5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 151
Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir çalışma sayfası! Gel, bu soruları birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözelim. Tıpkı sınıftaymışız gibi, her sorunun mantığını kavrayarak ilerleyeceğiz. Hazırsan başlayalım!
C. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
Soru 1: Ülkemizde Akdeniz ve Ege Denizi kıyıları, ekonomik değeri yüksek ürünlerin üretildiği, ürün çeşitliliğinin ve verimin en yüksek olduğu yerler arasındadır. Verilen yerlerdeki üretimin yüksek olmasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?
Hadi bu soruyu birlikte düşünelim. Akdeniz ve Ege’de neden bu kadar çok ve çeşitli ürün yetişiyor? Çünkü toprakları çok bereketli, yani verimli ovaları var. Ayrıca modern tarım sayesinde sulama imkânları gelişmiş. En önemlisi de, ürünlerin büyümesi için harika bir iklim var. Peki, sence dağlık ve engebeli bir arazi tarım için iyi bir şey mi? Tabii ki hayır! Dağlık araziler tarımı zorlaştırır, üretimi artırmaz, tam tersine azaltır. Soru bizden “etkili değildir” yani olumsuz olanı bulmamızı istiyor.
Adım 1: Tarımsal üretimi olumlu etkileyen faktörleri belirleyelim. Bunlar; verimli ovalar, sulama imkânları ve uygun iklim şartlarıdır. Yani A, B ve C şıkları olumlu etkenlerdir.
Adım 2: Tarımsal üretimi olumsuz etkileyen faktörü bulalım. Dağlık ve engebeli araziler tarımı zorlaştırır, bu yüzden üretimin yüksek olmasında etkili değildir.
- A) Verimli ovalar
- B) Sulama imkânları
- C) İklim şartları
- D) Dağlık ve engebeli araziler
Bu yüzden cevabımız D seçeneği olmalı.
Doğru Cevap: D
Soru 2: Ormancılık, önemli bir ekonomik faaliyettir. Orman mühendisliği, orman bekçiliği, marangozluk ve orman işçiliği ormancılığa bağlı olarak gelişen meslekler arasındadır. Ülkemizde yağışların bol olduğu yerlerde ormancılık faaliyetleri daha çok gelişmiştir. Buna göre aşağıdaki yerlerden hangisinde ormancılık faaliyetlerinin daha çok gelişmesi beklenir?
Sevgili öğrencim, bu sorunun anahtarı “yağışların bol olduğu yerler” ifadesinde gizli. Ormanlar en çok neyi sever? Tabii ki suyu, yani yağmuru! Türkiye’de dört mevsim bol yağış alan ve yemyeşil ormanlarıyla ünlü bölgemiz neresiydi? Aferin sana, Karadeniz Bölgesi!
Adım 1: Soruda ormancılığın bol yağış alan yerlerde geliştiği bilgisi veriliyor.
Adım 2: Şıklardaki bölgelerin iklim özelliklerini düşünelim. İç Anadolu ve Doğu Anadolu karasal iklime sahiptir ve daha az yağış alır. Marmara’da da ormanlar vardır ama Karadeniz kadar yoğun değildir. En çok yağış alan ve en gür ormanlara sahip olan bölgemiz Karadeniz’dir.
- A) Karadeniz kıyıları
- B) İç Anadolu
- C) Doğu Anadolu
- D) Marmara Denizi kıyıları
Bu nedenle ormancılığın en çok Karadeniz kıyılarında gelişmesi beklenir.
Doğru Cevap: A
Soru 3: Köyümüze yakın bir yerde taş kömürü yatağı bulundu ve işletmeye açıldı. Daha önce çoğunlukla hayvancılıkla uğraşan köy halkı şimdi kömür çıkarıyor. Artık köylüler daha fazla gelir elde etmeye başladı. Köyümüze yeni binalar yapılıyor. Köyden şehre özel aracıyla gidenlerin sayısı da arttı. Verilen bilgiye göre taş kömürü çıkarılmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Paragrafı dikkatlice okuyalım ve hangi sonuçlara ulaşabileceğimizi bulalım. Köyde yeni bir iş (kömür madeni) ortaya çıkmış, yani iş imkânları artmış. Eskiden sadece hayvancılık varken şimdi madencilik de var, yani geçim kaynakları çeşitlenmiş. İnsanlar daha fazla para kazanmaya başlamış, yani maddi imkânları artmış. Paragrafta insanların köyden şehre taşındığına dair bir bilgi var mı? Hayır, sadece özel araçlarıyla gidip gelenlerin sayısının arttığı söyleniyor. Bu, oraya yerleştikleri anlamına gelmez.
Adım 1: Paragraftan çıkarılabilecek sonuçları listeleyelim.
- İş imkânları arttı (B şıkkı).
- Geçim kaynakları çeşitlendi (C şıkkı).
- Maddi imkânlar arttı (D şıkkı).
Adım 2: Paragrafta bahsedilmeyen ifadeyi bulalım. Köylülerin şehre taşındığına dair bir bilgi verilmemiş. Bu yüzden bu sonuç çıkarılamaz.
- A) Köylüler şehre taşınmıştır.
- B) Köyde iş imkânları artmıştır.
- C) Köyde geçim kaynakları çeşitlenmiştir.
- D) Köylülerin maddi imkânları artmıştır.
Doğru Cevap: A
Soru 4: Ben Hasan. Her gün bakkal ve marketlerden siparişleri alırım. Daha sonra aldığım siparişlere göre depodaki peynirleri aracıma yüklerim. Bunları bakkal ve marketlere ulaştırmak benim görevim. Buna göre Hasan Bey, ekonominin; I. üretim, II. dağıtım, III. tüketim aşamalarının hangilerinde görev almaktadır?
Ekonominin üç temel aşamasını hatırlayalım:
- Üretim: Bir malın veya hizmetin ortaya çıkarılmasıdır (Peynirin yapılması gibi).
- Dağıtım: Üretilen malın tüketicilere veya satılacağı yerlere ulaştırılmasıdır (Peynirin fabrikadan markete taşınması gibi).
- Tüketim: Malın veya hizmetin kullanılması, yenilip içilmesidir (Peyniri alıp yememiz gibi).
Adım 1: Hasan Bey’in ne iş yaptığına bakalım. Peyniri o mu yapıyor? Hayır. O zaman üretimde yok. Peyniri o mu yiyor? Hayır. O zaman tüketimde de yok.
Adım 2: Hasan Bey, depodaki peynirleri alıp bakkal ve marketlere götürüyor. Yani bir yerden alıp başka bir yere ulaştırıyor. Bu iş tam olarak dağıtımdır.
Bu durumda Hasan Bey sadece II numaralı aşamada görev almaktadır.
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
Doğru Cevap: A
Soru 5: Sanayi ve ticaret gibi herhangi bir alanda üretimde bulunmak için sermaye koyarak iş kuran kimseye girişimci denir. Aşağıdakilerden hangisi girişimci insanların özellikleri arasında yer almaz?
Girişimci demek, risk alan, yenilikçi ve cesur insan demektir. Başarılı bir girişimci olmak için bazı özelliklere sahip olmak gerekir.
Adım 1: Girişimcinin olumlu özelliklerini düşünelim. Girişimci, yeni şeyler denemekten korkmaz yani yeni fikirlere açıktır. Başarı için çok çalışkan ve cesaretli olmalıdır. Aldığı işin arkasında durur, yani sorumluluk üstlenmekten kaçınmaz.
Adım 2: Girişimcinin olumsuz bir özelliğini bulalım. “Düşünmeden hareket etmek” sence iyi bir özellik mi? Tabii ki değil! Bu, aceleci ve plansız olmak demektir ve genellikle başarısızlığa yol açar. İyi bir girişimci plan yapar, düşünür ve sonra harekete geçer.
- A) Yeni fikirlere açıktırlar.
- B) Çalışkan ve cesaretlidirler.
- C) Düşünmeden hareket ederler.
- D) Sorumluluk üstlenmekten kaçınmazlar.
Bu yüzden “düşünmeden hareket etmek” bir girişimci özelliği olamaz.
Doğru Cevap: C
Soru 6: Atık kâğıtların yeniden kâğıt elde etmek için kullanılmasıyla… Verilen ifade aşağıdakilerden hangisiyle devam ettirilirse yanlış olur?
Bu soru geri dönüşümün faydalarıyla ilgili. Atık kâğıtları geri dönüştürürsek ne gibi güzel sonuçlar elde ederiz?
Adım 1: Geri dönüşümün olumlu sonuçlarını bulalım.
- Daha az ağaç kesilir, bu da çevreye daha az zarar vermemizi sağlar (C şıkkı doğru).
- Doğal kaynaklarımızı (ağaçları) korumuş oluruz, yani kaynaklarımızı verimli kullanmış oluruz (D şıkkı doğru).
- Çöpe giden atık miktarı azalır, bu da çevre kirliliğini azaltır (A şıkkı doğru).
Adım 2: Yanlış olan ifadeyi bulalım. Kâğıtları geri dönüştürmemiz, insanların daha az kâğıt kullanacağı anlamına gelir mi? Gelmez. İnsanlar yine aynı miktarda kâğıt kullanabilirler, ama en azından bu kâğıtların bir kısmı geri dönüştürülmüş olur. Yani geri dönüşüm, “kullanım miktarını” değil, “yeni kaynak tüketimini” azaltır.
- A) çevre kirliliği azalır.
- B) kâğıt kullanımı azalır.
- C) çevreye daha az zarar görür.
- D) kaynaklarımız verimli kullanılmış olur.
Bu nedenle B şıkkı bu cümlenin yanlış bir devamı olur.
Doğru Cevap: B
D. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
Soru 1: Yaşadığınız yer ve çevresinde yapılan ekonomik faaliyetlerin coğrafi özelliklerle ne gibi bir bağlantısı vardır?
Bu harika bir düşünme sorusu! Ekonomik faaliyetler, yani insanların para kazanmak için yaptıkları işler, yaşadıkları yerin coğrafi özelliklerinden çok etkilenir.
