Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin 2. Ünitesini bitirdik ve şimdi bu ünitemizi pekiştirmek için harika bir ölçme ve değerlendirme çalışması yapacağız. Hazırsanız başlayalım!
***
A. Aşağıdaki soruların yanıtlarını defterimize yazalım.
1) İnsan sağlığı ile dengeli beslenme arasında nasıl bir ilişki vardır?
Çözüm:
İnsan sağlığı ve dengeli beslenme arasında çok güçlü bir bağ vardır. Dengeli beslenme demek, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu tüm besin öğelerini yeterli ve dengeli bir şekilde alması demektir. Bu sayede vücudumuz güçlü olur, hastalıklara karşı direnç kazanır ve sağlıklı bir yaşam süreriz. Tıpkı bir arabanın çalışması için benzin, yağ gibi farklı maddelere ihtiyacı olması gibi, vücudumuzun da sağlıklı çalışması için vitaminlere, minerallere, proteinlere, karbonhidratlara ve yağlara ihtiyacı vardır. Dengeli beslenirsek, bu ihtiyaçlarımızı karşılarız ve sağlığımız yerinde olur.
2) Sigara ve alkolün insan sağlığına zararları nelerdir?
Çözüm:
Sigara ve alkol, vücudumuz için çok zararlı maddelerdir. Sigara içmek, akciğerlerimize zarar verir, öksürüğe, nefes darlığına ve en kötüsü akciğer kanserine yol açabilir. Kalbimize de zarar verir ve kalp hastalıkları riskini artırır. Alkol ise karaciğerimize, beynimize ve diğer organlarımıza zarar verir. Karaciğer yetmezliği, mide sorunları ve beyin fonksiyonlarında bozulmalar gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Ayrıca sigara ve alkol, bağımlılık yapar, yani onlardan kurtulmak çok zorlaşır ve hayatımızı olumsuz etkiler. Bu yüzden bu zararlı alışkanlıklardan uzak durmak en sağlıklısıdır.
***
B. Aşağıdaki soruların altında bulunan noktalı yerleri, verilen tablodaki sözcükleri ve sözcük grubuna ait kutucuk numaralarını kullanarak uygun şekilde dolduralım.
Tabloda verilen kelimeler ve numaraları şunlardır:
1) alkol
2) et
3) obezite
4) makarna
5) sigara
6) damar tıkanıklığı
7) vitamin
8) karbonhidrat
9) protein
10) su
11) mineral
12) süt
1) Hangi besinler vücutta düzenleyici olarak görev yapar?
Vitamin ve mineral
Bu soruda vücudumuzun çalışmasını düzenleyen besinleri soruyor. Hatırlarsanız vitaminler ve mineraller, vücudumuzdaki birçok olayın düzenlenmesinde, organlarımızın doğru çalışmasında çok önemli rol oynar. Bu yüzden cevabımız vitamin ve mineral olacak.
2) Hangi besinler protein bakımından zengin besinlerdir?
Et ve protein
Proteinler, vücudumuzun yapı taşlarıdır. Kaslarımızın gelişmesi, hücrelerimizin yenilenmesi için proteinlere ihtiyacımız var. Et, tavuk, balık, yumurta ve baklagiller protein bakımından zengindir. Soruda da protein kelimesinin kendisi de şıklarda var, bu da bir ipucu olabilir.
3) Hangi besinler veya durumlar sağlıksız beslenme sonucu oluşabilen hastalıklardır?
Obezite ve damar tıkanıklığı
Sağlıksız beslenmek, yani çok fazla şekerli, yağlı şeyler yemek veya hiç hareket etmemek gibi durumlar obeziteye yani aşırı kilo sorununa yol açabilir. Aşırı kilo da kalp ve damar hastalıklarını tetikleyebilir. Damar tıkanıklığı da sağlıksız beslenmenin bir sonucudur.
4) Hangi besinler insan sağlığını olumsuz etkiler?
Alkol ve sigara
Bu sorunun cevabını ilk sorularda da konuşmuştuk. Alkol ve sigara, vücudumuz için zararlı olan ve sağlığımızı bozan maddelerdir.
***
C. Aşağıdaki bilgiler doğru ise yay ayrac içine “D”, yanlış ise “Y” yazalım.
1) (Y) Vitamin ve mineraller, vücutta enerji verici olarak kullanılır.
Bu bilgi yanlış. Vitaminler ve mineraller daha çok vücudumuzun düzenlenmesinde görev alırlar. Enerji veren besinler ise karbonhidratlar ve yağlardır.
2) (Y) Su ve mineraller bütün besinlerde bulunur.
Bu bilgi yanlış. Su, birçok besinde bulunsa da, her besinde aynı miktarda bulunmaz. Mineraller de bazı besinlerde daha yoğun olarak yer alır. Yani “bütün besinlerde bulunur” ifadesi doğru değil.
3) (D) Tahıllar, karbonhidrat yönünden zengin besinlerdir.
Bu bilgi doğru. Ekmek, makarna, pirinç gibi tahıl ürünleri, vücudumuza enerji sağlayan karbonhidratlar açısından oldukça zengindir.
4) (D) Sigara ve alkol kullanımı sadece vücuda zarar verir.
Bu bilgi doğru. Sigara ve alkolün vücudumuza herhangi bir faydası yoktur, aksine sağlığımızı ciddi şekilde tehdit ederler.
5) (D) Obezite besin israfına neden olur.
Bu bilgi doğru. Obezite, yani aşırı kilo, vücudumuzun ihtiyacından fazla besin almasından kaynaklanabilir. İhtiyacımızdan fazlasını yemek, aslında bir nevi besin israfıdır çünkü o besinler vücudumuz için gereksizdir ve sağlığımıza zarar verir.
***
Harika bir çalışma oldu! Hepinizi tebrik ediyorum. Bu soruları çözerken öğrendiklerimizi tekrar gözden geçirdik. Unutmayın, sağlıklı beslenmek ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmak en değerli hazinemizdir!