5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 93
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu görselleri ve soruları inceleyerek sürtünme kuvvetinin hayatımızdaki yerini daha iyi anlayacağız. Haydi başlayalım!
1. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini artırmaya yöneliktir?
Bu soruda bizden, sürtünmeyi artıran, yani cisimlerin hareketini zorlaştıran veya kaymasını engelleyen örnekleri bulmamız isteniyor. Haydi görselleri bu gözle inceleyelim.
Adım 1: Sürtünmeyi artırmanın amacını düşünelim. Genellikle kaymayı önlemek, daha iyi tutunmak veya bir cismi yavaşlatmak için sürtünmeyi artırmak isteriz.
Adım 2: Görselleri tek tek inceleyelim:
- b) Merdivenlere kaydırmaz bant yapıştırılması: Bu bantlar, pürüzlü yüzeyleri sayesinde ayakkabımız ile merdiven arasındaki sürtünmeyi artırır ve kayıp düşmemizi engeller. Bu, sürtünmeyi artırır.
- c) Haltercilerin ellerine pudra (magnezyum tozu) sürmesi: Bu toz, haltercinin elindeki teri emer ve elinin demir çubuğu daha sıkı kavramasını sağlar. Yani sürtünmeyi artırarak halterin elinden kaymasını önler. Bu da sürtünmeyi artırır.
- d) Araç tekerleklerine zincir takılması: Karlı ve buzlu yollarda arabanın kaymaması için tekerleklere zincir takılır. Zincir, lastik ile buzlu yol arasındaki sürtünmeyi artırarak arabanın yola daha iyi tutunmasını sağlar. Bu da sürtünmeyi artırır.
- e) Futbolcuların çivili ayakkabı giymesi: Krampon adı verilen bu ayakkabıların altındaki çiviler, çim sahaya saplanarak futbolcunun koşarken veya aniden dururken kaymasını engeller. Yani zeminle arasındaki sürtünmeyi artırır. Bu da sürtünmeyi artırır.
- ğ) Paraşütle yere iniş yapılması: Paraşüt, geniş yüzeyi sayesinde havayla daha fazla temas eder. Bu da hava direncini, yani havanın sürtünme kuvvetini, çok fazla artırır ve kişinin yavaşça, güvenli bir şekilde yere inmesini sağlar. Bu da sürtünmeyi (hava direncini) artırır.
Sonuç: b, c, d, e, ğ
2. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini azaltmaya yöneliktir?
Şimdi de tam tersini, yani sürtünmeyi azaltarak hareketi kolaylaştıran örnekleri bulacağız.
Adım 1: Sürtünmeyi azaltmanın amacı, bir cismin daha kolay, daha hızlı ve daha az enerji harcayarak hareket etmesini sağlamaktır.
Adım 2: Görselleri bu amaçla inceleyelim:
- a) Bisiklet zincirinin yağlanması: Yağ, birbiri üzerinde hareket eden zincir parçaları arasındaki pürüzleri doldurur ve kaygan bir yüzey oluşturur. Bu da sürtünmeyi azaltır, pedal çevirmeyi kolaylaştırır ve zincirin aşınmasını önler. Bu, sürtünmeyi azaltır.
- ç) Valizlere tekerlek takılması: Ağır bir valizi yerde sürüklemek çok zordur çünkü sürtünme fazladır. Ancak tekerlek taktığımızda, sürtünme çok çok aza iner ve valizi kolayca hareket ettirebiliriz. Bu da sürtünmeyi azaltır.
Sonuç: a, ç
3. Hangi uygulamalar su direncini azaltmaya yöneliktir?
Su direnci, suyun içinde hareket eden cisimlere suyun uyguladığı sürtünme kuvvetidir. Bu soruda, suyun içinde daha rahat hareket etmeyi sağlayan tasarımı bulacağız.
Adım 1: Suyun içinde hızlı gitmek için, suyun direncini azaltacak özel tasarımlar gerekir. Genellikle sivri ve “V” şeklindeki tasarımlar suyu kolayca yararak ilerlemeyi sağlar.
Adım 2: Görsellere bakalım:
- f) Gemilerin ön kısmının “V” şeklinde tasarlanması: Gemilerin ön ucunun sivri olması, suyu kolayca iki yana ayırmasını ve suyun direncini azaltmasını sağlar. Bu sayede gemi daha az yakıt harcayarak daha hızlı ilerler. Bu, su direncini azaltır.
Sonuç: f
4. Hangi uygulamalar hava direncini azaltmaya yöneliktir?
Hava direnci de tıpkı su direnci gibi, havanın içinde hareket eden cisimlere havanın uyguladığı sürtünme kuvvetidir. Hızlı gitmesi istenen araçlarda bu direncin az olması istenir.
Adım 1: Hava içinde çok hızlı hareket etmesi gereken arabalar, uçaklar veya trenler, havayı kolayca yaracak şekilde tasarlanır. Bu tasarımlara aerodinamik denir.
Adım 2: Görselleri inceleyelim:
- g) Yarış arabalarının uç kısımlarının sivri tasarlanması: Yarış arabalarının bu özel şekli, havanın arabanın üzerinden ve yanlarından kolayca akıp gitmesini sağlar. Bu da hava direncini azaltır ve arabanın çok yüksek hızlara ulaşmasına yardımcı olur. Bu, hava direncini azaltır.
Sonuç: g
Umarım sürtünme kuvvetinin hayatımızdaki olumlu ve olumsuz etkilerini ve bu etkileri nasıl kontrol edebileceğimizi daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, Fen Bilimleri çevremizdeki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur!