarak da bu durumun nasıl düzeltilebileceğini soruyor. Hadi gel birlikte Gül’ün nelerden rahatsız olduğunu bulalım:
Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım ve Gül’ün gözlemlerini ve hislerini anlamaya çalışalım.
- Gül’ün gözleri tabelaların parlak ışığından kamaşmış.
- Gereksiz yere yanan uzun farlar Gül’ün önünü görmesini zorlaştırmış.
- Gökdelenler ve ışıklar yüzünden yıldızları zor görüyormuş.
Evet, anladığımız kadarıyla Gül, çevresindeki aşırı ve gereksiz ışıklardan rahatsız olmuş. Tabelaların parlaklığı, araçların uzun farları ve genel olarak şehirdeki çok fazla ışık onun görüşünü etkilemiş ve gökyüzünü bile görmesini engellemiş.
Şimdi de bu durumun nasıl önlenebileceğini düşünelim. Metinde bize doğrudan bir çözüm sunulmamış ama Gül’ün yaşadıklarından yola çıkarak mantık yürütebiliriz.
Adım 2: Gereksiz ışıkların neden olduğu sorunları düşünerek çözüm önerileri geliştirelim.
- Tabelaların ışıkları çok parlak olmamalı, sadece yeterli aydınlatmayı sağlamalı.
- Araç sürücüleri, gereksiz yere uzun farlarını yakmamalı.
- Şehirlerdeki sokak lambaları da sadece gerekli yerleri aydınlatacak şekilde ayarlanmalı, gökyüzüne doğru ışık yaymamalı.
- Belki de şehirlerde belirli saatlerden sonra ışıkların daha az kullanılması gibi önlemler alınabilir.
Yani özetle, Gül’ün rahatsız olduğu durum ışık kirliliğinden kaynaklanıyor. Bunu önlemek için de ışıkların daha bilinçli kullanılması, gereksiz aydınlatmanın azaltılması ve doğru yerlere doğru miktarda ışık verilmesi gerekiyor.
Sonuç: Gül, yol kenarındaki dükkan tabelalarının aşırı parlaklığından, araçların gereksiz yere yanan uzun farlarından ve genel olarak şehirdeki aşırı ışıktan rahatsız olmuştur. Bunun önlenmesi için tabelaların ışıklarının kısılması, araç sürücülerinin uzun farları gereksiz yere yakmaması ve sokak lambalarının sadece gerekli yerleri aydınlatacak şekilde ayarlanması gibi önlemler alınabilir.
Şimdi de altta büyük bir resim var. Bu resim bize ne anlatıyor acaba? Resimde bir şehirde gece vakti çekilmiş bir yol manzarası görüyoruz. Arabalar ışıklar içinde hızla gidiyor, binalar aydınlık ve caddeler de bol ışıklı. Bu resim, az önce okuduğumuz metindeki şehir hayatını ve ışıkların yoğunluğunu çok güzel anlatıyor değil mi? İşte bu da ışık kirliliğine güzel bir örnek.
Kavram Bilgisi
- Işık kirliliği
Evet sevgili öğrencim, bu bölümdeki soruları da böylece çözmüş olduk. Umarım her şeyi anlaşılır bir şekilde anlatabilmişimdir. Eğer aklına takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!