5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 24

Merhaba sevgili öğrencim,

Bugün birlikte Çevre Kulübü’nün düzenlediği o güzel etkinlikle ilgili metni inceleyeceğiz ve altındaki tabloyu dolduracağız. Bu etkinlik, bize hem haklarımızı hem de sorumluluklarımızı ne kadar iyi bildiğimizi ve bunları nasıl yerine getirdiğimizi gösteren harika bir örnek. Haydi, metni dikkatlice okuyup tablodaki boşlukları adım adım, birlikte dolduralım!

Soru: Çevre Kulübü’nün öncülüğünde düzenlenen etkinlikle ilgili metni okudunuz. Bu etkinlikte sorumluluklarını yerine getirenler de getirmeyenler de var. Aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerleri bu kişilerin rollerini, haklarını ve sorumluluklarını göz önünde bulundurarak doldurunuz.

Çözüm:

Tabloyu doldururken en önemli yardımcımız okuduğumuz metin olacak. Metinden kanıtlar bularak ilerleyeceğiz. Eğer metinde bir kişi veya rolle ilgili bir bilgiye rastlamazsak, bunu da dürüstçe belirteceğiz. İşte tabloyu satır satır nasıl dolduracağımız:

• ROLÜ: Öğretmen

  Bu satır zaten bize örnek olarak doldurulmuş. Hatırlarsan metinde öğretmenlerin öğrencileri kontrol ettiği ve bazı grupları uyardığı yazıyordu. Bu da onların sorumluluklarını (Öğrencilerle ilgilenmek, görev ve sorumlulukları onlara hatırlatmak) ne kadar güzel yerine getirdiklerini gösteriyor. Bu yüzden son sütunda “Evet” yazması çok doğru.

  • Hakları: Öğrencilerin belirlenen kurallara uymasını beklemek
  • Sorumlulukları: Öğrencilerle ilgilenmek, görev ve sorumlulukları onlara hatırlatmak
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Evet

• ROLÜ: Müdür Yardımcısı

  Metni tekrar gözden geçirdiğimizde, etkinlikte bir müdür yardımcısından hiç bahsedilmediğini fark ediyoruz, değil mi? Bu durumda, bu rolle ilgili elimizde hiçbir bilgi yok demektir. Bu yüzden tabloyu şu şekilde doldurabiliriz:

  • Hakları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumlulukları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Bilgi olmadığı için değerlendirilemez.

• ROLÜ: Grup Lideri

  Metinde her grubun bir lider seçtiği belirtiliyordu. Bir liderin en doğal hakkı grubunu yönetmek, sorumluluğu ise grubun verilen görevi en iyi şekilde yapmasını sağlamaktır.

  • Hakları: Grubunu yönetmek ve yönlendirmek.
  • Sorumlulukları: Grubun iş birliği içinde çalışmasını ve verilen görevi (çevre temizliği) tamamlamasını sağlamak.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Metinde bazı grupların çok iyi çalıştığı, bazılarının ise (Aylin’in grubu gibi) görevini aksattığı söyleniyor. Bu yüzden bütün grup liderleri için tek bir cevap veremeyiz. En doğrusu “Bazıları evet, bazıları hayır.” veya kısaca “Kısmen” demek olur.

• ROLÜ: Ahmet ve Ahmet’in Annesi

  Tıpkı müdür yardımcısı gibi, metinde Ahmet veya Ahmet’in annesi diye birilerinden de hiç bahsedilmiyor. Bu tür sorular dikkatimizi ölçmek için sorulabilir. Eğer metinde yoksa, biz de “bilgi yok” şeklinde doldurmalıyız.

  • Hakları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumlulukları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Bilgi olmadığı için değerlendirilemez.

• ROLÜ: Aylin’in Grubu

  İşte bu grup hakkında metinde çok net bir bilgi var! Onların sorumluluğu, kendilerine verilen alanı temizlemekti. Peki bunu en başta yaptılar mı? Metinde şöyle yazıyor: “Aylin ve grubundakiler ise kendi bölgelerinde çöp toplama işini oyuna çevirerek eğlenmeye başlamıştı. Onları uyarmamıza rağmen bizi dinlemediler.” Bu cümle, onların sorumluluklarını başta yerine getirmediklerini açıkça gösteriyor.

  • Hakları: Etkinliğe katılmak, eğlenmek (ancak sorumluluklarını aksatmadan).
  • Sorumlulukları: Kendilerine verilen alanı temizlemek.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Hayır. Çünkü işi oyuna çevirip öğretmenlerinin uyarılarını dinlememişler.

• ROLÜ: Gruplar

  Genel olarak “gruplar” hakkında ne söyleyebiliriz? Her grubun sorumluluğu, belirlenen alanı temizlemekti. Metinde “Bazı gruplar iş birliği ve dayanışma içerisinde çalışıyordu” deniyor. Ama Aylin’in grubu gibi görevini yapmayanlar da vardı. Bu yüzden genel bir değerlendirme yaparsak:

  • Hakları: Etkinliğe katılmak, kendilerine ayrılan alanda çalışmak.
  • Sorumlulukları: Belirlenen alanı temizlemek, iş birliği içinde çalışmak.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Kısmen. Çünkü bazı gruplar görevini yaparken bazıları yapmamıştır.

• ROLÜ: Erhan

  Ahmet gibi, metinde Erhan isminde birinden de bahsedilmiyor. Bu yüzden bu satırı da diğerleri gibi dolduracağız.

  • Hakları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumlulukları: Metinde bahsedilmiyor.
  • Sorumluluğunu Yerine Getiriyor mu?: Bilgi olmadığı için değerlendirilemez.

Gördüğün gibi, bir metni okuyup anlarken sadece yazılanları değil, yazılmayanları da fark etmek çok önemli. Bu etkinlikte de bazı rollerin metinde yer almadığını fark ederek doğru cevaplara ulaştık. Harika bir iş çıkardın, tebrikler!