5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 89
Harika bir performans görevi! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu etkinlik, sürtünme kuvvetini ve özellikle de havanın direncini daha iyi anlamamız için tasarlanmış. Gel, şimdi bu “Sürtünmeyi Artırıyorum” etkinliğini sanki sınıfta birlikte yapıyormuşuz gibi adım adım dolduralım ve paraşütümüzü tasarlayalım.
İşte sana örnek bir proje planı:
PERFORMANS İSTASYONU: Sürtünmeyi Artırıyorum
Bu etkinliğimizin amacı, bir cismin aşağı düşerken havanın ona uyguladığı sürtünme kuvvetini, yani hava direncini gözlemlemek ve bu sürtünmeyi artıracak bir paraşüt tasarlamaktır. Unutma, sürtünme kuvveti her zaman harekete zıt yönde etki eder ve cisimleri yavaşlatır.
Malzemeler
Paraşütümüzü yapmak için basit ve kolayca bulabileceğimiz malzemeler seçelim. İşte benim önerilerim:
- Büyük boy bir çöp poşeti (paraşütümüzün ana kısmı için)
- İp veya makara ipliği (paraşütümüzün ipleri için)
- Küçük bir oyuncak asker veya silgi (paraşütümüzün taşıyacağı yük için)
- Makas
- Cetvel
- Bant
Tasarımımızın Çizimi
Buraya paraşütümüzün nasıl görüneceğini hayal edip basit bir çizim yapmamız gerekiyor. Ben sana nasıl bir çizim yapabileceğini anlatayım:
Çöp poşetinden kesilmiş büyük ve kare bir parça çizelim. Bu bizim paraşütümüzün en önemli kısmı olacak çünkü havayı bu kısım tutacak. Sonra bu karenin dört köşesinden aşağı doğru uzanan dört tane eşit uzunlukta ip çizelim. Bu iplerin hepsini altta bir noktada birleştirelim ve ucuna da küçük oyuncak askerimizi bağlayalım. İşte bu kadar basit bir tasarım!
Yapım Aşamaları
Şimdi paraşütümüzü hayata geçirme zamanı! Planımızı adım adım uygulayalım.
Adım 1: İlk olarak çöp poşetini açalım ve cetvel yardımıyla 40 cm x 40 cm boyutlarında büyük bir kare keselim.
Adım 2: Sonra ipten, her biri 30 cm uzunluğunda olacak şekilde 4 tane eşit parça keselim. İplerin eşit uzunlukta olması çok önemli, çünkü bu paraşütümüzün dengeli olmasını sağlayacak.
Adım 3: Kestiğimiz bu dört ipin bir ucunu, poşetten kestiğimiz karenin dört köşesine bantla sağlam bir şekilde yapıştıralım.
Adım 4: İplerin boşta kalan diğer uçlarını bir araya getirelim ve sağlam bir düğüm atarak birleştirelim.
Adım 5: Son olarak, bu birleştirdiğimiz iplerin ucuna küçük oyuncak askerimizi veya silgimizi bağlayalım. İşte paraşütümüz hazır!
Değerlendirme Aşamaları-1
Yaptığımız testler ve karşılaştırmalar sonucunda düzeltilmesi gerekenler:
Paraşütümüzü yüksek bir yerden (örneğin bir merdivenin üzerinden) bıraktık ve gözlemledik. Belki de ilk denememizde bazı sorunlar yaşadık. Mesela:
- Paraşütümüz çok hızlı bir şekilde yere düştü. Bu, yeterince hava direnci oluşturamadığı anlamına gelir.
- Paraşütümüz havada bir o yana bir bu yana yalpalayarak, yani dengesiz bir şekilde indi.
- İplerden biri koptu veya bantla yapıştırdığımız yerden çıktı.
Düzeltme ve Değişiklikler
Yukarıda fark ettiğimiz sorunları çözmek için projemizde bazı değişiklikler yapabiliriz. İşte bunlar bizim geliştirme adımlarımız olacak:
Adım 1: Paraşütümüzün daha yavaş inmesi, yani sürtünmeyi artırmak için poşetin boyutunu büyütebiliriz. Mesela 40×40 cm yerine 50×50 cm’lik bir kare kesebiliriz. Yüzey alanı ne kadar geniş olursa, hava direnci de o kadar artar.
Adım 2: Dengesiz inme sorununu çözmek için tüm iplerin boylarının kesinlikle eşit olduğundan emin olmalı ve ipleri köşelere tam simetrik olarak bağlamalıyız.
Adım 3: Malzememizi daha sağlam hale getirmek için ipleri bağladığımız köşelere çift kat bant yapıştırabiliriz.
Gördüğün gibi, bir mühendis gibi önce bir sorun belirledik, bir tasarım yaptık, onu test ettik ve sonra da daha iyi çalışması için geliştirdik. Fen bilimleri işte bu kadar eğlenceli ve hayatın içinde! Harika iş çıkardın!