5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 67

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.

Bugün bana gönderdiğiniz bu çalışma sayfasını birlikte inceleyeceğiz. Bu sayfa, yaptığımız bir proje veya modelle ilgili değerlendirme yapmamızı istiyor. Sayfanın altındaki “Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi” konusundan anladığımız kadarıyla, muhtemelen bir dinamometre modeli yapmıştınız. Şimdi bu model üzerinde nasıl düzeltmeler ve geliştirmeler yapabileceğimizi adım adım konuşalım. Haydi gelin, bu sayfayı nasıl dolduracağımızı birlikte öğrenelim!

Soru 1: Düzeltme ve Değişiklikler

Çözüm:

Sevgili çocuklar, bu bölüm yaptığımız modelin ilk halini test ettikten sonra aklımıza gelen fikirleri not alacağımız bir beyin fırtınası alanı gibidir. Modelimizi daha iyi hale getirmek için neler yapabileceğimizi düşüneceğiz. Örneğin, bir dinamometre modeli yaptıysak aklımıza şunlar gelebilir:

• Kullandığımız lastik veya yay çok sertti, küçük kuvvetleri ölçemedi. Belki daha esnek bir yay kullanabiliriz.
• Dinamometrenin gövdesi için kullandığımız karton çok dayanıksızdı, hemen büküldü. Belki pet şişe veya plastik bir boru kullanabiliriz.
• Üzerine çizdiğimiz ölçüm çizgileri eşit aralıklı olmadı. Bu yüzden ölçümlerimiz yanlış çıkıyor. Çizgileri bir cetvel yardımıyla yeniden, daha dikkatli çizmeliyiz.
• Ucuna taktığımız kanca, astığımız ağırlıkları taşıyamadı ve düştü. Ataş yerine daha sağlam bir kanca takabiliriz.

İşte bu alana, modelinizi test ederken fark ettiğiniz bu gibi eksiklikleri ve aklınıza gelen çözüm önerilerini yazmalısınız.

Soru 2: Değerlendirme Aşamaları-2

Yaptığımız testler ve karşılaştırmalar sonucunda düzeltilmesi gerekenler:

Çözüm:

Bu bölümde ise ilk bölümde aklımıza gelen fikirleri daha net ve sıralı bir şekilde yazacağız. Yani, modelimizi test ettik ve hangi sonuçları aldık, bu sonuçlara göre neleri kesin olarak değiştirmeliyiz? Bunları madde madde yazalım.

Adım 1: Testleri Hatırlayalım

Öncelikle yaptığımız testleri düşünelim. Mesela, marketten aldığımız 1 kilogramlık (yaklaşık 10 Newton) bir ağırlığı kendi yaptığımız dinamometreye astık.

Adım 2: Sonuçları Değerlendirelim

Dinamometremiz bu ağırlığı 10 Newton yerine belki de 12 Newton olarak ölçtü. Ya da yayımız ağırlığı taşıyamayıp koptu. İşte bunlar bizim test sonuçlarımız.

Adım 3: Düzeltmeleri Sıralayalım

Bu sonuçlara göre düzeltmemiz gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:

• 1. Dinamometrenin ölçüm çizgileri yanlış çizilmiş. Cetvel kullanarak her bir Newton için eşit aralıklarla yeniden çizilmeli.
• 2. Kullanılan yay, ölçmek istediğimiz ağırlıklar için yeterince sağlam değil. Daha kalın ve dayanıklı bir yay ile değiştirilmeli.
• 3. Ağırlıkları astığımız kanca (ataş) yamuldu. Daha güçlü bir çengel veya kanca takılmalı.

Soru 3: Düzeltmelerimiz sonucunda modelimizin geliştirilmiş son hâlini aşağıya çizelim.

Çözüm:

Harika! Şimdi sıra en eğlenceli kısımda. Yukarıda karar verdiğimiz bütün değişiklikleri uyguladığımız yeni ve geliştirilmiş modelimizin resmini bu boşluğa çizeceğiz.

Çizim yaparken şunlara dikkat edin:
– Eğer yayı değiştirdiyseniz, yeni yayın nasıl göründüğünü çizin.
– Ölçüm çizgilerini düzelttiyseniz, cetvelle çizilmiş gibi düzgün ve eşit aralıklı olduklarını gösterin.
– Gövdeyi veya kancayı güçlendirdiyseniz, bu yeni ve daha sağlam malzemeleri resminizde belirtin.
Kısacası, ilk modeliniz ile bu yeni modeliniz arasındaki farklar çiziminizde net bir şekilde anlaşılsın.

Soru 4: Değerlendirme Aşamaları-3

Modelimizin son hâlini değerlendirerek diğer grupların modelleriyle karşılaştıralım.

Çözüm:

Bu son aşamada, artık mükemmel hale getirdiğimiz modelimizi sınıftaki diğer arkadaş gruplarının modelleriyle karşılaştıracağız. Bu bir yarış değil, unutmayın! Amacımız birbirimizden yeni fikirler öğrenmek ve farklı tasarımları görmektir. Karşılaştırma yaparken kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

• Bizim modelimizin en iyi çalışan yönü ne? Diğerlerinden neyi daha iyi yaptık? (Örneğin: “Bizim dinamometremiz daha hassas ölçüm yapıyor çünkü yayımız çok uygun.”)
• Diğer grupların modellerinde görüp beğendiğimiz bir özellik var mı? (Örneğin: “Ali’lerin grubu, dinamometrenin gövdesini şeffaf bir borudan yapmış, böylece yayın ne kadar uzadığını çok net görebiliyoruz. Bu harika bir fikir!”)
• Bizim modelimizin hala geliştirilebilecek bir yönü var mı? (Örneğin: “Bizimki doğru ölçüyor ama çok büyük. Belki daha küçük ve kullanışlı hale getirebiliriz.”)

Bu soruların cevaplarını bu alana yazarak çalışmamızı tamamlamış olacağız. Unutmayın, bilimde en önemli şeylerden biri denemek, hata yapmak, hatalardan ders çıkarıp yeniden denemektir! Hepiniz harika bir iş çıkardınız!