Adım 1: Örnek bir yer düşünelim. Mesela denize kıyısı olan bir şehirde (Antalya gibi) yaşadığımızı varsayalım. Deniz, sıcak iklim ve güzel kumsallar sayesinde turizm gelişir. Oteller, restoranlar, hediyelik eşya dükkanları bu sayede para kazanır. Ayrıca deniz olduğu için balıkçılık da önemli bir ekonomik faaliyet olur.
Adım 2: Başka bir örnek düşünelim. Mesela verimli ve geniş ovaların olduğu bir yerde (Konya gibi) yaşadığımızı varsayalım. Düz araziler ve verimli topraklar sayesinde en önemli ekonomik faaliyet tarım olur. Buğday, arpa gibi ürünler yetiştirilir. Tarıma dayalı olarak un fabrikaları, bisküvi fabrikaları gibi sanayi tesisleri kurulur.
Kısacası, bir yerin dağlık mı, ovalık mı olduğu, denize kıyısı olup olmadığı, ikliminin nasıl olduğu gibi coğrafi özellikleri, oradaki insanların hangi işleri yapacağını büyük ölçüde belirler.
Soru 2: Ekonomik faaliyetlerin eğitim ve kültür üzerinde ne gibi etkileri vardır?
Ekonomik faaliyetler, bir toplumun sadece cüzdanını değil, aynı zamanda bilgisini ve yaşam tarzını da etkiler.
Adım 1: Eğitim Üzerindeki Etkisi: Bir bölgede sanayi tesisleri çoksa, o fabrikalarda çalışacak mühendislere, teknikerlere ihtiyaç duyulur. Bu nedenle o bölgede meslek liseleri, mühendislik fakülteleri daha önemli hale gelir. Turizmin geliştiği bir yerde ise turizm otelcilik okulları açılır ve yabancı dil bilen insanlara ihtiyaç artar. Yani ekonomik faaliyetler, hangi alanlarda eğitimli insanlara ihtiyaç duyulacağını belirler.
Adım 2: Kültür Üzerindeki Etkisi: Örneğin, tarımla uğraşan bir toplumda hasat zamanları şenliklerle, festivallerle kutlanır. Bu, o toplumun kültürünün bir parçası olur. Turizmin geliştiği bir yerde ise farklı ülkelerden gelen insanlarla etkileşim artar. Bu durum, yeme-içme alışkanlıklarını, müziği ve genel yaşam tarzını etkileyerek kültürel bir zenginlik yaratır.
Soru 3: Yenilikçi fikir geliştirmenin ekonomi açısından önemini açıklayınız.
Yenilikçilik, yani yeni ve farklı fikirler bulmak, bir ekonominin motoru gibidir. Sürekli aynı şeyleri yapmak yerine daha iyisini, daha hızlısını veya daha önce hiç yapılmamış olanı yapmak ekonomiyi canlandırır.
Adım 1: Yeni Ürünler ve İş Alanları: Yenilikçi fikirler sayesinde yeni ürünler ortaya çıkar. Örneğin, akıllı telefonlar icat edilmeden önce böyle bir sektör yoktu. Bu fikir sayesinde milyonlarca insana yeni iş imkânları doğdu: telefon üretimi, uygulama geliştirme, tamir servisleri gibi.
Adım 2: Rekabet Gücü: Yenilikçi olan ülkeler ve şirketler, diğerlerine göre bir adım öne geçer. Daha kaliteli veya daha ucuz ürünler üreterek dünya pazarında daha fazla satış yaparlar. Bu da ülkenin zenginleşmesini sağlar.
Kısacası, yenilikçilik; yeni işler yaratır, hayatımızı kolaylaştırır ve bir ülkenin ekonomik olarak güçlenmesine yardımcı olur.
Soru 4: Bilinçli tüketici olmanın toplum için önemi nedir?
Bilinçli tüketici olmak, sadece kendi cebimizi düşünmek değil, aynı zamanda topluma ve dünyaya karşı bir sorumluluktur.
Adım 1: Kaynakların Korunması: Bilinçli bir tüketici, ihtiyacı kadar alır, israf etmez. Elektriği, suyu boşa harcamaz. Bu sayede ülkemizin ve dünyamızın sınırlı kaynakları korunmuş olur. Bu kaynaklar gelecek nesillere de yeter.
Adım 2: Ekonomiye Katkı: Bilinçli tüketici, alacağı ürünün kaliteli, güvenli ve yerli malı olmasına dikkat eder. Kalitesiz, bozuk ürünleri almayarak kötü üreticilerin piyasadan çekilmesini sağlar. Yerli malı tercih ederek ülke ekonomisine destek olur.
Adım 3: Çevrenin Korunması: Geri dönüşümlü ambalajları olan ürünleri tercih eder, çevreye zarar veren ürünlerden kaçınır. Bu sayede daha temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşamamıza yardımcı olur.
Sonuç olarak, hepimiz bilinçli birer tüketici olursak hem kendi bütçemizi koruruz hem de daha adil, daha sağlıklı ve daha zengin bir toplumun oluşmasına katkıda bulunuruz.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Unutma, her sorunun içinde bir ipucu vardır, önemli olan onu bulabilmek! Başarılar dilerim