5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları E Kare Yayınları Sayfa 138
Harika bir soru! Ekmeğin soframıza gelene kadar ne kadar uzun bir yolculuktan geçtiğini anlatan bu güzel şiiri birlikte inceleyelim ve soruları cevaplayalım. Haydi başlayalım!
Merhaba sevgili öğrencim, şimdi seninle birlikte bu güzel şiiri okuyup, ekmeğin hikayesindeki kahramanları, yerleri ve zamanları bulacağız. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını şiirin içinde arayacağız. Hazır mısın?
1. Kıta Soruları ve Çözümleri
Çiftçi sürer tarlayı,
Sonra eker buğdayı,
Boy verir azar azar,
Saplar gittikçe uzar.
Başaklar olgunlaşır,
İçleri dolgunlaşır.
Kim?
Adım 1: Şiirin ilk dizesine bakalım: “Çiftçi sürer tarlayı”.
Adım 2: Burada tarlayı süren, yani işi yapan kişi açıkça belirtilmiş.
Sonuç: Bu işi yapan kişi Çiftçi‘dir.
Nerede?
Adım 1: Yine ilk dizeye odaklanalım: “Çiftçi sürer tarlayı”.
Adım 2: Çiftçi bu işi nerede yapıyor? Elbette tarlada!
Sonuç: Olayın geçtiği yer Tarla‘dır.
Ne zaman?
Adım 1: Bu kıtada belirli bir mevsim veya ay adı geçmiyor. Ancak bize bir süreç anlatılıyor.
Adım 2: “Başaklar olgunlaşır, içleri dolgunlaşır” dizeleri, bize bu sürecin sonunu, yani zamanını anlatıyor.
Sonuç: Bu olaylar, başaklar olgunlaştığı zaman gerçekleşir. Bu da genellikle ilkbaharda ekilip yaz aylarında olgunlaşması demektir.
2. Kıta Soruları ve Çözümleri
Yazın artınca sıcak,
Sararır her bir başak.
Biçerler ekinleri,
Şenlenir harman yeri.
Olup bitince harman,
Ayrılır buğday saptan.
Kim?
Adım 1: Şiirde “Biçerler ekinleri” diyor. “Biçerler” kelimesi, bu işi birden fazla kişinin yaptığını anlatıyor.
Adım 2: Ekinleri kim biçer? Tabii ki çiftçiler veya onlara yardım eden orakçılar.
Sonuç: Bu işi yapanlar Çiftçiler‘dir.
Nerede?
Adım 1: Şiirde “Şenlenir harman yeri” dizesi geçiyor. Bu bize önemli bir ipucu veriyor.
Adım 2: Ekinler tarlada biçilir ve harman yerinde buğday saptan ayrılır. Yani iki farklı mekân var.
Sonuç: Olaylar Tarlada ve Harman Yeri‘nde geçmektedir.
Ne zaman?
Adım 1: Bu sorunun cevabı ilk dizede saklı! “Yazın artınca sıcak…”
Adım 2: Bu ifade bize olayın geçtiği mevsimi net bir şekilde söylüyor.
Sonuç: Bu olaylar Yazın gerçekleşir.
3. Kıta Soruları ve Çözümleri
Bitmedi işler gene,
Oradan değirmene,
Buğdayı götürürler,
Değirmen taşı döner,
Ezer un yapar bunu,
Fırınlar alır unu,
Su, maya kor yoğurur,
Yapar bir güzel hamur,
Sonra fırına atar,
Pişirir bize satar.
Kim?
Adım 1: Bu kıtada buğdayın una, unun da ekmeğe dönüşme hikayesi var. İki önemli kahramanımız var.
Adım 2: Buğdayı un yapan kişiye değirmenci, unu alıp ekmek yapıp satan kişiye ise fırıncı denir.
Sonuç: Bu kıtadaki kahramanlar Değirmenci ve Fırıncı‘dır.
Nerede?
Adım 1: Şiirde buğdayın götürüldüğü yerler sırayla anlatılıyor.
Adım 2: “Oradan değirmene” ve “Fırınlar alır unu” dizeleri bize mekânları söylüyor.
Sonuç: Olaylar Değirmen‘de ve Fırın‘da geçmektedir.
Ne zaman?
Adım 1: Bu kıtada “yazın” veya “sabah” gibi net bir zaman ifadesi bulunmuyor.
Adım 2: Ancak olayların bir sırası var. Bu işler, buğday harmanlandıktan sonra ve ekmek pişirilip satılacağı zaman yapılır.
Sonuç: Şiirde belirli bir zaman belirtilmemiştir.
4. Kıta Soruları ve Çözümleri
Güzel kokulu ekmek,
Olmaz seni sevmemek;
Sensin yemeklere baş,
Her yemeğe arkadaş!
Kim?
Adım 1: Bu son kıtada ekmeğin yolculuğu bitmiş ve artık soframıza gelmiş. Şiirde ekmeğe övgüler var.
Adım 2: “Olmaz seni sevmemek” diyen, ekmeği yiyen kişilerdir. Yani bizler!
Sonuç: Buradaki “kim” sorusunun cevabı Biz, yani insanlar / tüketiciler‘dir.
Nerede?
Adım 1: “Sensin yemeklere baş” dizesi bize ekmeğin nerede olduğunu anlatıyor.
Adım 2: Ekmek, yemeklerin baş tacı olduğuna göre, yemek yediğimiz yerdedir.
Sonuç: Olayın geçtiği yer Sofralarımız‘dır.
Ne zaman?
Adım 1: Son dizeye bakalım: “Her yemeğe arkadaş!”
Adım 2: Bu dize bize ekmeği ne zaman yediğimizi söylüyor. Her yemekte yediğimize göre…
Sonuç: Bu olay yemek yerken, yani her zaman gerçekleşir.
Umarım ekmeğin tarladan soframıza kadar olan bu harika yolculuğunu ve bu yolculuktaki kahramanları daha iyi anlamışsındır. Aferin sana, harika bir iş çıkardın! Başka sorularda görüşmek üzere!