Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün elimize geçen bu harika görsellerdeki soruları hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız ilk sorumuzla başlayalım!
**Maddeyi Tanıyalım**
Maddeyi niteleyen temel özellikleri beş duyu organımızı kullanarak gözlemledik. Bunların dışında maddenin ölçülebilir özellikleri de vardır. Kütle ve hacim, maddenin ölçülebilen özelliklerindendir.
Kütle
Maddelerin ölçülebilir özelliklerinden biri, maddenin miktarıdır. Maddenin değişmeyen miktarı kütle olarak ifade edilir. Kütle, eşit kollu terazi ile ölçülür. Baskül ve elektronik terazi ile de kütle ölçülebilir. Kütlenin birimi gram ya da kilogramdır. Gram “g” ile kilogram ise “kg” ile simgelenir. 1 kg 1000 g’a karşılık gelir.
Kütle, dünyanın herhangi bir yerinde ya da uzayda ölçülebilse bile değişmez, değeri hep aynı kalır. Örneğin Ankara’da yaşayan bir çocuk 30 kilogram ise Bursa’da veya Ay’da tartıldığında kütlesi yine 30 kilogramdır. Katı maddelerin kütlelerini ölçmek amacıyla aşağıdaki etkinliği yapalım.
Etkinlik: Kütlesi Ne Kadar?
Etkinliğin Yapılışı
Gerekli Malzemeler:
- Eşit kollu terazi
- Kütle tartım takımı
- Defter
- Üç adet elma
Adım 1: Eşit kollu terazinin bir kefesine defteri koyalım.
Adım 2: Terazinin diğer kefesine de tartım takımından uygun kütleleri, terazinin iki kolu dengede olacak şekilde yerleştirelim.
Bu etkinlikte, elmanın kütlesini ölçmek için eşit kollu terazi ve kütle tartım takımı kullanacağız. Terazinin bir kefesine elmayı, diğer kefesine ise kütleleri yerleştirerek elmanın kaç gram olduğunu bulacağız.
Görsel 4.6: Eşit kollu terazi ve kütle tartım takımı
Görselde görmüş olduğunuz gibi, eski tip teraziler ve çeşitli ağırlıklar (kütleler) kullanılarak maddelerin kütlesi ölçülüyor. Bu kütlelerin üzerlerinde genellikle kaç gram veya kaç kilogram oldukları yazar.
Şimdi bu bilgileri kullanarak soruları cevaplamaya hazırız! Hazırsanız başlayalım!
Soru 1: Maddenin değişmeyen miktarına ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım. Maddenin miktarını ifade eden bir terim arıyoruz.
Adım 2: Metinde “Maddenin değişmeyen miktarı kütle olarak ifade edilir.” cümlesini bulduk.
Sonuç:
Kütle
Soru 2: Kütlenin birimleri nelerdir?
Çözüm:
Adım 1: Metinde kütlenin birimlerinden bahsedilen kısmı bulalım.
Adım 2: Metinde “Kütlenin birimi gram ya da kilogramdır.” ifadesi yer alıyor.
Sonuç:
Gram (g) ve Kilogram (kg)
Soru 3: 1 kilogram kaç gramdır?
Çözüm:
Adım 1: Metinde kilogram ve gram arasındaki ilişkiyi anlatan cümleyi arayalım.
Adım 2: Metinde “1 kg 1000 g’a karşılık gelir.” şeklinde bir bilgi verilmiş.
Sonuç:
1 kilogram 1000 gramdır.
Soru 4: Maddelerin kütlesini ölçmek için hangi araçlar kullanılır?
Çözüm:
Adım 1: Metinde kütle ölçümünde kullanılan araçlardan bahsedilen yerleri bulalım.
Adım 2: Metinde “Kütle, eşit kollu terazi ile ölçülür. Baskül ve elektronik terazi ile de kütle ölçülebilir.” deniyor.
Sonuç:
Eşit kollu terazi, baskül ve elektronik terazi
Soru 5: Kütle nerede ölçülürse ölçülsün değişmeyen bir özellik midir?
Çözüm:
Adım 1: Kütlenin sabit olup olmadığı ile ilgili metindeki bilgiyi bulalım.
Adım 2: Metinde “Kütle, dünyanın herhangi bir yerinde ya da uzayda ölçülebilse bile değişmez, değeri hep aynı kalır.” ifadesi yer alıyor.
Sonuç:
Evet, kütle nerede ölçülürse ölçülsün değişmeyen bir özelliktir.
Umarım bu soruların çözümlerini hep birlikte anlamışsınızdır çocuklar! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!