Sevgili Öğrencim, Merhaba! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle birlikte bu güzel biyoloji sorularını inceleyelim. Bu sorular, hücrenin yapısını ve bitki ile hayvan hücreleri arasındaki farkları ne kadar iyi anladığımızı ölçüyor. Hazırsan başlayalım!
Öncelikle tablolardaki ipuçlarını bir dedektif gibi inceleyelim:
- I. Mikroskop: Listede Sentrozom var. Sentrozom organeli, gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmaz, sadece hayvan hücrelerinde bulunur. Demek ki I. Mikroskopta incelenen hücre bir Hayvan Hücresidir.
- II. Mikroskop: Listede Hücre Duvarı var. Hücre duvarı hayvan hücrelerinde bulunmaz, bitki hücrelerinde bulunur. Demek ki II. Mikroskopta incelenen hücre bir Bitki Hücresidir.
1. Buna göre incelenen hücrelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çözüm Adımları:
Adım 1: Seçenekleri tek tek analiz edelim.
- A) Her iki mikroskopta da hayvan hücresi incelenmektedir.
Yanlış. II. Mikroskopta hücre duvarı olduğu için o bir bitki hücresidir. - B) İncelemeler tamamlandığında her iki hücrede de aynı yapılar tespit edilir.
Yanlış. Bitki ve hayvan hücreleri farklıdır. Örneğin hayvan hücresinde kloroplast bulunmaz, bitki hücresinde sentrozom bulunmaz. - C) İncelemelerin devamında II. mikroskop bölümüne “koful” organeli eklenebilir.
Doğru. II. Mikroskop bir bitki hücresidir. Bitki hücrelerinde de koful bulunur (genellikle az sayıda ve büyüktür). Bu yüzden listeye koful eklenebilir. - D) İncelemelerin devamında I. mikroskop bölümüne “kloroplast” organeli eklenebilir.
Yanlış. I. Mikroskop bir hayvan hücresidir. Hayvanlar kendi besinini üretemez, bu yüzden hücrelerinde kloroplast bulunmaz.
Adım 2: Doğru olan seçeneği işaretleyelim.
Cevap:
C) İncelemelerin devamında II. mikroskop bölümüne “koful” organeli eklenebilir.
2. İncelenen hücrelerin hayvan ya da bitki hücresi olduğuna karar verilebilmesinde tablodaki yapı ve organellerden hangisinin belirlenmesi yeterli olur?
Çözüm Adımları:
Adım 1: Soruda bizden “ayırt edici” olan özelliği bulmamız isteniyor. Yani öyle bir organel bulmalıyız ki, onu gördüğümüzde “Hah! Bu kesinlikle hayvan hücresidir” veya “Bu kesinlikle bitki hücresidir” diyebilelim.
Adım 2: Şıklardaki organellerin hangi hücrelerde bulunduğuna bakalım:
- A) Koful: Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur. (Sadece büyüklükleri farklıdır ama varlığı ayırt etmeye yetmez).
- B) Mitokondri: Enerji santralidir. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur. Ayırt edici değildir.
- C) Ribozom: Protein üretir. Tüm canlı hücrelerde bulunur. Ayırt edici değildir.
- D) Sentrozom: Hücre bölünmesinde görevlidir ve sadece hayvan hücrelerinde bulunur (gelişmiş bitkilerde yoktur).
Adım 3: Sonuç Çıkarımı
Tabloda Sentrozom‘un görülmesi, o hücrenin kesinlikle bir hayvan hücresi olduğunu kanıtlar. Bu yüzden belirleyici bir özelliktir.
Cevap:
D) Sentrozom