Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde mıknatısları tanıyacağız. Hazırsanız başlayalım!
Mıknatıs Nedir?
Demir, nikel, kobalt gibi maddelere etki ederek bunları çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs adı verilir. Mıknatıslar farklı şekillerde olabilir. Çubuk, U, halka, at nalı şeklinde mıknatıslar en çok kullanılan mıknatıslardandır. Mıknatısların büyüklüğü de değişkenlik gösterebilir. Bir silgi kadar küçük veya bir araba kadar büyük mıknatıslar olabilir. Mıknatısın büyüklüğü arttıkça cisimlere uyguladığı çekim kuvveti de artar.
Doğal ve yapay olmak üzere iki çeşit mıknatıs vardır. İçerisinde özel maddeler bulunan bazı kayaçlar doğal mıknatıslara örnektir. Buzdolabı süslerinin arkasında, laboratuvarlarda kullandığımız mıknatıslar ise yapay mıknatıslardır.
Görsel 3.10: Doğal mıknatıs
Görsel 3.11: Yapay mıknatıs
İki mıknatıs birbirine yaklaştırıldığında ne olur? Bunu incelemek için bir etkinlik yapalım.
Etkinlik: Karşı Karşıya
Etkinliğin Yapılışı
Görselde U şeklinde iki mıknatıs görüyorsunuz. Bu mıknatısların üzerinde “N” ve “S” harfleri var. Bu harfler mıknatısın kuzey (N) ve güney (S) kutuplarını gösterir.
Gerekli Malzemeler
- İki adet U mıknatıs
Mıknatısları farklı renkteki kısımları karşılıklı gelecek şekilde yerleştirelim.
Şimdi bu etkinliği inceleyerek mıknatısların birbirini itip itmediğini veya çekip çekmediğini gözlemleyeceğiz.
Unutmayalım ki, mıknatısların zıt kutupları birbirini çeker, aynı kutupları ise birbirini iter. Yani bir mıknatısın kuzey kutbu ile diğer mıknatısın güney kutbu birbirini çekecektir. Ancak iki mıknatısın da kuzey kutbu veya iki mıknatısın da güney kutbu birbirini itecektir.
Bu bilgiyi aklımızda tutarak mıknatısların etkileşimini daha iyi anlayabiliriz.
Sayfa numarası: 70